Na de Eerste Wereldoorlog vestigden de Verenigde Staten zich als een nieuwe wereldmacht. Zij hadden minder geleden van de gevolgen van de oorlog en de bevolking had volop vertrouwen in de toekomst. Er brak in de jaren twintig van de 20e eeuw een periode aan van economische bloei, genaamd de Roaring Twenties. Bekijk bij het studeren van dit onderdeel zeker ook p. 30 en 31 in het handboek.
De oorzaak voor het optimisme van de Amerikanen tijdens jaren twintig kan deels verklaard worden aan de hand van een aantal nieuwigheden/uitvindingen die voor de oorlog niet zo wijdverspreid waren. Voorbeelden hiervan zijn; de telefoon, de wasmachine, de radio,...
Om deze nieuwe huishoudapparaten en auto’s te kopen deed het breed publiek beroep op een specifieke betalingswijze. Deze bron geeft dit mooi weer.
De financiering voor de aankoop van veel producten gebeurde op krediet: men leende geld bij de bank of men kocht het product op afbetaling.
Dit was natuurlijk niet zonder gevaar. Doordat men veel leningen aanging voor allerlei producten, kon men financiëel in de problemen komen in de toekomst.
Op dezelfde manier werden ook leningen aangegaan om aandelen te kopen van bedrijven. De houder van een aandeel wordt dan mede-eigenaar van het bedrijf en kan zo winst maken als het bedrijf goed draait.
Heel typerend voor de jaren twintig was de flapper-stijl. Dit waren zelfbewuste vrouwen die een opvallend uiterlijk hadden. Uiterlijk waren een paar elementen zeer opvallend aan deze dames:
korter haar
kortere rokken
veel make-up
hoedjes
Dankzij de verspreiding van nieuwe huishoudelijke apparaten (zie hierboven) waren veel vrouwen plots verlost van huishoudelijke taken die voordien veel tijd innamen. Daarnaast kregen de Amerikaanse vrouwen in 1920 ook stemrecht. De jaren 1920 kunnen met andere woorden gezien worden als een periode van beginnende vrouwenemancipatie.
De Roaring Twenties waren ook vernieuwend op vlak van entertainment.
Mensen hadden plots meer vrije tijd en hadden een hoger loon dan aan het einde van de 19e eeuw. De (rijkere) mensen gingen steeds meer (uitbundig) feesten. Nieuwe danspassen zoals de Charleston en Lindy Hop ontwikkelden zich. Wie niet fan was van feesten kon rekenen op de opkomende film- en muziekindustrie om zich te vermaken. De bloei van jazz en de doorbraak van de filmindustrie in Hollywood vonden namelijk plaats tijdens de Roaring Twenties. Onderstaande beelden zijn gemaakt in die tijd en tonen hoe mensen toen ontspanden.
De uitbundige levensstijl van de Amerikanen kon enkel bestaan dankzij bepaalde economische voorwaarden. Deze zijn in onderstaande bronnen af te leiden.
hoge welvaart
massaconsumptie
massaproductie
lage werkloosheid
De positie van de overheid ten opzichte van de ondernemers is hier duidelijk. De overheid moet zo weinig mogelijk tussenkomen en moet de bedrijven laten genieten van hun winsten. Dit was de kern van de laissez-faire economie. Hierbij worden bedrijven minder belast en maken ze dus meer winst.
Belangrijke kanttekening: de schuldendriehoek
Om te begrijpen hoe de Grote Depressie een wereldwijd fenomeen werd, is het belangrijk even stil te staan bij de schuldendriehoek. Bij het Verdrag van Versailles (einde WOI) werd besloten dat Duitsland veel herstelbetalingen moest betalen. De geallieerden in Europa hadden zelf ook geld geleend bij de VS om de oorlogskosten te financieren. De VS ontleenden de Duitsers geld voor hun herstelbetalingen omdat de Duitse rente hoog was. Duitsland gebruikte dit geld om de herstelbetalingen aan de geallieerden te doen en de geallieerden gebruikten op hun beurt het geld om de oorlogsschulden aan de VS terug te betalen.
Tijdens de Roaring Twenties kochten mensen massaal aandelen bij bedrijven die door de stijgende consumptie steeds meer winst maakten. Deze aandelen stegen aanvankelijk in waarde. Na verloop van tijd, tegen de zomer van 1929, bereikten de aandelen een hoogtepunt. Sommige aandelen daalden in waarde. Dit zorgde voor paniek bij veel mensen die dan massaal hun aandelen gingen verkopen. Hierdoor daalde de waarde van de aandelen nog meer en ontstond er een ware crisis. Leningen konden o.a. niet worden terugbetaald, bedrijven en banken gingen failliet,... De beurscrash van 29 oktober 1929 in Wall Street, ook bekend als Black Thursday, was de start van een wereldwijde economische crisis (door de schuldendriehoek en doordat de VS een grote afzetmarkt was voor andere landen) die een dieptepunt bereikt in 1932.
lage productie
lage consumptie
stijgende werkloosheid
pessimisme
De New Deal was het antwoord van Franklin Roosevelt om de crisis op te lossen. Bekijk aandachtig het filmpje waarin de inhoud en het doel van de New Deal worden besproken.
Stel jezelf volgende vragen: Hoe pakt Roosevelt de crisis aan? Wat waren de oorzaken en de gevolgen van de crisis? Waarin verschilt het dagelijks leven van de mensen in de jaren 1920 en de jaren 1930?
Samengevat:
Door overheidsingrijpen wil de president de crisis oplossen. Hij gelooft dat openbare werken ervoor kunnen zorgen dat er jobs worden gecreëerd. Hierdoor stijgt de koopkracht van de bevolking en hebben ze opnieuw geld om producten te kopen. Als gevolg zal ook de productie stijgen en zullen nog meer mensen aangesteld worden. Dit is een voorbeeld van gemengde economie. De overheid komt tussen in de vrijemarkteconomie om wantoestanden te verbeteren.
De crisis zal uiteindelijk maar pas tegen de Tweede Wereldoorlog voorbij zijn.
Kijk aandachtig naar de bronnen hiernaast. Beantwoord voor jezelf volgende vragen:
Welk economisch probleem wordt hier aangepakt?
Welke oplossing voorziet de overheid?
laissez-faire
weinig regels
lage belastingen
tijdens Roaring Twenties
overheidsinterventie
subsidies aan landbouw
sociaal beleid (armen, daklozen...)
grote openbare werken
hoge belastingen
tijdens Grote Depressie
Volgende woorden moet je kunnen uitleggen en in tijd en ruimte zetten:
Roaring Twenties
Grote Depressie
Flapper
Black Thursday
Laissez-faire economie
Gemengde economie
The New Deal
Schuldendriehoek
Heb je alles begrepen?
Overloop de leerstof en controleer of je alles goed begrepen hebt. Zijn er nog vragen of onduidelijkheden? Stel je vraag aan de leerkracht via smartschool of tijdens de les!
Denk je dat je alles onder de knieëen hebt? Klik op onderstaande link om een bookwidget te maken ter controle!
begrippen definiëren en in de juiste context kunnen plaatsen
oorzaken en gevolgen van de Grote Depressie
kenmerken van economisch hoogconjunctuur en laagconjunctuur
kenmerken van Roaring Twenties of Grote Depressie kunnen halen uit een bron
het verschil tussen een vrijemarkteconomie en gemengde economie kunnen uitleggen