Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/GTFS

Το GTFS ή η Γενική Προδιαγραφή Τροφοδοσίας Συγκοινωνιακών Δεδομένων μετονομασία του αρχικού Google Transit Feed Specification ορίζει μια κοινή μορφή δεδομένων για χρονοδιαγράμματα δημόσιων συγκοινωνιών και σχετικές γεωγραφικές πληροφορίες. [ 1 ] Το GTFS περιέχει μόνο στατικές ή προγραμματισμένες πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες δημόσιων μεταφορών και μερικές φορές είναι γνωστό ως GTFS Static ή GTFS Schedule για να το διακρίνει από την επέκταση GTFS Realtime , η οποία καθορίζει τον τρόπο κοινής χρήσης των πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση σε πραγματικό χρόνο των υπηρεσιών φορέων δημόσιων συγκοινωνιών.

Αυτό που επρόκειτο να γίνει GTFS ξεκίνησε ως ένα δευτερεύον έργο του υπαλλήλου της Google, Chris Harrelson το 2005, ο οποίος δούλευε σε τρόπους για να ενσωματώσει δεδομένα συγκοινωνίας στους Χάρτες Google όταν άκουσε τον Tim και την Bibiana McHugh, παντρεμένοι διαχειριστές πληροφορικής στην TriMet , την υπηρεσία μεταφορών για το Πόρτλαντ του Όρεγκον». [ 3 ] Ο McHugh αναφέρεται ότι ήταν απογοητευμένος για την εύρεση οδηγιών συγκοινωνίας σε άγνωστες πόλεις, ενώ δημοφιλείς υπηρεσίες χαρτογράφησης πρόσφεραν ήδη εύχρηστες οδηγίες οδήγησης εκείνη την εποχή. [ 4 ]

Η Bibiana και ο Tim McHugh τελικά ήρθαν σε επαφή με την Google και παρείχαν στην εταιρεία εξαγωγές CSV των δεδομένων προγράμματος της TriMet. Τον Δεκέμβριο του 2005, το Πόρτλαντ έγινε η πρώτη πόλη που εμφανίστηκε στην πρώτη έκδοση του "Transit Trip Planner" της Google. [ 5 ] Τον Σεπτέμβριο του 2006, πέντε ακόμη πόλεις των ΗΠΑ προστέθηκαν στο Google Transit Trip Planner και η μορφή δεδομένων κυκλοφόρησε ως Προδιαγραφή ροής δεδομένων Google Transit . [ 6 ]

Στις Ηνωμένες Πολιτείες , δεν υπήρχε κανένα πρότυπο για τα δρομολόγια δημόσιας συγκοινωνίας πριν από την εμφάνιση του GTFS, ούτε καν ένα de facto πρότυπο . Σύμφωνα με τον επί μακρόν διαχειριστή ιστότοπου της BART, Timothy Moore, πριν από την εμφάνιση του GTFS, η BART έπρεπε να παρέχει σε διαφορετικούς καταναλωτές δεδομένων διαφορετικές μορφές, καθιστώντας μια τυποποιημένη μορφή μεταφοράς πολύ επιθυμητή. [ 3 ] Η δημόσια και ελεύθερα διαθέσιμη προδιαγραφή μορφής, καθώς και η διαθεσιμότητα των χρονοδιαγραμμάτων GTFS, έκαναν γρήγορα τους προγραμματιστές να βασίσουν το λογισμικό τους που σχετίζεται με τις συγκοινωνίες στη μορφή αυτή. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα «εκατοντάδες χρήσιμες και δημοφιλείς εφαρμογές συγκοινωνίας» [ 4 ] καθώς και σε καταλόγους που απαριθμούσαν τις διαθέσιμες ροές GTFS. Λόγω της κοινής μορφής δεδομένων στην οποία τηρούν αυτές οι εφαρμογές, οι λύσεις δεν χρειάζεται να προσαρμοστούν σε έναν φορέα διαμετακόμισης, αλλά μπορούν εύκολα να επεκταθούν σε οποιαδήποτε περιοχή όπου υπάρχει διαθέσιμη ροή GTFS.

Λόγω της ευρείας χρήσης της μορφής, το τμήμα "Google" του αρχικού ονόματος θεωρήθηκε ως εσφαλμένη ονομασία "που κάνει ορισμένους πιθανούς χρήστες να αποφεύγουν να υιοθετήσουν το GTFS". Κατά συνέπεια, προτάθηκε να αλλάξει το όνομα της προδιαγραφής σε Γενική Προδιαγραφή Τροφοδοσίας Διαμετακόμισης το 2009. [ 7 ]

To 2011 ως απλός υπάλληλος του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών στη Δνση Πληροφορικής εισηγήθηκα, σχεδίασα και εφάρμοσα με τη βοήθεια συναφέλφων τη διεργασία εξαγωγής των επιχειρησιακών δρομολογιών των Φορέων Μεταφορικού Έργου (τότε ΕΘΕΛ, ΗΛΠΑΠ, ΜΕΤΡΟ, ΗΣΑΠ, ΤΡΑΜ και μεταγενέστερα ΟΣΥ και ΣΤΑΣΥ).

Η παρουσίασή μου από συνέδριο ΕΛΛΑΚ της εποχής εδώ

Η ενημέρωση των δρομολογίων γινόταν τουλάχιστον 2 φορές το μήνα. Το αποθετήριο ήταν το geodata.gov.gr ώστε να πληρούμε τις υποχρεώσεις κατά Inspire και επιπλέον στο transit της google https://www.google.com/intl/en/landing/transit/ μετά την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας.  

Έκτοτε ο ΟΑΣΑ έχει περάσει από χίλια κύματα (πρώτο μνημόνιο και αναγκαστικές μετατάξεις προσωπικού, Διαγωνισμός Τηλεματικής που απογύμνωσε την υπηρεσία από hands on λειτουργία και Knowhow και για πολλά συστήματα ανέλαβε ως ανάδοχος μεγάλη εταιρεία του κλάδου με την εποπτεία του οργανισμού. Δυστυχώς τα τελεταία χρόνια τα γεγονότα δεν είναι ευχάριστα. Να τι κατέγραψε ο ειδικός τύπος:

https://www.athenstransport.com/2019/07/efarmoges-lathi/ 

https://www.athenstransport.com/2019/11/efarmoges-lathi-2/

https://www.athenstransport.com/2021/06/google-maps-metro/ 

Τα παραπάνω προβλήματα είναι απάντηση στο ερώτημα γιατί είναι απαραίτητη η επικαιροποίηση (Google στο μνημόνιο συνεργασίας απαιτούσε τουλάχιστον 2 φορές το μήνα). Ζούμε σε χωροχρονικό παρόν αλλά σχεδιάζουμε το μέλλον (μετακίνηση, άφιξη, αναχώρηση, μετεπιβίβαση σε στιγμή στο μέλλον σε άλλο τόπο). To πρόβλημα εύρεσης διαδρομής είναι στην ουσία διάσχιση ενός συγκοινωνιακού γράφου. Η επίλυση είναι λοιπόν ένα πολυδιάστατο πρόβλημα (τουλάχιστον 3D χωροχρονικός κύβος), και μπορείς να χρησιμοποιησεις κλασσικούς αλγορίθμους Djikstra κλπ. Περί πολυπλοκότητας αλγορίθμων δρομολόγησης εξαιρετική η διατριβή συναδέλφισσας εδώ .  Μια μικρή εφαρμογή των ιδεών της διατριβής σε σαφώς δυσκολότερο προβλήμα δρομολόγησης απορριμματοφόρων (υπερκύβος ακόμα περισσότερων διαστάσεων) μπορείτε να δείτε σχετική δημοσίευση από την ανάπτυξη εφαρμογής από την εποχή που εργάστηκα στην ΛΔΚ-ECO εδώ. Σε αυτη την εφαρμογή οι επιπλέον διαστάσεις του υπερκύβου (χωρητικότητα οχημάτων, ωράρια βάρδιας, μέγεθος οχήματος και περιορισμοί χωροχρονικοί μεγέθους οχήματος κλπ) αντιμετωπίστηκαν με χρήση ευριστικών μεθόδων. Δηλαδή μέχρι να αποκτήσουμε κβαντικούς υπολογιστές θα προσπαθούμε να εντοπίσουμε υποβέλτιστα σημεία, όπου η συνάρτηση κόστους εγκλωβίζεται σε ένα τοπικό ελάχιστο χωρίς να γνωρίζουμε αν είναι και ολικό.

Το να συζητήσουμε για μηνυματα εκτροπής εξαιτιας εκτακτων γεγονότων στο google maps κλπ είναι κάτι που μπορεί να γίνει. Δεν παύουμε να ονειρευόμαστε και να σκεφτόμαστε πχ GTFS realtime και για την Ελλάδα!

Σήμερα η κατάσταση στις αστικές συγκοινωνίες στην Αθήνα δεν είναι καλή. Λεωφορεία με ακυρωτικά χωρίς ενδείξεις στις οθόνες. Ταμπλέτες στις στάσεις σε boot error. Οθόνες οχημάτων σε κακή κατάσταση, φωνητική αναγγελία στάσεων εντός λεωφορείων να μην λειτουργεί για τους τυφλούς, εφαρμογή στα android για φόρτιση καρτας διαδρομών με bugs (δεν μπορείς να φορτώσεις δεύτερη δεσμίδα αν δεν αρχίσεις να καταναλώνεις την πρώτη...!!???) και το κυριότερο απαξίωση των γεωχωρικών δεδομένων - Ακόμα και ο χάρτης της Google περιλαμβάνει disclaimer ότι Η google δεν έχει επικαιροποιημένα δεδομένα ΟΑΣΑ "We don t have the most recent timetables for this area" .  Το να εξηγήσουμε σε κάποιον τουρίστα γιατί το telematics.oasa.gr δεν έχει δεδομένα ησαπ, μετρο και τραμ αγγίζει τα όρια της Παράνοιας. Καγχάζουμε για 30Μ τουρίστες ετησίως ενώ η ποιότητα υπηρεσιών πάσχει. Περίεργο που ο μητροπολιτικός φορέας στην ιστοσελίδα του έχει δεδομένα μόνο για λεωφορεία και τρόλευ και όχι για τα μέσα σταθερής τροχιάς !?! Γιατί κάποιος πρέπει να ψάξει να βρει τη σελίδα της ΣΤΑΣΥ  και εκεί πάλι τα δεδομένα σε μορφότυπο χωρίς χάρτη; Η εφαρμογή στο κινητό βελτιώνει κάπως την κατάσταση. 

Πολυδιάσπαση αρμοδιοτήτων και ψάχνουμε ποιος είναι ο αρμόδιος μεταξύ αναρμόδιων.... 

Για αυτό τον λόγο αποφάσισα μετά από 13 χρόνια να ασχοληθώ πάλι με το θέμα. Όποιος\α θέλει να βοηθήσει στο εγχείρημα ευπρόσδεκτος\η! 

"Share the knowledge for public good"! Αυτό είναι το μότο του Γεωανοικτηριού!

Τα τελευταία δεδομένα που εντοπίστηκαν στο data.europa.eu δεδομένα gtfs από το πρώτο καλοκαίρι του κορωνοιου https://data.europa.eu/data/datasets/gtfs-zip-file?locale=en .  Τα δύο σύνολα δεδομένων τα έχουμε ανεβάσει και εδώ:   2020.08 και 2020.09