1.4 สร้างและหรือพัฒนาสื่อ นวัตกรรม เทคโนโลยี และแหล่งเรียนรู้

การสร้างและพัฒนาสื่อการสอน

การสร้างและพัฒนาสื่อการสอนในชั้นเรียน

การสร้างและพัฒนาสื่อการสอนในชั้นเรียน คือ กระบวนการออกแบบ จัดทำ และปรับปรุงสื่อหรือเครื่องมือที่ใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้ เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาได้ง่ายขึ้น เกิดทักษะจากการลงมือปฏิบัติ และสามารถบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ตามที่กำหนด

ขั้นตอน

แนวทางดำเนินการ

1. ขั้นตอนการสร้างและพัฒนาสื่อการสอน

1. วิเคราะห์ผู้เรียน ศึกษาพื้นฐาน ความรู้เดิม ความต้องการ และความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียน

2. วิเคราะห์เนื้อหา กำหนดสาระสำคัญ จุดประสงค์ และทักษะที่ผู้เรียนต้องได้รับ

3. กำหนดวัตถุประสงค์ ระบุสิ่งที่ผู้เรียนต้องรู้ ทำ และนำไปประยุกต์ใช้หลังเรียน

4. เลือกประเภทสื่อ เลือกสื่อให้เหมาะกับเนื้อหา เช่น ใบงาน สื่อ PowerPoint วิดีโอ สื่อจำลอง ชุดฝึก หรือสื่อของจริง

5. ออกแบบสื่อ กำหนดรูปแบบ เนื้อหา ภาพประกอบ ขั้นตอนกิจกรรม และวิธีการใช้งาน

6. สร้างสื่อ ผลิตสื่อตามแบบที่กำหนด โดยเน้นความถูกต้อง ชัดเจน น่าสนใจ และเหมาะสมกับวัยของผู้เรียน

7. ทดลองใช้ นำสื่อไปทดลองใช้กับผู้เรียน ตรวจสอบความเข้าใจ ความสะดวก และปัญหาที่เกิดขึ้น

8. ประเมินผล ประเมินว่าสื่อช่วยให้ผู้เรียนบรรลุจุดประสงค์และพัฒนาผลการเรียนรู้หรือไม่

9. ปรับปรุงพัฒนา นำผลการประเมินและข้อเสนอแนะมาปรับปรุงสื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

10. นำไปใช้จริง ใช้สื่อในการจัดการเรียนรู้และเก็บข้อมูลผลการใช้เพื่อนำไปพัฒนาต่อเนื่อง

2. หลักการเลือกสื่อการสอน

สื่อที่นำมาใช้ควรมีคุณลักษณะดังนี้

• ตรงตามจุดประสงค์การเรียนรู้

• สอดคล้องกับเนื้อหาและกิจกรรม

• เหมาะสมกับระดับและความสามารถของผู้เรียน

• ส่งเสริมการเรียนรู้แบบ Active Learning

• ช่วยให้ผู้เรียนได้คิด วิเคราะห์ และลงมือปฏิบัติ

• ใช้งานง่ายและปลอดภัย

• มีความถูกต้องและเป็นปัจจุบัน

• สามารถนำไปใช้ซ้ำหรือปรับใช้กับสถานการณ์อื่นได้

• คำนึงถึงความคุ้มค่าและทรัพยากรที่มีอยู่

3. ตัวอย่างการพัฒนาสื่อสำหรับชั้นเรียนสายอาชีพ

สำหรับรายวิชาช่างกลโรงงาน สามารถพัฒนาสื่อได้ เช่น

สื่อการสอนเรื่อง “งานเจาะและทำเกลียว”

1. จัดทำ PowerPoint อธิบายชนิดของดอกสว่านและเครื่องมือทำเกลียว

2. จัดทำโปสเตอร์แสดงขั้นตอนการเจาะและทำเกลียว

3. จัดทำวิดีโอสาธิตการปฏิบัติงานจริง

4. จัดทำชิ้นงานตัวอย่างสำหรับให้ผู้เรียนสังเกต

5. จัดทำใบงานให้ผู้เรียนวางแผนและบันทึกผลการปฏิบัติงาน

6. ให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติจริงในห้องปฏิบัติการ

7. ใช้แบบประเมินทักษะในการตรวจสอบผลงาน

8. นำผลการประเมินมาปรับปรุงสื่อและกิจกรรมในครั้งต่อไป

4. รูปแบบการพัฒนาสื่อแบบ PDCA

P – Plan: วางแผนและวิเคราะห์ปัญหา
↓
D – Do: สร้างและนำสื่อไปใช้
↓
C – Check: ตรวจสอบและประเมินผล
↓
A – Act: ปรับปรุงและพัฒนาสื่อ

กระบวนการนี้สามารถนำมาใช้เป็น หลักฐานการพัฒนาสื่อและนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ของครู ได้ เพราะแสดงให้เห็นตั้งแต่การวิเคราะห์ปัญหา การสร้างสื่อ การนำไปใช้ การประเมินผล และการปรับปรุงอย่างเป็นระบบ

5. ผลที่คาดว่าจะเกิดกับผู้เรียน

• ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น

• ผู้เรียนมีความสนใจและมีส่วนร่วมในกิจกรรมมากขึ้น

• ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้กับการปฏิบัติงานจริง

• ผู้เรียนเกิดทักษะการคิด วิเคราะห์ และแก้ปัญหา

• ผู้เรียนมีทักษะวิชาชีพเพิ่มขึ้น

• ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและคุณภาพของชิ้นงานมีแนวโน้มดีขึ้น

• ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการทำงานได้

การออกแบบสื่อการสอนโดยใช้ AI ในการสอน