Waar kan je een boekenruilkast plaatsen? 

Eigenlijk kan dit theoretisch eigenlijk overal, op een plek die gemakkelijk toegankelijk is. Dat kan je voortuin zijn, bij een bank in een park, aan een openbaar gebouw (zwembad, school, gemeentehuis,...) of binnen in een wachtzaal van de dokter, de wasserette, het station, een cafetaria, etc. Het interessantste is een plek waar veel volk voorbij komt.

📚 Tips

• Beslis op voorhand waar de boekenruilkast komt te staan. Komt het in openlucht te staan, binnen of ergens overdekt? Dat is belangrijk voor de keuze van het (soort) kastje.
  Een kastje voor buiten moet bijvoorbeeld waterdicht zijn.
  Voor binnen kan een mandje, een open kast of een kistje al voldoende zijn. Lees hieronder meer.

• Hou in gedachten hoeveel boeken je er in wil plaatsen. (Of het aantal boeken je in je 'startcollectie' hebt.) Wil je het bescheiden houden? Of pak je het groots aan?

• Wil je onderscheid maken tussen boeken voor volwassenen en kinderen? Werk dan bijvoorbeeld met verschillende schappen, of als je veel ruimte hebt, dan kan je eventueel 2 kastjes zetten. Eén dichter bij de grond voor de kleintjes.

⚖ ️ Richtlijnen

• Als je het kastje op jouw 'terrein' wil plaatsen, (in je voortuin, tegen je gevel, op je oprit) hoef je geen aanvraag bij de gemeente te doen. Let wel, je stoep is van de gemeente.

• Wil je het op openbaar domein zetten, contacteer je best de gemeente. Elke gemeente heeft zijn eigen regels, (of is er totaal niet mee bezig).

Afhankelijk van de beschikbare ruimte of waar je je boekenhuisje gaat plaatsen, kan je nu op zoek naar een geschikt kastje, niet te klein, maar ook niet te groot.

Je kan er eentje zelf maken of laten maken of er één kopen. 

Hoe kan je zelf een boekenruilkast maken? 

1. Je kan een kastje omvormen tot een boekenruilkast

Misschien heb je een kastje staan dat dienst kan doen. Of kijk eens in de Kringloopwinkel in je buurt, of op freecycle Facebookgroepen, of andere 2dehands of weggeefgroepen. 

Enkele voorbeelden in België : een oude reiskoffer, een oude brievenbus die kleurrijk beschilderd is, een oude frigo en een omgevormd nestkastje.

Afhankelijk van de plaats waar het kastje komt te staan, zorg je er best voor dat hij waterdicht en stevig genoeg is. (Hieronder meer) 

2. Je kan een kastje zelf maken

Je kan een boekenkast laten maken, of als je zelf handig bent, dan kan je zelf een boekenruilkast maken. Je kan er zelf één ontwerpen, of beroep doen op bestaande plannetjes.

Doe inspiratie op door de boekenruilkastjes in Vlaanderen en Wallonië te bekijken! Of zoek op Instagram of Pinterest.

Enkele originele boekenruilkastjes in België, die zelf gemaakt zijn : 

🔨 Tips

• Zorg ervoor dat hij waterdicht is. Natte boeken beschimmelen snel en dat is vies... 🙁

• Is hij stevig genoeg? Hou rekening met alle weersomstandigheden (wind, storm) of onbetrouwbare elementen (diefstal,…)

• Vermeld duidelijk "Boekenruilkast", "Boekentil", "Minibib" of hoe je het ook noemt, of "Geef een boek, neem een boek", zodat voorbijgangers weten waarvoor dat kastje bedoeld is, en ze geen schroom hebben om het te openen en boeken te ruilen.

• Je kan je kastje (be-)schilderen om zo meer op te vallen. (Opvallen is beter!) Of laat je kinderen of leerlingen zich creatief uitleven.

Bestaande plannetjes

Er zijn online wel een aantal plannetjes te vinden. Bijvoorbeeld van Little Free Library zelf.

(Klik op de afbeeldingen voor de instructie-pagina's)

Maar laat je hierdoor zeker niet beperken! 

3. Laten maken

Enkele gemeentes hebben beroep gedaan op technische scholen / diensten of sociale verenigingen, om ze voor hen te maken. Beschutte werkplaatsen, hobbyclubs, etc kan je ook eens vragen, mogelijk staan ze daar ook wel positief tegenover. Ik som er hier een aantal gemeentes op (vaak gecoördineerd door de bibliotheek) :

Leuven : samen met leerlingen houtbewerking van het Vrij Technisch Instituut, Torhout, Oostende, Liedekerke : door de bib, Elewijt : door het Stoelencomité, Lier : door Buurtwerking Het Looks, Mechelen, Puurs-Sint-Amands, Sint-Katelijne-Waver, Heusden-Zolder : De Berenkast, door het Berenhuis, Lede, Herne : door de bib, Ieper : door de bib, Beersel : door de bib.

Linken met meer info kan je achter de desbetreffende kastjes vinden op de lijst of je kan de gemeentes / bibliotheken rechtstreeks contacteren.

Tips voor gemeentes : zoek vrijwilligers, meters en peters. Zij kunnen de boekenruilkast in het oog houden, de inhoud proper en levendig houden (afval en verwaarloosde boeken verwijderen) en optreden bij vandalisme, etc. 

Waar kan je een boekenruilkast kopen? 

Aankopen is ook een mogelijkheid, maar in België heb ik nog geen verkopers gespot. 🛒

🌎 Dit kan via de "wereldwijde" organisatie Littlefreelibrary.org.

Zij hebben verschillende modellen, met of zonder paal. De kostprijs varieert van $300 tot $500, maar je moet wel rekening houden met de verzendkosten en mogelijk ook importkosten, want dit is een Amerikaanse website!

🌍 Dichter bij huis, bij onze Noorderburen, kan je terecht voor enkele (kleinere) modelletjes : minibieb.nl.

Deze Minibiebs worden gemaakt door de medewerkers van Visie-R, kunnen 15, 20 of 30 boeken herbergen. De prijs bedraagt €200 tot €250 met een levertijd van 6 tot 8 weken. Het kastje wordt aangeleverd in de grondverf, zodat je hem zelf in een kleur kunt aflakken die jij mooi vindt.

(Deze informatie komt enkel van hun website, ik ken persoonlijk geen referenties.)  

Hoe zorg je voor (meer) bekendheid

1. Reclame maken

Je wil natuurlijk dat buurtbewoners weten dat er een (nieuwe) boekenruilkast in de buurt is. Dit kan door bijvoorbeeld :

• Flyers maken + affiches + flyeren
  Hier vind je een voorbeeld van de flyer van de Boekenruilkast-Tervuren

• Persberichten versturen

• Facebookpagina maken

• Acties plannen (continu doorlopend)

• ...

Je hoeft je natuurlijk niet te beperken tot buurtbewoners of lokale kranten. Staat je boekenruilkast bij een vereniging of een bedrijf, kan je misschien opgenomen worden in hun nieuwsbrief, of kan je een mailtje rondsturen naar het adressenbestand.

💡 Tip : Word lid van de Facebookgroep Ruilboekenkastjes België. Hier wisselen eigenaars en beheerders of bouwers in spé ideeën over hun boekenruilkasten, acties en boeken uit, toetsen ze af en of vragen om raad.

🏠 Tip : Doe mee met de Dag van de Minibieb. Voor het eerst georganiseerd in 2020 : een speciale dag om alle boekenruilkasten in de kijker te zetten. 

2. Aanmelden bij Boekenruilkasten in Vlaanderen, Brussel en Wallonië

Deze website met lijst(en) met boekenruilkasten is een privé-initiatief en bevat ondertussen al meer dan 3600 boekenruilkastjes in België. Je kan je aanmelden voor deze lijst en dan neem ik je kastje met heel veel plezier en volledig gratis op !

📬 Stuur het adres, foto, de Facebookpagina van je Boekenruilkast (indien deze bestaat) en eventueel wat linken naar persberichten door naar BoekenruilkastenBelgie[at]gmail.com

3. Registreren bij Little Free Library.org

Je kan je boekenruilkast registreren bij het wereldwijde Littlefreelibrary.org. Dan krijg je een metalen plaatje met je registratienummer, dat je op je kastje kan bevestigen en wordt je kastje opgenomen op hun "World Map". Zo kunnen mensen die op vakantie komen naar België zien waar er een bibliotheekje is. (Eerlijk gezegd zijn er maar weinig Vlaamse boekenruilkasten geregistreerd, maar niets weerhoudt je natuurlijk om jouw kastje wel te registeren.)

Registratie kost $40 (exclusief verzend- en importkosten) (bedrag juli 2020), (februari 2020 : 46 euro, incl. verzending naar België) of $80 als je het plaatje wilt personaliseren.

Hier kan je ook terecht voor stempels, gastenboeken en andere Little Free Library gadgets. Maar ik ben er zeker van dat lokale bedrijven ook leuke stempels kan maken, of dat jij creatief genoeg bent om een leuk gastenboek te maken. 

4. Andere ideeën

🔎 Geocache

Een boekenkast lijkt ook een ideale verstopplaats voor een Geocache. Voor wie dit concept nog niet kent : dit is een soort schat verstopt voor wie graag op schattenjacht gaat. 

Dit staat ook vermeld in de lijst. (Even zoeken (ctrl + F) op Geocache) 

📚 Bookcrossing / De Boekenjagers

Vaak wordt een ruilkast ook gebruikt om een Bookcrossing - boek of een Boekenjagers - boek achter te laten. Lekker droog, dicht bij leesfanaten, etc.

Een Bookcrossing boek is geregistreerd en heeft een eigen trackingnummer. Wordt hij vrijgelaten of gevonden, dan wordt hij gelogd op bookcrossing.com. Sommige kastjes zijn Bookcrossing-kastjes en hebben een eigen Bookcrossing pagina.

Een boekenjagers boek wordt ofwel met tip en foto op de Boekenjagers Facebookgroep gepost, zodat mensen in de buurt letterlijk "op jacht" kunnen gaan. Ofwel worden ze achtergelaten, zonder tip op Facebook, voor de toevallige vinder. 

Sociale, horizonverruimende en groene aspecten

Tenslotte : voor wie zich afvraagt waarom je een boekenruilkast wel zou plaatsen :

• Het speelt in tegen de wegwerpcultuur. Wat doe je met een boek nadat je het gelezen hebt? Weggooien is echt wel zonde! Geef ze een tweede leven (en derde, vierde,...) in je eigen boekentil (of één bij jou in de buurt).

• Als je je kastje zelf maakt met materiaal dat anders op het stort beland, help je mee aan een groenere wereld.

• Je hebt er een nieuwe hobby bij!

• Je laat anderen en jezelf kennismaken met (voor hen) onbekende schrijvers en boeken. Een boek dat je op het eerste zicht niet zou kopen, kan je hier gewoon ruilen!

• Je leert je buren en dorpsgenoten beter kennen. Want het ruilkastje is een gespreksonderwerp op zich!

• Sluit je aan bij onze Facebookgroep en je kennissenkring wordt weer een beetje ruimer. Gegarandeerd krijg je de "boekenruilkastjestocht"-microbe te pakken, en sla je af en toe een (al dan niet virtueel) praatje met een collega-eigenaar.

• Natuurlijk zullen er af en toe meer boeken meegenomen worden dan teruggeplaatst. Maar dan zijn er weer mooie donaties waardoor je je kastje terug kan aanvullen.
  Mijn motto is : als er mensen zijn die zich geen boek kunnen veroorloven, dan mogen ze hier met plezier eentje meenemen. Het is tenslotte ook een sociaal initiatief!
  Worden ze echt en masse gestolen om ze door te verkopen, dan kan je altijd een sticker of stempel op of in je boeken zetten waardoor doorverkoop moeilijker wordt.

• Geregeld zal er brol, kapotte of natte boeken in je kastje komen te staan, maar daarvoor ben jij er (of de meter of peter), om de inhoud een beetje ordelijk te houden. Verwaarloosde kastjes trekken helaas vaak nog meer brol aan. En je wil natuurlijk niet dat het een stortplaats wordt.

• Ook vandalisme kan je niet volledig uitsluiten. Mogelijk zal er ook wel een onnozelaar het in een dronken bui in z'n hoofd krijgen de boeken uit het kastje in de straat rond te strooien of erger er de fik in te willen zetten. Dat is inderdaad niet leuk.
  Een kastje in het wild kan minder rekenen op een waakzaam oog dan eentje op privéterrein.

• Echter, je krijg over het algemeen veel meer positieve reacties dan idiote acties. En al die positieve reacties maken je blij! 💐 Een gastenboek in je kastje leggen kan dit stimuleren 🙂

Ik hoop dat ik je hierbij voldoende informatie heb meegegeven.

Veel succes ermee!

Ik hoop binnenkort je kastje in de lijst op te kunnen nemen!

Groetjes,

Noreen