Durst Duca

De Durst Duca — een klein, bijzonder Italiaans cameraatje.

Dit is zo’n camera waar je eigenlijk meteen even mee in je handen wilt zitten. Niet omdat hij technisch ingewikkeld is, maar juist omdat hij er zo anders uitziet dan de meeste camera’s. Klein, apart en met een ontwerp dat je niet snel vergeet.

De Duca werd gemaakt door Durst in Bozen/Bolzano, in Zuid-Tirol. Durst is vooral bekend geworden door fotografische apparatuur en vergroters, maar het bedrijf maakte ook een aantal camera’s. De Duca was de tweede camera die Durst produceerde.

De camera werd in september 1946 gepresenteerd op de 24e Fiera di Milano. De productie begon rond die periode en wordt doorgaans geplaatst rond 1946/1947. Dat betekent dat deze camera inmiddels ongeveer 80 jaar oud is. En juist dat maakt het zo leuk om er vandaag nog mee te fotograferen.

Mijn exemplaar is de zwarte standaarduitvoering, herkenbaar aan de zwarte geribbelde crinkle-finish lak en de aanduidingen op de voorkant. Hij heeft een Ducar 50 mm f/11 lens. Er bestaat ook een uitvoering met een Ducar 50 mm f/8. De zwarte uitvoering is de meest voorkomende, maar er zijn ook gekleurde exemplaren gemaakt, waaronder blauw, rood en groen.

Wat meteen opvalt, is het formaat. De Duca is ongeveer 10,5 cm hoog, 8 cm diep en slechts zo’n 4 cm breed. Hij weegt rond de 270 gram. Voor een 35mm-camera is dat ontzettend klein.

Dat kleine formaat is geen toeval. Het filmtransport zit centraal in de camera, waardoor Durst een heel smalle, verticale body kon ontwerpen. De camera heeft daardoor een ovale, afgeronde vorm en voelt bijna aan als een klein metalen object in plaats van een traditionele camera.

En dan wordt het nog interessanter.

De Duca gebruikt gewone 35mm-film, maar niet in een normale 35mm-cassette. Hij werkt met het Agfa Karat/Rapid-cassettesysteem. De film loopt tijdens het fotograferen van de ene cassette naar de andere. Per cassette kun je 12 foto's maken, met een beeldformaat van 24 × 36 mm.

De bediening is heerlijk eenvoudig.

Geen autofocus.
Geen lichtmeter.
Geen automatische belichting.
Geen uitgebreide reeks sluitertijden.

De sluiter heeft een normale snelheid van 1/30 seconde en daarnaast een tijdstand voor langere belichtingen. Het diafragma van mijn Ducar 50 mm is f/11, dus deze camera komt vooral goed tot zijn recht bij voldoende licht.

Ook het scherpstellen is simpel gehouden. Op de camera staat:

1–3 m ← → 3–∞

Je kiest eigenlijk tussen dichtbij en ver weg.

Bovenop zit een kleine Galileïsche zoeker en aan de zijkant bevindt zich de transporthendel. Daarmee spoel je de film door naar het volgende beeld. Leuk detail: het beeldtellertje zit in die transporthendel verwerkt. Geen groot los onderdeel, maar gewoon slim meegenomen in het ontwerp.

Misschien wel het mooiste technische detail vind ik het gebogen filmvlak en de gebogen filmaandrukplaat. De film loopt daardoor licht gebogen door de camera. Durst probeerde hiermee de beeldkwaliteit over het hele negatief te verbeteren, vooral richting de hoeken.

Voor zo’n klein en eenvoudig cameraatje is dat eigenlijk best slim bedacht.

Fotograferen met deze Duca zal natuurlijk niet hetzelfde zijn als fotograferen met een moderne camera. De lens is eenvoudig, f/11 is niet bepaald lichtsterk en je hebt weinig instelmogelijkheden. Maar misschien is dat juist de charme.

Goed licht, zwart-witfilm en een beetje geduld.

Meer heeft zo’n camera eigenlijk niet nodig.

Historisch gezien vind ik de Duca daarom extra interessant. Hij komt uit de periode vlak na de oorlog, toen fabrikanten volop bezig waren om fotografie kleiner, eenvoudiger en toegankelijker te maken. Durst kwam met een camera die er totaal anders uitzag dan de meeste 35mm-camera’s: een soort miniatuurcamera die toch een normaal kleinbeeldnegatief maakte.

Een klein, slim en bijzonder stukje Italiaanse camerageschiedenis.