การทำเกษตรยุคปัจจุบันมีหลากหลายรูปแบบ หนึ่งในการทำเกษตรที่ยั่งยืนและได้ผลดี สามารถใช้ได้กับทุกพื้นที่คือการทำ เกษตรผสมผสาน ตามแนวทางเกษตรทฤษฎีใหม่ มีการแบ่งพื้นที่เพื่อใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยเริ่มจากจัดการดินและน้ำให้เพียงพอ ปลูกพืช ไม้ยืนต้น เลี้ยงสัตว์ เพื่อสร้างระบบนิเวศที่ดี ปลูกป่าไว้ใช้เป็นพลังงาน อนุรักษ์พันธุกรรมพืชเพื่อสร้างความหลากหลาย ทำให้เกิดความมั่นคงทางอาหาร เกษตรกรสามารถเลี้ยงตัวเองได้ มีกิน มีอยู่ มีใช้ในพื้นที่ของตัวเอง

เกษตรกรรม เป็นกิจกรรมการปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ และประมง แต่การเลือกทำเพียงกิจกรรมเดียว จะมีความเสี่ยงค่อนข้างสูงที่จะไม่ได้รับผลผลิตเมื่อต้องประสบกับภัยสิ่งแวดล้อมธรรมชาติ แต่ถ้าเลือกทำ “เกษตรผสมผสาน” คือมีตั้งแต่ 2 กิจกรรมขึ้นไป มีการวางแผนการผลิต ใช้ปัจจัยผสมผสานเพื่อลดต้นทุนการผลิต ความเสี่ยงก็ลดลง ในสภาวะวิกฤตเศรษฐกิจแปรปรวนเกษตรผสมผสานจึงเป็นทางเลือกในการยกระดับรายได้เพื่อนำไปสู่การดำรงชีพที่มั่นคง เมื่อบริหารพื้นที่ได้สมดุลก็สามารถสร้างผลผลิตที่ดี และขยับขยายไปสู่การทำธุรกิจเกษตรอย่างยั่งยืน โดยอาจจะรวมกลุ่มร่วมกับเครือข่ายเกษตรกรที่ดำเนินแนวทางเดียวกันเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ เทคโนโลยี เครื่องมือเกษตรต่างๆ ตลอดจนตลาดผู้บริโภคของตนเอง เป็นต้น

คุณ มะนิท ศักดิ์เจริญ หรือที่เรียกๆกันสั้นๆว่าป้าติ๋ม ปัจจุบันอายุ 57 ปี เจ้าของสวนเกษตรผสมผสาน ตั้งอยู่ที่ 3 หมู่ที่ 7 บ้านหนองใหญ่พัฒนา ตำบลเจ้าวัด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี โดยมีพื้นที่การทำเกษตรทั้งหมด 32 ไร่ โดยแบ่งออกเป็น สวนปาล์ม จำนวน 10 ไร่ สวนยางพารา จำนวน 10 ไร่ ปลูกไม้สักและไผ่ จำนวน 3 ไร่ สวนผลไม้ จำนวน 5 ไร่ และขุดบ่อและสระ จำนวน 4 ไร่ และเลี้ยงสัตว์เช่น ไก่ เป็ด และปลา ควบคู่ไปด้วย สวนผลไม้ของป้าติ๋มก็จะมีผลไม้หลากหลายชนิดด้วยกัน เช่น ทุเรียน ลองกอง ละมุด เงาะ มังคุด น้อยหน่า มะพร้าว และส้ม เป็นต้น โดยสวนของป้าไม่ได้ใช้สารเคมีเลย ป้าติ๋มจะใช้ปุ๋ยอินทรีย์ที่ทำขึ้นเอง

จากการสอบถามป้าติ๋ม ได้เล่าว่า ตนได้เริ่มทำเกษตรผสมผสานตั้งแต่ปี 2555 เริ่มต้นจากการปลูกมะขาม ลำไย และมะม่วง นอกจากจะขายผลผลิตแล้ว ยังทำการทาบกิ่งขยายพันธุ์จำหน่ายไปด้วย ป้าติ๋ม มุ่งมั่นหาความรู้เพิ่มเติม โดยป้าติ๋มจะเข้ารับการอบรมจากหน่วยงานต่างๆ ที่มาให้ความรู้อยู่สม่ำเสมอ และได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานของทางราชการในการขุดสระให้ และได้ปรับเปลี่ยนไปทำการเกษตรแบบผสมผสาน จนประสบความสำเร็จจนถึงปัจจุบัน

ไม่น่าเชื่อว่าผลของการทำการเกษตรผสมผสานของป้าติ๋มนั้น จะทำให้ป้าติ๋มมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นตามลำดับ จากที่เคยมีรายได้จากการปลูกพืชแค่ชนิดเดียว ก็ทำให้มีรายได้หลายทางทางจากผลผลิตหลายๆอย่าง ในยามที่พืชผักผลไม้บางชนิดราคาตกต่ำ ก็ยังมีพืชผักผลไม้บางอย่างที่ราคาดี ถัวเฉลี่ยกันไป ไม่ต้องเสี่ยงกับราคาผลผลิต ว่าจะตกต่ำจนขาดทุนจากการเก็บเกี่ยวผลผลิตเพียงชนิดเดียว ทำให้มีรายได้หลายทาง มีเงินเพียงพอที่จะใช้จ่ายในครอบครัว ความเป็นอยู่ของครอบครัวก็ดีขึ้น ถือเป็นการตัดสินใจที่ประสบความสำเร็จเป็นอย่างยิ่ง ในการเลือกทำเกษตรผสมผสานของป้าติ๋ม

โดยป้าติ๋มกล่าวที่ผ่านมีหน่วยงานต่างๆ เข้ามาขอศึกษาดูงานที่สวนเกษตรผสมผสานของตนอย่างต่อเนื่อง อาจจะเป็นเพราะว่าตนทำเกษตรผสมผสานอย่างจริงจัง ตั้งใจ จนประสบความสำเร็จต่อสายตาคนภายนอกและอาจเป็นการบอกปากต่อปากของคนที่ได้มาศึกษาดูงาน แล้วเห็นว่าที่สวนของป้าติ๋มนั้นประสบผลสำเร็จจากการทำเกษตรผสมผสานจริงๆ จึงนำไปบอกต่อๆกัน ป้าติ๋มยังบอกอีกว่า ตนยินดีเป็นอย่างยิ่งที่จะให้ความรู้กับผู้ที่สนใจ เข้ามาเรียนรู้วิธีการทำเกษตรผสมผสานของตน ไม่หวงความรู้ เพราะอยากให้ทุกคนที่เข้ามาเรียนรู้ได้นำความรู้ที่ได้จากตนไปกลับปรับใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และมีรายได้เพิ่มมากขึ้น

สำหรับผู้ที่อยากเรียนรู้วิธีการทำเกษตรผสมผสานจากป้าติ๋มสามารถติดต่อได้ที่ บ้านเลขที่ 3 หมู่ที่ 7 บ้านหนองใหญ่พัฒนา ตำบลเจ้าวัด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี เบอร์โทรศัพท์ 091-7089451 สวนเกษตรผสมผสานของป้าติ๋ม ยินดีต้อนรับจ้า…