ข้อมูลผู้ประเมิน

ประเด็นท้าทาย เรื่อง การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการเลือกบริโภคอาหารหลัก 5 หมู่ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 จำนวน 43 คน                               โดยใช้การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ร่วมกับกิจกรรมฐานการเรียนรู้และชิ้นงาน “จานอาหารสุขภาพ”                       

 1. สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้และคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน

       จากการจัดการเรียนรู้เรื่องอาหารหลัก 5 หมู่ในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 จำนวน 43 คน พบว่านักเรียนมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับชื่ออาหารแต่ละหมู่อยู่บ้าง             แต่ยังมีข้อจำกัดในการจำแนกประเภทอาหาร อธิบายประโยชน์ของสารอาหาร และเลือกบริโภคอาหารให้เหมาะสมกับวัยของตนเอง โดยมีสภาพปัญหาสำคัญ ดังนี้

·         1. นักเรียนบางส่วนยังจำแนกอาหารหลัก 5 หมู่ไม่ถูกต้อง โดยเฉพาะอาหารที่มีส่วนประกอบหลายชนิด เช่น ข้าวผัด  ก๋วยเตี๋ยว แกงจืด นมปรุงแต่งรส หรืออาหารสำเร็จรูป

·         2. นักเรียนมักเข้าใจว่าอาหารที่มีประโยชน์ต้องเป็นอาหารราคาแพง หรือเลือกอาหารจากรสชาติ ความสะดวก และความชอบส่วนตัว มากกว่าคุณค่าทางโภชนาการ

·         3. นักเรียนบางส่วนยังไม่สามารถเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างการรับประทานอาหารไม่ครบ 5 หมู่กับผลกระทบต่อสุขภาพ เช่น ภาวะน้ำหนักเกิน ภาวะผอม การขาดสารอาหาร ฟันผุ หรือการเจริญเติบโตไม่สมวัย

·     ดังนั้น จึงจำเป็นต้องพัฒนาการจัดการเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง เรียนรู้ผ่านสถานการณ์ใกล้ตัว แลกเปลี่ยนความคิดเห็น ทำงานเป็นกลุ่ม และสร้างชิ้นงานที่สะท้อนการนำความรู้เรื่องอาหารหลัก 5 หมู่ไปใช้ได้อย่างเหมาะสม

2. วิธีการดำเนินการให้บรรลุผล

2.1 เป้าหมายการพัฒนา

เชิงปริมาณ

·         1. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 จำนวน 43 คน ร้อยละ 80 ขึ้นไป มีผลการประเมินหลังเรียนเรื่องอาหารหลัก 5 หมู่ ตั้งแต่ร้อยละ 70 ขึ้นไป

·         2. นักเรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป สามารถจำแนกอาหารหลัก 5 หมู่ อธิบายประโยชน์ และวิเคราะห์เมนูอาหารได้ถูกต้อง

·        3.  นักเรียนร้อยละ 80 ขึ้นไป มีผลงาน “จานอาหารสุขภาพ” หรือเมนูอาหารครบ 5 หมู่ ผ่านเกณฑ์คุณภาพระดับดีขึ้นไป

เชิงคุณภาพ

·        1. นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถเลือกบริโภคอาหารให้ครบ 5 หมู่ตามหลักโภชนาการ

·        2.  นักเรียนมีทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และการประยุกต์ใช้ความรู้ในชีวิตประจำวัน

·        3. นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อการดูแลสุขภาพและเห็นความสำคัญของการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์

2.2 ขั้นตอนการดำเนินงาน

                           ขั้นตอน                                          วิธีดำเนินการ                                                             หลักฐาน/เครื่องมือ  

                     1. วิเคราะห์ผู้เรียน  :  - สำรวจความรู้เดิม พฤติกรรมการรับประทานอาหาร และปัญหาการเรียนรู้ของนักเรียนรายบุคคล      - แบบทดสอบก่อนเรียน แบบสอบถามพฤติกรรมการบริโภค

                       2. ออกแบบการเรียนรู้  - จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning โดยกำหนดจุดประสงค์ เนื้อหา กิจกรรม         - สื่อ และการวัดผลให้สอดคล้องกันแผนการจัดการเรียนรู้ สื่อบัตรภาพอาหาร ใบงาน

                       3. จัดกิจกรรมกระตุ้นความสนใจ   - ใช้ภาพหรือคลิปเมนูอาหารใกล้ตัว เช่น อาหารเช้า อาหารกลางวัน ขนม และ  เครื่องดื่มแล้วตั้งคำถามให้นักเรียนวิเคราะห์ว่าอาหารเหล่านั้นครบ 5 หมู่หรือไม่    - ภาพ/คลิป คำถามกระตุ้นคิด                   4. เรียนรู้ผ่านฐานกิจกรรม   -  แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 5–6 คน หมุนเวียนเรียนรู้ตามฐานกิจกรรม เพื่อให้ทุกคน           -  มีส่วนร่วมใบกิจกรรมประจำฐาน แบบสังเกตพฤติกรรม

                       5. สร้างชิ้นงาน : - ให้นักเรียนออกแบบ “จานอาหารสุขภาพ 1 วัน” หรือ “เมนูอาหารครบ 5 หมู่” โดยคำนึงถึงความ เหมาะสมกับวัย งบประมาณ และอาหารในท้องถิ่นกระดาษชาร์ต  - ใบงาน วัสดุเหลือใช้/โปรแกรมนำเสนอ

                       6. นำเสนอและแลกเปลี่ยน  - นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลงาน อธิบายเหตุผลในการเลือกอาหาร และร่วมกัน                   - ให้ข้อเสนอแนะอย่างสร้างสรรค์แบบประเมินการนำเสนอ แบบประเมินเพื่อน

                       7. ประเมินและสะท้อนผล - ประเมินความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะของผู้เรียน พร้อมสะท้อนผลการเรียนรู้รายบุคคล           - และรายกลุ่ม แบบทดสอบหลังเรียน แบบประเมินชิ้นงาน แบบสะท้อนคิด

                       8. พัฒนาและติดตามผล  - นำผลการประเมินมาวิเคราะห์ จัดกิจกรรมเสริมสำหรับนักเรียนที่ยังไม่ผ่านเกณฑ์ และติดตาม       - การนำความรู้ไปใช้จริงบันทึกผลหลังสอน แบบฝึกเสริม แบบติดตามพฤติกรรม

                     2.3 รูปแบบกิจกรรมฐานการเรียนรู้

·         ฐานที่ 1: รู้จักอาหาร 5 หมู่ ให้นักเรียนจับคู่ภาพอาหารกับหมวดอาหารหลัก 5 หมู่ พร้อมอธิบายประโยชน์ของอาหารแต่ละหมู่

·         ฐานที่ 2: นักสืบอาหาร ให้นักเรียนวิเคราะห์เมนูอาหารจริงหรือภาพอาหาร เช่น ข้าวมันไก่ ก๋วยเตี๋ยว ส้มตำ ข้าวราดแกง ว่าประกอบด้วยอาหารหมู่ใดบ้าง 

                                       และยังขาดหมู่ใด

·         ฐานที่ 3: อ่านฉลากเลือกอาหาร ให้นักเรียนฝึกอ่านฉลากโภชนาการของอาหารและเครื่องดื่ม เปรียบเทียบปริมาณน้ำตาล ไขมัน และโซเดียม เพื่อเลือกอาหารที่เหมาะสม

·         ฐานที่ 4: ออกแบบจานอาหารสุขภาพ ให้นักเรียนร่วมกันวางแผนเมนูอาหาร 1 มื้อ หรือ 1 วัน ที่มีอาหารครบ 5 หมู่ เหมาะกับวัย และสามารถหาได้ในชีวิตประจำวัน

·         ฐานที่ 5: เกมตอบคำถามสุขภาพดี ใช้เกมบัตรคำ เกมตอบคำถาม หรือแบบทดสอบออนไลน์ เพื่อทบทวนความรู้และสร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้

2.4 การวัดและประเมินผล

ด้านที่ประเมิน                                              วิธีประเมิน                                                                             เกณฑ์ความสำเร็จ

1. ความรู้                                         - แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน จำนวน 10–20 ข้อ   - นักเรียนร้อยละ 80 ได้คะแนนหลังเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 70

2. ทักษะการจำแนกและวิเคราะห์อาหาร    - ใบงานวิเคราะห์เมนูอาหารและกิจกรรมฐาน                  - นักเรียนร้อยละ 80 ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 

3. ชิ้นงาน                                         - ประเมินผลงานจานอาหารสุขภาพ/เมนูครบ 5 หมู่          - นักเรียนร้อยละ 80 มีผลงานระดับดีขึ้นไป

4. การทำงานร่วมกัน                            - สังเกตพฤติกรรมระหว่างปฏิบัติกิจกรรม                      - นักเรียนร้อยละ 80 มีพฤติกรรมระดับดีขึ้นไป

5. การนำไปใช้                                   - แบบสะท้อนคิดหรือบันทึกเมนูอาหารที่รับประทาน          - นักเรียนสามารถเสนอแนวทางปรับพฤติกรรมการบริโภคของตนได้

2.6 ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 จำนวน 43 คน มีความรู้เรื่องอาหารหลัก 5 หมู่เพิ่มขึ้น

2. นักเรียนสามารถจำแนกอาหาร วิเคราะห์เมนู และเลือกบริโภคอาหารได้เหมาะสมกับวัย

3. นักเรียนสามารถสร้างสรรค์เมนูอาหารที่ครบ 5 หมู่ โดยคำนึงถึงสุขภาพและบริบทในชีวิตประจำวัน

4. นักเรียนมีทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การทำงานเป็นทีม และมีเจตคติที่ดีต่อการดูแลสุขภาพ

5. ครูมีรูปแบบการจัดการเรียนรู้และเครื่องมือวัดประเมินผลที่สามารถนำไปพัฒนาหรือใช้ซ้ำในหน่วยการเรียนรู้อื่นได้