Lợn tên lửa

Ai đó đã từng lên Nà Hang - Tuyên Quang chắc hẳn ai cũng nhớ đến hình ảnh những chú lợn mán màu đen, mõm dài, nhọn, có thân hình chắc, nhỏ, người ta gọi là “Lợn tên lửa”. Qua bàn tay khéo léo chế biến ẩm thực của người Nà Hang, Lợn tên lửa đã thực sự trở thành món ăn độc đáo níu chân du khách đến với huyện vùng cao này.

Ông Trương Phúc Hà, Trưởng thôn Cổ Yểng, xã Thanh Tương cho biết, gọi là “Lợn tên lửa” thì nhất thiết phải đủ ba tiêu chí: Thứ nhất là mõm dài nhọn, chứng tỏ nó đã trải qua cuộc sống hoang dã khá lâu; thứ hai, lông phải xù lên, dựng đứng, chứng tỏ từng sống lang thang, bữa đói, bữa no, phơi sương, tắm nắng; thứ ba nó phải có độ tuổi hơn một năm trở lên mà cân nặng chỉ khoảng hơn chục cân. Đặc điểm của “Lợn tên lửa” là thịt thơm, săn chắc, khi nấu không có nước, bì giòn…

Ở Cổ Yểng trung bình mỗi nhà nuôi từ 3 đến 5 con, trước đây người ta nuôi lợn chủ yếu để thết đãi khách quý. Bây giờ, trước sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế thị trường, giao thông đi lại thuận tiện, người dân đã dần biến nó thành sản phẩm hàng hóa bán ra thị trường, phát triển kinh tế hộ, vì vậy, thôn đã có nhiều hộ chăn nuôi từ 7 đến 10 con như hộ ông Đặng Tài Minh, bà Triệu Thị Tòng, ông Trương Phúc Minh… ở Nà Hang còn có nhiều xã nuôi “Lợn tên lửa” như Đà Vị, Thượng Nông, Sinh Long…

Ngoài các món ăn đặc sản đã gắn liền với vùng đất Nà Hang như cá tầm, cá rầm xanh, anh vũ… thì “Lợn tên lửa” cũng là món đặc sản hấp dẫn của mảnh đất này. Từ “Lợn tên lửa”, người Nà Hang đã chế biến thành những món ăn độc đáo như: Thịt lợn nướng riềng mẻ, thịt lợn nướng ngũ vị hương, thịt lợn xào lăn… Đặc biệt là món thịt lợn chua. Đây là món ăn dân dã, được chế biến khá đơn giản với những gia vị như lá giềng, lá quế, cơm rượu nếp, muối... Các loại gia vị trên phơi khô, giã nhỏ, cùng với rượu nếp cái ướp chung với thịt “Lợn tên lửa”, sau đó cho vào hũ lớn, cứ mỗi lớp thịt lại rải một lớp gạo rang rồi bọc kín, để trên gác bếp, khoảng 1 - 2 tuần là dùng được. Đây là món ăn không chỉ ngon mà còn mang nét độc đáo đặc sắc riêng trong văn hóa ẩm thực của đồng bào vùng cao Nà Hang. Đáp ứng nhu cầu của du khách, nhiều nhà hàng ở thị trấn Nà Hang như nhà hàng Nga Viên, nhà hàng Hà Mán, khách sạn Việt Cường… cũng đã có những món đặc sản này.

Huyện Nà Hang hiện đang khuyến khích các hộ dân đẩy mạnh phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa tập trung. Việc phát triển “Lợn tên lửa” tăng lên về số lượng và chất lượng đang là hướng đi được nhiều hộ nông dân ở huyện vùng cao này lựa chọn. Miền cổ tích Nà Hang đang tập trung các hoạt động quảng bá, phát triển du lịch, trong đó ẩm thực sẽ là một trong những điểm nhấn quan trọng níu chân du khách. Các món ăn chế biến từ thịt lợn tên lửa sẽ góp phần vào hoạt động này.