Ekspres Kościoła Gdańskiego

RELIKWIE ŚW. WOJCIECHA

PATRONA POLSKI,

ARCHIDIECEZJI GDAŃSKIEJ

i NASZEJ PARAFII

Biskup Wojciech przed swoją śmiercią powiedział słowa:
 

Bracia, nie smućcie się!

Wiecie, że cierpimy to dla imienia Pana...

Cóż bowiem mężniejszego, cóż piękniejszego

nad poświęcenie miłego życia najmilszemu Jezusowi?

 (Jan Kanapariusz, Żywot świętego Wojciecha)

DOKUMENT FUNDACYJNY RELIKWIARZA

[Gdański] relikwiarz św. Wojciecha (…) jest kopią tego, który od 361 lat znajduje się w Katedrze Gnieźnieńskiej. Oryginał został ufundowany przez Wojciecha Pilchowicza — sufragana gnieźnieńskiego i zrealizowany w srebrze wysokiej próby przez gdańszczanina Piotra von der Rennena w 1662 r. W swojej historii przechodził niezwykle burzliwe dzieje. Ostatnim takim dramatycznym wydarzeniem było pamiętne włamanie wandali do katedry w 1986 r. Relikwiarz został wtedy bardzo poważnie uszkodzony, a wiele jego części zostało rękoma złoczyńców przetopionych dla pozyskania srebra.

Rekonstrukcję relikwiarza powierzyła specjalna komisja powołana przez ks. Prymasa Józefa Glempa, gdańskiemu artyście rzeźbiarzowi Wawrzyńcowi Sampowi. Niezmiernie żmudne i skomplikowane prace nad odtworzeniem wszystkich zniszczeń z wykorzystaniem częściowo odzyskanego srebra, oraz otrzymanego z darów wiernych trwała dwa lata.           

[Nasza] kopia — autorstwa tego samego artysty jest wiernym odtworzeniem gnieźnieńskiego relikwiarza w skali 1:2.

Kompozycja relikwiarza składa się z trumny i leżącej na jej wieku pełnoplastycznej postaci św. Wojciecha w biskupim stroju pontyfikalnym. Na bokach trumny i na jej wieku znajduje się dziesięć płaskorzeźbionych scen z życia świętego w dekoracyjnym kartuszowym obramowaniu i przedstawiają — na wieku: św. Wojciecha obejmującego biskupstwo w Pradze, usługującego ubogim, nauczającego Prusów, karcącego bałwochwalstwo Prusów; na bokach: wybór św. Wojciecha na biskupa praskiego, śmierć męczeńską, ćwiartowanie, oraz wbicie głowy Świętego na pal, wykup zwłok Świętego, przyjęcie zwłok w Trzemesznie, przybycie cesarza Ottona III do Gniezna.

Poza tym na frontonie wieka trumny znajduje się plakieta z napisem „Per merita Sancti Adalberti Christe nos exaudi" w dekoracyjnym obramowaniu, charakterystycznym dla epoki baroku. W tym samym miejscu, ale od tylu, jest druga plakieta z napisem dedykacyjnym: „Swemu niebieskiemu Patronowi w Roku tysięcznym od przyjęcia chrztu przez obywateli gdańskich z rąk św. Wojciecha wdzięczny Kościół Gdański R.P. 1997".

Trzecia, najmniejsza, plakietka znajduje się od strony stóp Świętego i zawiera napis: „Anno MCMXCV tempore summi pontificis Joannis Pauli II et Archiepiscopi Gedanensis Thaddaei Gocłowski  confectum", oraz grawerowany herb pierwszego arcybiskupa Gdańskiego.

Uzupełnieniem całości są pełnoplastyczne postacie uskrzydlonych aniołów, flankujące boczne krawędzie trumny.

Relikwiarz został wykonany przez pracownię brązowniczą p. A. Kowalczyka w Gdyni z tombaku, metodą odlewu „na tracony wosk". W swym wnętrzu zawiera autentyczną, opieczętowaną cząstkę relikwii św. Wojciecha.

Uroczyste poświęcenie i ukazanie wiernym relikwiarza miało miejsce w dzień odpustu św. Wojciecha 23 IV 1995 r. w czasie Mszy świętej pontyfikalnej.

[W latach 1995-1997 relikwiarz wędrował] po parafiach metropolii Gdańskiej, stając się znakiem wiary i swoistym przesłaniem nadziei na zbliżający się Jubileusz tysięcznej rocznicy śmierci św. Wojciecha — patrona Metropolii Gdańskiej i Najjaśniejszej Rzeczypospolitej.

METRYKA GDAŃSKIEGO RELIKWIARZA ŚW. WOJCIECHA

Relikwiarz został poświęcony w dniu 23 kwietnia 1995 r. na Wzgórzu św. Wojciecha w Gdańsku w czasie Mszy świętej, której przewodniczył Metropolita Wrocławski Kardynał Henryk Gulbinowicz z udziałem Arcybiskupa Gdańskiego Tadeusza Gocłowskiego oraz Biskupów: Andrzeja Śliwińskiego z Elbląga i Zygmunta Pawłowicza z Gdańska.

Relikwiarz ten [nawiedził] wszystkie parafie Archidiecezji Gdańskiej w latach 1995-1997 w tysięczną rocznicę Chrztu gdańszczan dokonanego przez św. Wojciecha w marcu 997 roku.

Gdańsk, dnia 23 IV 1995 r.

+ Tadeusz Gocłowski

Arcybiskup Metropolita Gdański