Καθώς περπατούσα απόψε μέχρι το περίπτερο, κοιτούσα τα σκουπίδια και τους κάδους. Πόσες φορές έχουμε αναρωτηθεί αν αυτά που βάζουμε στους κάδους ανακύκλωσης τελικά καταλήγουν εκεί που πρέπει ή πάνε μαζί με όλα τ' άλλα στις χωματερές?
Αλλά δεν είναι αυτό που ήθαλα να γράψω εδώ. Κοιτώντας τον μοναδικό και σε ελάχιστο χρόνο υπερπλήρη κάδο της ανακύκλωσης στη γειτονιά μου, και όλες τις σακούλες γεμάτες με ανακυκλώσιμα υλικά που βρίσκονται έξω απ' αυτόν, αναρωτήθηκα πόσο τελικά είναι ευαισθητοποιημένος ο Δήμος Ζωγράφου, καθώς κι οι άλλοι Δήμοι, σχετικά με την ανακύκλωση?
Απαντώ στον εαυτό μου λέγοντας "ελάχιστα". Κι άμα.
Παρατηρώντας τους κάδους της ανακύκλωσης, βλέπω πως πολλοί συμπολίτες μας (όχι όλοι, και σχετικά λίγοι, συγκριτικά με όσους θα έπρεπε) έχουν την ευαισθησία και την υπομονή να καθίσουν και να ξεχωρίσουν τα σκουπίδια τους σε ανακυκλώσιμα και μη. Και κάνουν και τα 50-100 μέτρα μέχρι τον κάδο για να τα τοποθετήσουν εκεί. Λόγω, όμως, του γεγονότος ότι είναι περισσότεροι οι ευαισθητοποιημένοι απ' ότι είχε προβλέψει ο Δήμος όταν τοποθέτησε τους κάδους, τα περισσότερα ανακυκλώσιμα μένουν έξω από τους κάδους, με αποτέλεσμα να παρασύρονται από τον αέρα, τα νερά και τα αδέσποτα, ρυπαίνοντας περισσότερο τον ήδη επιβεβαρυμένο δρόμο με περισσότερα σκουπίδια.
Λαμβάνοντας, λοιπόν, ως δεδομένη την ευαισθησία των τοπικών αρχόντων, μετά από όσα έχουν λεχθεί, γραφεί και καθ' οιονδήποτε τρόπο διατυπωθεί επίσημα και ανεπίσημα για την ανακύκλωση, θα περίμενα για κάθε κάδο οργανικών απορριμάτων να υπάρχει τουλάχιστον άλλος ένας για ανακυκλώσιμα. Έχοντας υπόψη ότι τα περισσότερα ανακυκλώσιμα είναι συσκευασίες, εγγενώς ογκώδεις, κανονικά θα έπρεπε να έχουμε περισσότερους κάδους ανακυκλωσίμων παρά οργανικών απορριμάτων. Είναι κλασική δικαιολογία πολλών ότι δεν ανακυκλώνουν αφού δεν υπάρχουν αρκετοί μπλε κάδοι και σε λογική απόσταση (τι να κάνουμε, είμαστε λαός που βαριέται να περπατά), κι έτσι ρίχνουν τα πάντα, ανακυκλώσιμα και μη, στα συμβαικά σκουπίδια. Αφού λοιπόν δε βλέπουν ευαισθησία εκ μέρους των αρχών, κάνουν κι αυτοί την πάπια, βολεμένοι από αυτή την ανυπαρξία υποδομής, και συνεχίζουν αυτήν την κακή πρακτική απόρριψης των σκουπιδιών τους.
Τα αποτελέσματα αυτών των κακών πρακτικών, αφενός της πολιτείας και αφετέρου των πολιτών, είναι προφανέστατα. Η ανακύκλωση στην Ελλάδα είναι, αν όχι για γέλια, ακόμη σε βρεφικό στάδιο, τη στιγμή που οι χωματερές διογκώνονται, οι σκουπιδότοποι πολιορκούν τις κατοικημένες περιοχές, οι ΧΥΤΑ πασχίζουν να απορροφήσουν τον όγκο των απορριμμάτων καθώς τα περισσότερα απ' αυτά δεν διασπώνται και παραμένουν εκεί για πάντα, κορέζοντας το χώρο απόθεσης/ταφής.
Πρέπει λοιπόν η πολιτεία να συνειδητοποιήσει το βάρος της συμμετοχής της στη δημιουργία κουλτούρας ανακύκλωσης, παρέχοντας τις υποδομές και τις λύσεις που θα διευκολύνουν τους πολίτες να την εφαρμόσουν αποτελεσματικά. Τότε μόνο θα είναι ουσιαστική η προσπάθεια και τα αποτελέσματά της θα είναι πλέον εμφανή.