50 JAAR KWB DON BOSCO
Stichtende leden o.a. met vooraan in het midden Robert De Gendt, helemaal links Jozef De Welde, Amedé Colman
en Charel Colpaert, rechts Fons Lardenoit en Staf Pauwels,
op de tweede rij voorzitter Rene De Schepper en Roger Vermeulen
achteraan, Fons Moerloos als vlagdrager, gebogen, Albert Huys.
Vraag: wie staat uiterst links en wie heeft de hand aan de vlag?
Let op de vlag, er staat: St.-Jan Bosco
Een paar leden van het toenmalige KWB-orkest:
onderaan: Peer De Bruycker,mondharmonica, Marcel Picavet,guitaar, Staf Pauwels, mondharmonica
bovenaan: Eddy Picavet,viool , Frans De Brandt, guitaar, Florent Verdonck, banjo
Wie kent of herkent nog andere personen ?
mail naar tjen.pauwels@skynet.be
Laat de lampjes branden.
Herinneringen
Ik herinner mij een stampvolle zaal op ‘t Klein Hulst en een dramatische explosie op het toneel wanneer mijngas ontploft en een ploeg mijnwerkers opgesloten raken in een kleine ruimte en daar wachten op hun redding of op een naderend einde.
Een imposante Fons Geerinck speelde een Poolse gastarbeider die in het uur van de dood zijn verlangen en levenswil uitschreeuwde naar de groene poesta’s van zijn geboorteland.
Een stuk van Robert De Gendt, ongetwijfeld geschreven naar aanleiding van de mijnramp in Marcinelle met Albert Huys, en anderen in de hoofdrol
Maar ik herinner me het Klein Hulst ook nog als kleine jongen toen we op dat torenhoge podium moesten aanschuiven bij de goede Sint.
Ik herinner me ook het verhaal achter de Sint, toen de goede man thuis en door de schouw het fonkelnieuwe speelgoed had afgeleverd.
Het zag er niet zo glanzend uit als in de winkel maar ik was best tevreden met een bruine hond op wieltjes en met rubberen flappen tussen zijn flanken zodat het leek alsof hij echt voortbewoog.
Het verhaal achter de Sint waren de huisvaders KWB’rs die avond aan avond op datzelfde Klein Hulst hamerden en zaagden, lijmden en fotterden om in die schaarse naoorlogse periode, kinderen van een stuk speelgoed te voorzien.
Knutselaar bij uitstek, vernam ik later: Florent Verdonck.
Diezelfde Florent Verdonck die later op datzelfde Klein Hulst het KWB-orkest introduceerde en daarbij onder andere aan een wonderbaarlijk instrument nog wonderbaarlijkere fluitonen ontlokte.
Er zat een heuse orkestleider aan de piano: Rik Heirbaut en later meester Temmerman. Er waren banjo’s en gitaren met kleurrijke linten en één enkele viool en Lisette Roels -haar vader ging rond voor ’t Parapluuke- zong met hoge tremelo’s het Ave Maria van Gounod.
Op de achterste rij zaten drie heren een instrument te bespelen maar niemand hoorde hen ooit boven de anderen uit. Ik kan het nochthans bevestigen: Peerke De Bruycker, Pé Van Duyse en Staf Pauwels speelden wel degelijk mondharmonica, ze repeteerden bij ons thuis en ze speelden wel niet als Toots Thielemans maar ze maakten toch muziek.
Als het vijftig jaar geleden is, dan moet het in 1955 zijn geweest dat de KWB-afdeling Don Bosco op eigen benen ging staan.
Sommige van mijn herinneringen gaan verder terug dan 1955 want in 1954 stond ik samen met Willy Verstraeten al aan de spinmolens van Peeters-Van Den Broeck in de Mercatorstraat.
Wat ik mij als kind herinner speelde misschien in de periode ervoor. Ik vraag me echter af of er zoveel verschil was tussen KWB Sint-Niklaas en KWB Don Bosco want bij mij doemen enkel maar namen op van mannen uit de wijde omtrek van de Don Boscokerk en de Priesteragiewijk die op 4 november 1956 werd ingehuldigd met een bezoek van koning Boudewijn aan de familie Van Puyvelde.
Werking
René De Schepper, l’éminence grise, was de eerste en zonder twijfel ook één der kundigste van een reeks voorzitters die stuk voor stuk de afdeling een eigen gelaat en een programma hebben gegeven tot op de dag van vandaag.
Gilbert Derboven valt te vermelden als de voorzitter met de langste staat van dienst van al degenen die ooit aan het roer stonden.
En daar waren Charels bij om Karel Heibaut niet bij naam te noemen. Met enkele companen zette hij niet alleen de Boelwerf, en het verbondsbestuur op zijn kop maar zorgde hij ook voor een dramatische breuklijn in de eigen afdeling. Situatie die André Smet, Juliaan De Beer en anderen met onvermoeibare ijver hebben proberen recht te trekken.
Op een jaarvergadering in 1960 werd beslist op Loudersbedvaart te gaan. Bedoeling was aan zoveel mogelijk mensen de kans te geven naar Lourdes te reizen.
Daartoe werd een Lourdesspaardienst opgericht die tot op heden nog altijd functioneert onder José De Nil, de als het ware vleesgeworden administrateur-generaal van het Lourdescomité.
In 1963 stoomde men voor het eerst richting Lourdes met 87 bedevaarders.
Om de drie jaar gaat er nu een trein met Don Bosco-bedevaarders Lourdeswaarts. Vanaf 1970 kan het ook per vliegtuig.
Vanaf 1998 gaat we met de TGV en bedraagt de reistijd vanuit Sint-Niklaas nog amper 9 uur.
Men kan thans ook met de eigen wagen en naar ik hoor fluisteren ook met de fiets... als dat geen vooruitgang is!
Volgende bedevaart dames en heren in 2007 en het aantal spaarders stijgt opnieuw.
Er zijn nog memorabele jaarvergaderingen geweest, zoals deze van 1966 waar wijkmeester Robert De Gendt, toenmalig nationaal KWB-voorzitter, de Don Bosco-afdeling warm kon maken voor het leggen van contacten met een KAB-afdeling, uit wat toen nog West-Duitsland heette.
Het werd een kolfje naar de hand van Gilbert Derboven die de KAB-afdeling Menden uit het middenduitse Sauerland kon overtuigen om te verbroederen.
In augustus 1966 kwamen de Duitsers -met vredige bedoelingen deze keer- op bezoek en het jaar nadien trokken de ‘Bosconijnen’ naar Menden.
Er werd gezorgd voor opvang in de gezinnen, voor een aangepast programma en voor verbroedering.
Sindsdien weten ze in Menden ook wat Trappist is.
Enthousiaste voortrekkers en deelnemers waren de ons veel te vroeg ontvallen Willy en Erna Verstraeten.
Op 15 juni 1990 had de 25-ste ontmoeting plaats en was hier men ook al te gast op het stadhuis.
De leeftijd laat zijn sporen na in dit verbroederingsproject en al hebben nog slechts enkelen persoonlijke contacten. Toch is dit initiatief jarenlang één der hoogtepunten en drijfveren van de werking geweest. Wat kan er mooier zijn dan dat een volwassen vormingsbeweging de grenzen slechtte tussen nationaliteiten en het nieuwe Europa daadwerkelijk gestalte gaf.
KWB – beweging
KWB is een vormingsbeweging met een informatieve ontwikkelingsopdracht maar vooral ook met de broodnodige ontspanning na het harde labeurwerk in de fabrieken in de jaren 50 en 60. Er was een voetbalploeg met naar ik mij herinner stilist Vital Verheyen, en stormram Albert De Swarte, er waren de zomerspelen op Puytvoet met allerlei proeven waaronder het kogelstoten dat naar ik vermoed speciaal werd ingelegd om Jef De Laet, beroepsmilitair en banjonist, zijn stoten te laten uithalen.
Er waren de roemruchtige Vlaamse Kermissen tot oprichting van het Dobocentrum met optredens van de onnavolgbare André Six als plaatselijke Kobus Klets.
Het was in die periode dat een jonge generatie al eens het podium innam en in de voetsporen van de ouderen durfde te gaan staan. Verloren ze in het voetbal aanvankelijk nog met 9-1 of zoiets, gaandeweg werd de uitslag evenwichtiger en namen de jongskens van de KAJ het roer over met Roger Willems als eerste en de huidige voorzitter André Verheyen als laatste uit een reeks van oud-kajotters.
Lag het zwaartepunt van de werking en het bestuur in de jaren 50 en 60 in de wijde omgeving van de Priesteragiewijk, dan schoof die middels een natuurlijk fenomeen richting Grote Baan naar het Hertjen en omstreken. Aan de basis lag de lokroep van Amor die met zijn pijlen het jonge mansvolk van de KAJ trof en deed lonken naar de -door het vele wassen- nogal fel gekrompen uniformrokjes van de Chiromeisjes. En zoals dat gaat zaten ze bij Don Bosco in de kortste keren met een aantal jonge gezinnen die vanaf de jaren 70 actief hebben bijgedragen tot de bloei van KWB Don Bosco
Activiteiten waren er in die 50 jaar teveel om op te noemen.
Jaarvergaderingen met mosselen, Vlaamser kan het niet.
Paas- en Kersfeesten samen met de KAV met toneel en sketches,
wandelingen en fietstochten in winter en zomer,
rommelmarkt,
bier- en wijnproefavonden
vanzelfsprekend: bezinningsweekends ook met de KAV (KWB’ers moesten alleen hun vrouw meebrengen),
spellenclub,
paaseieren zoeken voor de kinderen en de kleinkinderen,
koken voor de mannen,
Er werd volleybal gespeeld tot alle knieën en schoudergewrichten het begaven.
En voorlichtingsavonden over alle mogelijke actuele en belangrijke onderwerpen.
Van verkeersproblemen tot de vrije elektriciteitsmarkt en alles wat in de voorbije 50 jaar de aandacht vroeg en waarover werkmensen zich zorgen maakten.
Er was een memorabele tentoonstelling van hobbyisten waar de kunstenaars-leden Ludo Colman, Gilbert Derboven en André Six uitpakten met hun beste werken.
Basisdemocratie en culturele ontwikkeling op zijn best. Als politici het middenveld, het vrij initiatief en het verenigingsleven miskennen ontstaat er een kloof met de burger. Zo moeilijk is deze analyse toch niet te maken.
Zo de ouden zongen zo piepen nu de jongen, maar nu de jongen ouder worden verenigden zij zich in een dochtervereniging: Koor en CO onder de bezielende leiding van Norbert Heirweg. Hun kunnen valt te beluisteren in de jubileummis morgen.
KWB nog zinvol ?
Als we het over de mis hebben belanden we bij de K van KWB die tot hiertoe nog altijd zijn inspiratie vind in een kristelijke achtergrond waarbij een aantal proosten een bezielende rol hebben gespeeld zoals Staf De Smet, Rik Plaetinck, Michel Meerschaert en vanzelfsprekend de huidige pastoor Honoré Verhelst.
Daarmee stellen wij ook de vraag naar de zin van de KWB werking in verleden en heden.
Geloven in mensen, met hen op weg gaan, al spelend leren, discussiëren, onder door en voor arbeiders dat is KWB, emancipatie avant la lettre.
Zou een maatschappij zonder vrijwillig maatschappelijk vormingswerk dezelfde vreedzame maatschappelijke ontwikkeling hebben kunnen doormaken zoals wij dat in Sint-Niklaas en in de rest van Vlaanderen de laatste vijftig jaar hebben mogen meemaken?
De vraag stellen is ze beantwoorden.
Waarbij ik hulde wil brengen aan de huidige wijkmeesters en bestuursleden en aan allen die in het verleden die taak op zich namen.
Zonder hun inzet was de KWB in het algemeen niet overeind gebleven en was er van de idee om arbeiders (mannen en vrouwen) hun rechtmatige plaats te geven in de maatschappij, niet zoveel in huis gekomen.
Bestaat er zoiets als een arbeidsfierheid, een arbeidsethiek.
Jazeker!
De voldaanheid en fierheid over het juiste paswerk,
de schoonheid van het dessin in het tapijt,
het kunstige breipatroon,
de accuraatheid van het tekenwerk,
de stabiliteit van de metaalconstructie,
het meesterlijke van het schrijnwerk,
de elegantie van het stucwerk.
De voldaanheid en de vrede na de volbrachte taak.
SONNET MET NACHTDIENST
Wanneer ik na de nachtploeg
in de klamme stilte, vroeg,
verdwaasd weer huiswaarts keer.
Verbaast mij telkens weer
het onverwacht prille moment
waarop de ochtend langs de einder rent.
Te zien dat zomaar op een dag
speenkruid bloeit en spinrag
's morgens parels rijgt tot zilversnoer
dat in verstokte struiken pronkt,
dolle kracht in krolse kruinen bonkt.
In de jonge plotse zon: de boer.
Ik loom en hij kordaat
slurpend van dezelfde dageraad.
Laten wij het huidige bestuur nog een succesvolle werking toewensen en mannen…
Laat de lampjes branden!
Feestrede door Tjen Pauwels uitgesproken ter gelegenheid van de ontvangst op het stadhuis van Sint-Niklaas bij de viering van 50 jaar KWB Don Bosco op 11 juni 2005.
Ledenboekje