Kranen en Tappen

Dit keer iets over metalen tappen en kranen welke dateren uit het einde van de middeleeuwen (15e eeuw) tot in de moderne tijd. Vroeger was, vooral in de steden, het drinkwater te vervuild, om deze zo te drinker zonder er ziek van te worden. Daarom waren alcoholische drankjes toen zeer populair. Bij de productie van deze drankjes werd het water gekookt, en eventuele ziektekiemen gedood. Bier was dan ook een belangrijk handelsproduct, zo werd er in de 13e eeuw vooral bier ingevoerd uit Hamburg. Ik haal hierbij een oorkonde aan welke belangrijk is voor de geschiedenis van Sneek. Op 15 augustus 1296 bezwaren de bierschippers uit Hamburg zich over het feit dat zij extra tol moesten betallen. In deze oorkonde wordt onder andere verwezen naar de “Portum Sneckere” dus de burgers (poorters) van Sneek. Dit geeft aan dat Sneek toen al een stad was, en is hiermee de oudste melding van Sneek als stad. Naast deze import  vond je in elke stad meerdere bierbrouwers. Maar ook kuipers, welke in Sneek een eigen gilde hadden, en onder andere de tonnen maakten. De steden verdienden toen veel geld aan drankaccijns. Maar dit is een geheel ander verhaal, nu weer terug naar de tappen en kranen.  De meeste van deze dranken werden dus opgeslagen, vervoerd in, en getapt uit houten vaten. Dit tappen gebeurde met behulp van een hole buisvormige tap, welke in het spongat van het vat werd bevestigd. De buis van de tap liep taps toe, zodat deze klem kon worden gezet in het spongat. In de tap kon van bovenaf een kraan geplaats worden. Welke bestond uit een in de breedte doorboorde massieve staaf met aan de bovenzijde een handgreep. Door deze kraan 90 graden naar links of rechts te draaien kon de toevoer geopend of gesloten worden. Eerst gebeurde dit met behulp van houten tappen en kranen, maar vanaf de 15e eeuw zien we ook bronzen. messing en geelkopperen exemplaren. Hierbij werd de tap en de kraan apart elk in een stuk gegoten. De metalen exemplaren kommen vooral uit Neurenberg, welke vele eeuwen een van de grootste productiecentra was. De handgrepen van de metalen kranen waren er van eenvoudig tot mooi versierde, vooral diermotieven, exemplaren. Ze waren vooral praktisch bedoeld, om de kraan makkelijk te kunnen bedienen. Soms werden de kranen voorzien van een makers merk. Op een groot aantal tappen uit die tijd zie je aan het einde van het rechte deel een uitstekende punt. Hierdoor kon je een bak met een hengsel aan de tap hangen, en deze vullen.