---- Klik op bovenstaande agenda om kaarten te bestellen op Eventbrite ----

Evenementen 2019-2020

Bekijk de eerdere en komende optredens en bestel alvast tijdig al uw favoriete evenementen online zodat u zeker weet dat u overal er (weer) bij kunt zijn. Let op er zijn slechts 50 kaarten per evenement beschikbaar! Mochten niet alle kaarten in de voorverkoop zijn verkocht dan kunt u ze ook nog aan de zaal kopen.

Alle tickets: http://hetoudegemaalheerhugowaard.eventbrite.com/

Het Poldermuseum zoekt vrijwilligers!


  • Voor de tentoonstellingscommissie zoeken wij een creatieve vrijwilliger met interesse voor de historie van de polder. De commissie bestaat momenteel uit drie leden. Tot het takenpakket behoort: voorbereidend onderzoek en een gezamenlijke opzet maken voor de vormgeving. De vormgeving wordt uiteindelijk door een professionele organisatie uitgevoerd, maar al het voorbereidende werk wordt binnen de commissie uitgevoerd. Enige handigheid in het omgaan met de computer is een pré.


  • Voor het archiveren van onze objecten zoeken wij een vrijwilliger die gestructureerd kan werken. Het museum heeft een scala aan objecten die opgeslagen liggen in de kluis, dan wel op de zolder. Er is een aanvang gemaakt met het in kaart brengen/ archiveren van de objecten, maar er is nog een hele slag te maken. Tot uw taken behoren: het vakkundig fotograferen van de objecten, categoriseren en toekennen van een nummer, correcte plaatsbepaling voor opslag. Zowel foto als nummering dienen overzichtelijk te worden verwerkt in een Excelbestand.


  • Gastheren of gastvrouwen met name voor de rondleidingen, maar ook voor de zondagmiddagen. Tot uw taak behoort het gastvrij ontvangen van de bezoekers, entreekosten heffen/ verwerken en de bezoekers informeren over de expositie en de geschiedenis van de polder. U werkt altijd minimaal met één collega-vrijwilliger; tijdens evenementen zijn er nog extra vrijwilligers aanwezig. Voor alle onderstaande vacatures geldt, dat u deskundig wordt begeleid en ingewerkt. U gaat deel uitmaken van een bevlogen groep vrijwilligers die betrokken is bij het wel en wee van het museum en bij elkaar.


Enkele keren per jaar wordt er een vrijwilligersbijeenkomst georganiseerd. De ene keer is dat in de vorm van even bijpraten onder het genot van een hapje en drankje en eens per jaar wordt een gezamenlijk uitje in de regio georganiseerd. Daarnaast krijgt elke vrijwilliger 2 vouchers per jaar om gratis een evenement bij te wonen dat wordt georganiseerd door Het Oude Gemaal, de overkoepelende naam van het gebouw. Voor het programma van de evenementen en meer informatie over Het Oude Gemaal, het Poldermuseum en café De Pomp: zie deze website www.hetoudegemaalheerhugowaard.nl

Heeft u vragen of interesse in dit leuke werk: stuur een mailtje naar emielpiek@poldermuseumheerhugowaard.nl. Er zal dan z.s.m. contact met u worden opgenomen.

Polder 3D Experience

Weet je nog weinig over de historie van Heerhugowaard en wil je op een leuke wijze en in korte tijd daar toch meer over weten? En ook nog nooit pratende schilderijen gezien? Kom dan vooral langs om onze nieuwe Polder 3D Experience te bekijken!

Reacties bezoekers:

"Erg leuk klein museum over het ontstaan van heerhugowaard en een bezoekje meer dan waard"

"Het oude gemaal van Heerhugowaard is een museum met aantrekkelijke en bijzondere bezienswaardigheden. Er is voor de bezoekers een informatie video waar de geschiedenis van de streek en de noodzaak van het gemaal wordt aangegeven. Het oude gemaal biedt ook ruimte voor expositie en andere functies. bv bruiloften en partijen. Een leuke bijkomstigheid is er voor behoeftige recreanten een stukje van het gebouw als café restaurant is ingericht. Al met al. Het oude gemaal is een bezoekje waard als bezienswaardigheid en als rust moment voor fietser of wandelaar en recreanten die de omgeving van Heerhugowaard willen ontdekken."

"Leuk gelegen. Knap gerestaureerd. Erg klein. Wel leerzaam en vriendelijke ontvangst. Cafetaria met binnen en buiten zitplaatsen. Goed bereikbaar met fiets"

"Dit oude gemaal is als museum mooi verbouwd en aangepast; de mogelijkheid die het horecagedeelte biedt, is een welkome aanvulling."

"Gewoon een keer gaan kijken de moeite waard"

"Borden aan de weg vermelden Café de Pomp, maar er wordt ook een goede lunch geserveerd. Leuke plek om even op te steken."

"Goed onderhouden. "

"Heerlijke plek voor een fiets stop"

"Het is een super leuk museum. Veel te bekijken en er wordt veel uitgelegd. Ook kan je er met je school heen en staan ze daar achter. Gewoon super vriendelijk."

"Lekkere koffie mooie plek!"

"Erg leuk klein museum over het ontstaan van Heerhugowaard een bezoekje meer dan waard"

"Enorm leuke film/presentatie over de geschiedenis van Heerhugowaard."

"Voor kinderen echt een spectaculaire 3D presentatie, over het ontstaan van Heerhugowaard."


Van​ ​Poldergemaal​ ​tot​ ​Poldermuseum

De drooglegging van De Grote Waert was in 1631 gerealiseerd met behulp van 47 molens. Daarna door stoom-, diesel en elektrische bemaling drooggehouden.

Het​ ​Poldermuseum​ ​Heerhugowaard​ ​is​ ​gevestigd​ ​in​ ​het​ ​voormalige​ ​Poldergemaal uit 1877 aan​ ​de​ ​Huigendijk,​ ​de​ ​zuidelijke​ ​ringdijk,​ ​waar​ ​de​ ​polder​ ​het​ ​diepst​ ​is,​ ​3.90m​ ​onder NAP.​ ​In​ ​het​ ​noorden​ ​is​ ​de​ ​polder​ ​hoger,​ ​2.50m​ ​onder​ ​NAP,​ ​en​ ​al​ ​het​ ​water​ ​stroomt dus​ ​af​ ​naar​ ​het​ ​enige​ ​uitslaande​ ​gemaal.

  • In​ ​​1877​​ ​werd​ ​het​ ​eerste​ ​gedeelte​ ​van​ ​het​ ​gemaal​ ​gebouwd,​ ​daar​ ​waar​ ​eerder​ ​de poldermolens​ ​aan​ ​het​ ​zuideinde​ ​van​ ​de​ ​Oostertocht​ ​stonden.​ ​Twee​ ​stoommachines, samen​ ​goed​ ​voor​ ​120​ ​pk​ ​met​ ​schroefpompen​ ​(vijzels)​ ​werden​ ​geplaatst.
  • Van​ ​​1889​ ​​werd​ ​het​ ​gebouw​ ​vergroot​ ​en​ ​in​ ​1907​ ​waren​ ​er​ ​twee​ ​stoommachines​ ​van elk​ ​210​ ​pk​ ​en​ ​2​ ​centrifugaalpompen​ ​in​ ​bedrijf.​ ​Zij​ ​deden​ ​hetzelfde​ ​werk​ ​als​ ​in​ ​1629 de​ ​47​ ​molens​ ​met​ ​scheprad​ ​!
  • In​ ​​1935​​ ​werden​ ​de​ ​stoommachines​ ​vervangen​ ​door​ ​2​ ​dieselmotoren,​ ​terwijl​ ​in 1941,​ ​in​ ​oorlogstijd,​ ​er​ ​2​ ​elektromotoren​ ​gekoppeld​ ​werden​ ​aan​ ​dezelfde​ ​pompen als​ ​de​ ​diesels.​ ​Afwisselend​ ​werden​ ​ze​ ​gebruikt​ ​om​ ​per​ ​minuut​ ​350​ ​m3​ ​water​ ​te verpompen.​ ​In​ ​1961​ ​werd​ ​de​ ​vroegere​ ​ketelruimte​ ​ingericht​ ​als​ ​vergaderruimte voor​ ​het​ ​Polderbestuur.​ ​Het​ ​oude​ ​polderhuis​ ​bij​ ​Vroneroord​ ​was​ ​te​ ​vervallen.
  • In​ ​​1972​​ ​werd​ ​een​ ​aanvang​ ​gemaakt​ ​met​ ​de​ ​automatisering​ ​van​ ​het​ ​waterbeheer​ ​in de​ ​polder,​ ​tevens​ ​een​ ​volledig​ ​geautomatiseerde​ ​krooshek​ ​reinigingsinstallatie achter​ ​het​ ​gemaal​ ​aangebracht.
  • In​ ​​1979​​ ​bij​ ​het​ ​350-jarig​ ​bestaan​ ​van​ ​de​ ​polder​ ​en​ ​toen​ ​de​ ​polder​ ​deel​ ​ging uitmaken​ ​van​ ​het​ ​Waterschap​ ​Groot​ ​Geestmerambacht,​ ​werd​ ​de​ ​vergaderzaal​ ​als museum​ ​ingericht​ ​en​ ​de​ ​Stichting​ ​“Den​ ​Huygen​ ​Dijck”​ ​opgericht.
  • In​ ​​1994​​ ​zijn​ ​de​ ​bijna​ ​100​ ​jaar​ ​oude​ ​pompen​ ​voorgoed​ ​tot​ ​stilstand​ ​gebracht​ ​en nam​ ​het​ ​nieuwe​ ​gemaal​ ​hun​ ​taken​ ​over.​ ​De​ ​Stichting​ ​heeft​ ​toen​ ​het​ ​gehele​ ​gebouw van​ ​het​ ​Waterschap​ ​overgenomen​ ​en​ ​als​ ​museum​ ​ingericht.
  • Al​ ​deze​ ​wapenfeiten​ ​zijn​ ​in​ ​de​ ​pompenruimte​ ​van​ ​het​ ​museum​ ​te​ ​zien​ ​op​ ​fraaie plaquettes​ ​aan​ ​de​ ​wanden,​ ​onder​ ​vermelding​ ​van​ ​de​ ​namen​ ​van​ ​het​ ​toenmalige polderbestuur.​ ​De​ ​pompen​ ​uit​ ​1907​ ​met​ ​bijbehorende​ ​apparatuur;​ ​een​ ​prachtig houten​ ​schaalmodel​ ​van​ ​de​ ​stoommachine​ ​met​ ​ketel​ ​en​ ​pompen,​ ​evenals​ ​de vergadertafel​ ​en​ ​stoelen​ ​van​ ​het​ ​polderbestuur​ ​zijn​ ​te​ ​zien​ ​in​ ​deze​ ​ruimte,​ ​waar men​ ​tegenwoordig​ ​ook​ ​kan​ ​trouwen​ ​!
  • Vanuit​ ​de​ ​bedieningsruimte​ ​van​ ​de​ ​krooshekreinigers​ ​installatie​ ​heeft​ ​men​ ​een​ ​fraai uitzicht​ ​op​ ​het​ ​zuidoostelijk​ ​deel​ ​van​ ​de​ ​Stad​ ​van​ ​de​ ​Zon,​ ​waar​ ​het​ ​water​ ​weer​ ​de ruimte​ ​krijgt​ ​!
  • Een​ ​belangrijke​ ​educatieve​ ​taak​ ​van​ ​ons​ ​museum​ ​is​ ​om​ ​de​ ​inwoners,​ ​maar​ ​vooral de​ ​jeugd​ ​van​ ​Heerhugowaard​ ​kennis​ ​te​ ​laten​ ​nemen​ ​van​ ​het​ ​verleden​ ​en​ ​het ontstaan​ ​van​ ​de​ ​polder.​ ​Ook​ ​om​ ​hen​ ​ervan​ ​te​ ​doordringen​ ​dat​ ​wij​ ​gemiddeld​ ​‘3 meter​ ​onder​ ​zee’​ ​wonen​ ​en​ ​dat​ ​het​ ​overtollig​ ​water​ ​vroeger,​ ​nu​ ​en​ ​in​ ​de​ ​toekomst uit​ ​de​ ​polder​ ​in​ ​de​ ​ringvaart​ ​gepompt​ ​moet​ ​worden.​ ​Het​ ​blijft​ ​voor​ ​altijd​ ​“pompen of​ ​verzuipen”!

Als Poldermuseum vertellen we primair het verhaal over het​ ​ontstaan​ ​van​ ​de​ ​polder​

Om​ ​het​ ​ontstaan​ ​van​ ​de​ ​polder​ ​Heerhugowaard​ ​in​ ​een​ ​goed​ ​historisch​ ​perspectief te​ ​zetten,​ ​moeten​ ​wij​ ​ver​ ​teruggaan​ ​in​ ​de​ ​tijd.​ ​Het​ ​“Hollands​ ​Noorderkwartier” heeft​ ​een​ ​zeer​ ​jonge​ ​geschiedenis​ ​en​ ​is​ ​gevormd​ ​na​ ​de​ ​laatste​ ​ijstijd,​ ​10.000​ ​jaar geleden.​ ​Door​ ​de​ ​stijging​ ​van​ ​de​ ​zeespiegel​ ​vormden​ ​zich​ ​strandwallen,​ ​waarachter de​ ​binnenzee​ ​verzoette​ ​door​ ​aanvoer​ ​van​ ​rivierwater;​ er​ ​vormde​ ​zich​ ​hoogveen.

Door​ ​het​ ​“Gat​ ​van​ ​Bergen”​ ​bouwde​ ​de​ ​Noordzee​ ​de​ ​kleigronden​ ​van​ ​West-Friesland op,​ ​later​ ​door​ ​veenmos​ ​overwoekerd.​ ​Rond​ ​het​ ​jaar​ ​2000​ ​v.​ ​Chr.​ ​zwom​ ​dan​ ​ook,​ ​in het​ ​huidige​ ​Heerhugowaard,​ ​een​ ​dwergvinvis​ ​rond.

De​ ​mens​ ​vestigde​ ​zich​ ​op​ ​de​ ​veengronden​ ​en​ ​ging​ ​het​ ​ontginnen​ ​(brandstof​ ​en goede​ ​bouwgrond)​ ​met​ ​als​ ​gevolg​ ​inklinking​ ​en​ ​dus​ ​bodemdaling;​ ​het​ ​land​ ​kwam onder​ ​de​ ​zeespiegel​ ​te​ ​liggen!​ ​Het​ ​water​ ​is​ ​een​ ​probleem;​ ​het​ ​Noorderkwartier dreigt​ ​verloren​ ​te​ ​gaan.​ ​Terpen​ ​en​ ​dijken​ ​zijn​ ​een​ ​voorwaarde​ ​voor​ ​bewoning.​ ​Het is​ ​een​ ​drassig​ ​gebied​ ​met​ ​vele​ ​meren​ ​en​ ​plassen.

Vanuit​ ​Alkmaar​ ​wordt​ ​op​ ​een​ ​doorwaadbare​ ​plaats​ ​een​ ​“dijk”​ ​aangelegd​ ​naar​ ​het hoger​ ​gelegen​ ​vissersdorpje​ ​Oterleek,​ ​de​ ​Huygendijk!​ ​Gelukkig,​ ​want​ ​bij​ ​de stormvloed​ ​van​ ​1248​ ​ontstaat​ ​de​ ​“Grote-​ ​of​ ​Zuider​ ​Waert”.​ ​De​ ​Huygendijk​ ​behoedt het​ ​Noorderkwartier​ ​voor​ ​tweedeling.

De​ ​West-Friese​ ​Omringdijk​ ​wordt​ ​voltooid​ ​en​ ​beschermt​ ​het​ ​binnenliggende​ ​land tegen​ ​de​ ​Noordzee.​ ​Echter​ ​dit​ ​blijkt​ ​later​ ​een​ ​nadeel;​ ​de​ ​zee​ ​brengt​ ​geen vruchtbaar​ ​slib​ ​en​ ​dus​ ​is​ ​de​ ​grond​ ​van​ ​de​ ​polder​ ​zeer​ ​onvruchtbaar.​ ​Maar​ ​dat​ ​weet men​ ​dan​ ​nog​ ​niet.

Zo’n​ ​400​ ​jaar​ ​is​ ​het​ ​meer​ ​De​ ​Waert​ ​een​ ​belangrijk​ ​vaargebied​ ​voor​ ​de​ ​boeren​ ​om hun​ ​waren​ ​naar​ ​de​ ​markten​ ​van​ ​Hoorn​ ​en​ ​Alkmaar​ ​te​ ​brengen.​ ​In​ ​1620​ ​wordt​ ​het idee​ ​geboren​ ​de​ ​Waert​ ​droog​ ​te​ ​leggen​ ​en​ ​in​ ​1625​ ​op​ ​4​ ​april​ ​wordt​ ​het​ ​Octrooi verleend​ ​door​ ​de​ ​Staten​ ​van​ ​Holland.​ ​

Het​ ​grote​ ​werk​ ​kon​ ​beginnen:​ ​een​ ​ringdijk aanleggen,​ ​een​ ​ringvaart​ ​graven,​ ​molens​ ​bouwen.​ ​47​ ​molens​ ​stonden​ ​er​ ​in​ ​1634​ ​bij de​ ​drooglegging!​ ​Het​ ​uitgeven​ ​van​ ​de​ ​kavels​ ​vond​ ​plaats​ ​in​ ​Alkmaar.​ ​Het​ ​waterpeil van​ ​de​ ​polder​ ​varieert​ ​tussen​ ​–​ ​2,5​ ​m​ ​NAP​ ​in​ ​de​ ​Noord​ ​tot​ ​–3,9​ ​m​ ​NAP​ ​bij​ ​het gemaal/museum.

De​ ​elektrische​ ​bemaling​ ​van​ ​nu​ ​krijgt​ ​toch​ ​weer​ ​een​ ​deel​ ​van​ ​de​ ​energie​ ​bij​ ​een windmolen​ ​vandaan,​ ​de​ ​moderne​ ​windturbine.​ ​Een​ ​moderne​ ​windturbine​ ​kan​ ​zoveel vermogen​ ​leveren​ ​dat​ ​die​ ​in​ ​staat​ ​is​ ​om​ ​vier​ ​gemalen​ ​van​ ​energie​ ​te​ ​voorzien​ ​zoals die​ ​nu​ ​achter​ ​het​ ​Poldermuseum​ ​aan​ ​de​ ​Huigendijk​ ​staat....

Nog meer mooie oude foto's op onze Facebook pagina (circa 740 volgers) en in ons museum!

Via onze Facebook pagina tonen we regelmatig foto's die het oude Heerhugowaard terug uit de vergetelheid halen. Volg ons op Facebook en laat ons doorgroeien naar ongekende hoogten!

De Rivierenwijk in Heerhugowaard.

Boeken webshop

Online betaling met iDeal. Bezorging gaat via PostNL als brievenbuspakketje. Of als u in Heerhugowaard e.o. woont kunt u het ook na overleg 's avonds ophalen op een prive adres in Butterhuizen en contant afrekenen (zonder verzendkosten uiteraard).

Uitsluitend levering in Nederland. De webshop levert een beperkt assortiment boeken. We streven naar assortiment uitbreiding op termijn.

Landelijk waterbeheer actueler dan ooit!

Download hier de pdf-versie van het boekje


Wil je het liever als een papieren boek of als epub file voor je ereader of gewoon meer informatie? Lees dan verder op https://decorrespondent.nl/hetwaterkomt


Dit verhaal gaat iedere Nederlander aan. Daarom geven De Correspondent en de Nationale Postcode Loterij dit boek aan iedereen die hierin interesse heeft. Vraag je exemplaar op, lees of luister het boek en geef het dan door!