PENGERUSI & PEMBENTANG

Beliau merupakan Profesor dalam bidang pengajian Islam dan manuskrip Melayu dengan fokus pada aspek filologi dan paleografi Jawi. Memperoleh Ijazah Sarjana Muda (dengan Kepujian) dan Sarjana dalam bidang ilmu wahyu dan warisan Islam dari Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM) serta Doktor Falsafah dari University of Edinburgh, United Kingdom di bawah penyeliaan sejarawan terkenal William R. Roff. Sehingga kini, beliau telah menerbitkan sejumlah karya akademik dalam bidang kepakarannya selain memperoleh geran penyelidikan dari dalam dan luar negara. Kepakarannya juga dirujuk oleh pelbagai pihak dan agensi yang berkepentingan seperti Perpustakaan Negara Malaysia (PNM) sebagai Pengerusi Jawatankuasa Penasihat Manuskrip Melayu dan Ahli Jawatankuasa Penilaian Manuskrip Melayu, Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) sebagai penilai manuskrip Melayu dan pembimbing pengkatalogan manuskrip Melayu, Muzium Negara, Arkib Negara Malaysia, Lembaga Muzium Negeri Terengganu dan sebagainya. Beliau juga terpilih sebagai Chevening Fellow di Oxford Centre for Islamic Studies (OXCIS) 2020-2021 di bawah tajaan kerajaan United Kingdom

Dilahirkan pada 26 Mei 1959 di Hildesheim, Lower Saxony, Republik Persekutuan Jerman. Beliau merupakan Profesor di Department of Hawaiian and Indo-Pacific Languages and Literatures, University of Hawaii di Manoa, U.S.A. Beliau berkelulusan MA di University of Hamburg (1989) dan PhD dalam bahasa dan kesusasteraan Batak, Faculty of Oriental Studies, Department of Austronesian Languages and Cultures, University of Hamburg (1994). Beliau memiliki pelbagai pengalaman kerjaya, antaranya sebagai pensyarah tamu di Carl v. Ossietzky- University, Oldenburg (Germany) (1993), pensyarah di Indonesian, School of Asian Studies, Faculty of Arts, University of Auckland, New Zealand (1994-1999), pensyarah kanan di Indonesian, School of Asian Studies, Faculty of Arts, University of Auckland, New Zealand (2000-2001), Profesor Madya di Indonesian Department of Hawaiian and Indo-Pacific Languages and Literatures, College of College of Languages, Linguistics and Honorary Visiting Scholar, School of Asian Studies, University of Auckland (2005). Beliau juga merupakan Ahli Lembaga Penasihat Antarabangsa Jurnal Elektronik Pengajaran Bahasa Asing (e-FLT), Singapore (2001) dan Ahli Lembaga Pengarang Jurnal Ilmiah Antarabangsa Indonesia dan Dunia Melayu, University London, UK. (1997). Antara buku yang ditulis oleh beliau ialah Kitab Undang-Undang Tanjung Tanah Naskah Melayu yang Tertua (2006), Surat Batak: Sejarah Perkembangan Tulisan Batak, Berikut Pedoman Menulis Aksara Batak dan Cap Si Singamangaraja XII (2009), Utusan Damai di Kemelut Perang (2010) dan sebagainya.

Beliau merupakan Profesor Madya di Fakulti Pengurusan Industri, Universiti Malaysia Pahang serta diamanahkan sebagai Pengarah Institut Tamadun dan Kajian Strategik UMP. Beliau menamatkan pengajian di Universiti Islam Antarabangsa Malaysia dengan kelulusan LLB (Hons). Berkelayakan sebagai seorang Peguam Syarie bagi Negeri Terengganu dan Wilayah Persekutuan selain menjawat pelbagai jawatan seperti Setiausaha Dewan Pangkuan Diraja Terengganu, Penasihat Undang-Undang Majlis YTM Dato’-Dato’ Undang dan YTM Tunku Besar Tampin Negeri Sembilan, Pengerusi Yayasan Tuanku Nur Zahirah dan Ahli Majlis Agama dan Adat Melayu Terengganu. Sehingga kini, beliau masih aktif dalam NGO dan antaranya adalah Pertubuhan Seni Gayong Serantau Malaysia, Gabungan MI'RAJ dan Persatuan Anak-anak Terengganu. Selepas memperolehi Ijazah Sarjana Falsafah (M.Phil), beliau melanjutkan pengajian ke peringkat Ijazah kedoktoran di Fakulti Undang-Undang Universiti Kebangsaan Malaysia pada tahun 2015. Beliau telah memenangi dua Anugerah Buku Negara pada 2018 dan 2019 dalam bidang Undang-undang Perlembagaan.

Beliau berkelulusan Ijazah Sarjana Muda daripada Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) 1988, Sarjana (MA) di Universiti Malaya 1994 dan menyambung pengajian ke peringkat PhD di Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA), UKM. Bidang kepakaran beliau adalah bidang sejarah, kebudayaan, pembinaan bangsa Malaysia dan pelancongan budaya. Beliau juga banyak menghasilkan penulisan buku dan artikel jurnal. Penyelidikan terkini ialah Sejarah Batu Bersurat Terengganu 2013-2016 dan Peranan Raja-raja Melayu dalam Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu. Beliau juga merupakan ahli Persatuan Pelancongan Eropah (ATLAS) dan Penang Heritage Trust (PHT). Manakala penglibatan keahlian dalam jawatankuasa peringkat jabatan, fakulti dan universiti adalah sebagai Ketua Editor Jurnal Melayu UKM (2009-2012), Ahli Jawatankuasa Penilai Permohonan Penyelidikan bagi Skim Geran Penyelidikan Fundamental (FRGS), Ahli Jawatankuasa Penerbitan Jurnal Melayu (2013-2015) dan Ahli Jawatankuasa Penyelidikan Pusat Pengajian Bahasa, Kesusasteraan dan Kebudayaan Melayu (2013-2015).

Dilahirkan pada 18 Jun 1978 di Pasir Mas, Kelantan dan mendapat pendidikan awal di Sekolah Kebangsaan To' Uban di Pasir Mas, Kelantan. Pengajian tertinggi beliau adalah Ijazah Sarjana Muda Sains Pengajian Maklumat (Kepujian) (Pengurusan Rekod) di Universiti Teknologi MARA (UiTM) pada tahun 2001. Mula bekhidmat dalam perkhidmatan awam sebagai Penolong Pengarah di Pusat Manuskrip Melayu, Perpustakaan Negara Malaysia (PNM) pada 30 Oktober 2002. Kini beliau menyandang jawatan Pengarah Perkhidmatan Rujukan dan Maklumat di PNM. Beliau banyak memberi konsultasi kepada pemilik-pemilik barang antik dan manuskrip Melayu khususnya mengenai tatacara pemeliharaan dan pemuliharaan serta kaedah penyimpanan koleksi tersebut dan turut terlibat dengan pengesanan manuskrip Melayu di negeri Terengganu, Kelantan, Pahang, Patani dan Aceh. Beliau turut diundang sebagai pakar rujuk manuskrip Melayu oleh Dewan Bahasa dan Pustaka, Arkib Negara Malaysia, Universiti Malaya, Baitulmal Negeri Sarawak, Perbadanan Muzium Negeri Kelantan dan Lembaga Muzium Negeri Terengganu. Selain itu, beliau juga banyak menyampaikan ceramah serta membentangkan kertas kerja berkaitan manuskrip Melayu dalam pelbagai program keilmuwan.

Beliau memperoleh Sarjana Agama (S.Ag), Master Agama (M.Ag) dan Sarjana (S1) dalam bidang Syariah Tafsir Hadith di Fakulti Syari'ah Universitas Islam Negara (IAIN) Ar-Raniry, Banda Aceh, Indonesia. Beliau kemudiannya melanjutkan pengajian Magister (S2) dalam bidang hukum Islam di universiti yang sama. Seterusnya, menyambung pengajian di peringkat kedoktoran (S3) di UIN Syarif Hidayatullah, Jakarta. Kini beliau merupakan pensyarah Pengajian Perbandingan Mazhab dan Hukum di Fakultas Syari'ah dan Hukum UIN Ar-Raniry. Beliau telah menulis beberapa buah buku berjudul Kedudukan Non-Muslim dalam Qanun Jinayat, Hukum Jinayat Aceh: Sebuah Pengantar, Undang-Undang Melaka dan laporan penelitian bertajuk Kolerasi Mediasi dalam Hukum Adat dan Hukum Islam Terhadap Penyelesaian Sengketa Ringan di Daerah Perbatasan Aceh. Turut terlibat dalam organisasi di Komisi Fatwa Mejelis Ulama dan Majelis Tarjih dan Tajdid Pimpinan Wilayah Muhammadiyah Aceh sejak tahun 2005 hingga kini.

Beliau merupakan pensyarah di Fakultas Adab dan Humaniora Universitas Islam Negeri (UIN) Ar-Ranir, Banda Aceh, Indonesia. Beliau memperoleh Sarjana (S1) di Nadwatul Uloom Lucknow, India (1999-2003) dan menyambung pengajian peringkat Magister (S2) di Aligarh Muslim University, India (2003-2005) dan di UIN Syarif Hidayatullah Jakarta (2009-2011). Antara tajuk penyelidikan yang telah dijalankan ialah Penguatan Kehidupan Karakter di Aceh (Teks dan Konteks Naskah Bayan al-Adab) (2018), Penelitian Kajian Tematik Manuskrip Keagamaan Nusantara (Bencana Alam dalam Perspektif Filologis dan Teologis) (2017) dan Naskhah Khutbah Jumat: Pengobar Perang Aceh (Suntingan Teks dan Analisis Isi) (2016). Beliau turut aktif menghasilkan penulisan akademik dan ilmiah antaranya Smong Purba: Jejak Gempa dan Tsunami Aceh (2019), Aliran Sesat di Aceh: Dulu dan Sekarang (2018) dan Bangga Jadi Santri (editor) (2018). Antara kegiatan dan pengalaman beliau yang lain ialah sebagai Ahli Pengembangan Database Sistem Informasi Sejarah Purbakala (Khazanah Aceh), Sekretariat Lembaga Wali Nanggroe (Keurukon Katibul Wali Nanggroe Aceh) (2018), Ahli Penilai Benda Budaya (Naskhah Kuno) di Dinas Perpustakaan dan Kearsipan Aceh (DPKA) (2018), Ahli Pengkajian dan Penelitian Sejarah Perjuangan Laksamana Malahayati Prov. Aceh, Dinas Sosial Aceh (2017), Ketua Kumpulan Penilai Naskhah Kuno Aceh di Lembaga Wali Nanggroe, Pemerintah Aceh (2015) dan Ketua Lembaga Masyarakat Pernaskhahan Nusantara (Manassa) Cab. Aceh (2014-2018).

Beliau merupakan pensyarah di Institut Seni Budaya Indonesia Aceh (ISBI). Memperoleh pendidikan tinggi di peringkat Sarjana (S1) di Fakultas Ilmu Budaya Universitas Gadjah Mada, Indonesia dalam bidang Sastera Arab (2008-2012) dan peringkat Magister (S2) dalam bidang pengajian ilmu sastra (filologi) (2013-2016) di pusat pengajian yang sama. Beliau juga aktif dalam penulisan ilmiah dan antara karya beliau adalah Hikayat Nabi Meucuko: Analisis Semiotika Sastra (2021), Alih Aksara Naskhah Tanbihul Ghafilin (2019), Alih Aksara Safinatul Hukkam (2019), Naskhah Takbir Gempa Kajian Filologis dan Teologis (2016), Naskhah Hikayat Prang Gompeni Kajian Filologi dan Hegenomi Gramsci (2016) dan Sejarah Berdirinya Kerajaan Mamluk di Mesir (2009).

Berkelulusan Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (LL.B) dan (LL.B) (Shariah) daripada Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM) pada tahun 2022 dan Ijazah Sarjana (LL.M) daripada Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) pada tahun 2006. Beliau kemudiannya menyambung Ijazah Kedoktoran Falsafah (PhD) di Glasgow Caledonian University pada tahun 2015 serta Sijil Pasca Siswazah iaitu Certificate In Company Administration Programme (CiCA) di UIAM. Beliau merupakan Pensyarah Fakulti Undang-Undang di UKM sejak tahun 2007 hingga kini. Berpengalaman sebagai Penasihat Syariah di KAF Equities Sdn. Bhd, KAF Investment Bank dan Bank Simpanan Nasional dalam bidang pengurusan harta syariah dan konvensional. Beliau turut aktif dalam bidang Penyelidikan Perundangan Islam dan Pengurusan Harta serta telah menghasilkan banyak koleksi penulisan jurnal, prosiding dan kertas persidangan dalam bidang perundangan.

Berkelulusan Ijazah Sarjana Muda pengkhususan dalam Bahasa Melayu di Universiti Malaya (1995) dan Ijazah Sarjana pengkhususan dalam Linguistik (1999) di universiti yang sama. Beliau kemudiannya menyambung pengajian di peringkat Ijazah Kedoktoran Linguistik di Universiti Kebangsaan Malaysia pada tahun 2005. Kini merupakan Timbalan Dekan (Akademik dan Hal Ehwal Pelajar) di Fakulti Bahasa Moden dan Komunikasi, UPM. Beliau berkepakaran dalam bidang penyelidikan fonologi dan filologi serta sistem tulisan Jawi. Beliau antara penyelidik yang aktif mengkaji dan menghasilkan projek-projek tulisan Jawi. Selain aktif menulis pelbagai artikel dalam jurnal dan penerbitan lain, beliau juga sering diundang membentangkan kertas kerja dalam pelbagai seminar dan persidangan. Merupakan pakar rujuk tulisan Jawi dan pembimbing Rancangan Klinik Jawi yang disiarkan menerusi saluran radio IKIM anjuran Perpustakaan Negara Malaysia sejak tahun 2017.

Beliau merupakan Pengarah Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA), Universiti Kebangsaan Malaysia sejak 2021 dan Pengerusi Lembaga Pengelola Dewan Bahasa dan Pustaka. Beliau memperoleh Ijazah Sarjana Sastera dalam bidang linguistik pada tahun 1984 daripada Universiti Malaya dan kemudian memperoleh Ijazah Doktor Falsafah dalam bidang falsafah pendidikan bahasa daripada universiti yang sama. Merupakan Penyandang Kursi Za’ba, Institut Peradaban Melayu, Universiti Pendidikan Sultan Idris dan Penyandang Kursi Pengajian Melayu Kerajaan Malaysia di Republik Rakyat China. Jawatan lain yang pernah disandang ialah Profesor Pengajian Dunia Melayu Institut Antarabangsa Tamadun Islam dan Dunia Melayu (ISTAC), Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, Ketua Pengarah Dewan Bahasa dan Pustaka kesepuluh serta Profesor Bahasa di Universiti Putra Malaysia dan Universiti Malaya. Di peringkat serantau dan antarabangsa, beliau pernah berkhidmat sebagai pensyarah kanan di Universiti Brunei Darussalam serta Profesor Tamu di Universiti Frankfurt, Jerman dan Universiti Sumatera Utara, Indonesia. Beliau juga dikurniakan gelaran Profesor Kehormat Pendidikan Bahasa dan Kebudayaan oleh Beijing Foreign Studies University dan Ijazah Doktor Kehormat oleh World Academy of Arts, Amerika Syarikat.

Berkelulusan Ijazah Sarjana Muda (1985), Ijazah Sarjana Sastera (1990) dan Ijazah Doktor Falsafah (PhD) (1999) di Universiti Malaya (UM). Bidang pengkhususan beliau ialah sosiolinguistik, warkah lama dan kitab perubatan tradisional. Beliau pernah memegang jawatan sebagai Ketua Jabatan Bahasa Melayu, Akademi Pengajian Melayu, UM (September 2009-November 2012), (Ogos 2014-Julai 2016) dan Profesor Madya di jabatan yang sama sehingga Julai 2021. Sehingga kini beliau telah menghasilkan pelbagai penulisan akademik dan sering diundang sebagai pembentang kertas kerja persidangan di dalam dan luar negara. Antara judul buku tulisan beliau ialah Bicara Bahasa (2015), Warkah Raja-Raja Melayu: Struktur, Stilistik dan Nilai-nilai Estetika (2013), Masyarakat Melayu Buton: Kilauan Khazanah Manuskrip, Kesenian, Budaya, Bahasa dan Pantunnya (2011), Kepelbagaian Laras Bahasa Melayu (2008), Syair Sultan Abdul Muluk (Transliterasi) (2007). Beliau juga pernah bertugas sebagai tutor di Akademi Pengajian Melayu, UM sejak tahun 1985 hingga 1990 dan mulai tahun 1990 berkhidmat sebagai pensyarah sehingga Julai 2021.

Beliau berkelulusan Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (LL.B Hons), Ijazah Sarjana Undang-Undang Maritim di University of Wales, Cardiff, United Kingdom dan Ijazah Doktor Falsafah (PhD) di United Kingdom. Beliau juga pernah mengikuti kursus PhD dalam bidang Polisi dan Keselamatan Maritim di University of Greenwich, London pada tahun 2002-2006. Beliau pernah berkhidmat di beberapa jabatan dan agensi sebagai Pengarah Penguatkuasaan dan Undang-undang Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia, Penasihat Undang-undang Kementerian Pertahanan, Peguambela dan Peguamcara Mahkamah Tinggi Malaya serta pernah dipinjamkan ke badan antarabangsa sebagai Pengurus di Malaysia-Thailand Joint Authority sebelum bersara pilihan daripada perkhidmatan awam pada tahun 2011. Pada tahun 2014 beliau dilantik oleh Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong sebagai Pesuruhjaya Kehakiman Mahkamah Tinggi Johor Bahru bagi tempoh dua tahun. Beliau telah dikurniakan Darjah Mulia Seri Melaka (DMSM) yang membawa gelaran “Datuk” pada 10 Oktober 2015. Di peringkat antarabangsa beliau aktif dalam Pertubuhan Seafarers’ Rights International (SRI), London dan pernah diundang mewakili Malaysia bagi peringkat Asia dan Pasifik di Manila pada tahun 2018.

Beliau merupakan seorang selebriti, pengacara televisyen, perunding motivasi, penulis dan penceramah bebas serta banyak mengacarakan program berbentuk keagamaan. Beliau memperoleh Diploma Syariah dan Undang-undang serta Ijazah Sarjana daripada Universiti Islam Antarabangsa Malaysia dalam jurusan bimbingan dan kaunseling. Beliau juga merupakan Naib Presiden Pertubuhan Perunding Latihan dan Motivasi Muslim Malaysia (TAMRIN) dan telah ditauliahkan sebagai ahli bertaraf profesional Malaysia Association Professional Speakers (MAPS) iaitu sebuah badan yang menganggotai International Federation of Professional Speakers (IFFPS) yang diiktiraf di peringkat antarabangsa.

Beliau merupakan Profesor di Pusat Kajian Tinggi Islam, Sains dan Peradaban (CASIS), Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Teknologi Malaysia. Beliau berkelulusan Ijazah Sarjana (MA) dalam bidang pengajian Melayu dan Indonesia: sejarah, bahasa dan sastera dari St. Petersburg State University, Faculty of Oriental Studies di Russia pada tahun 1981 dan kemudiannya menyambung pengajian ke peringkat Ijazah Doktor Falsafah (PhD) dalam bidang sejarah, historiografi dan penyelidikan sumber sejarah di Moscow Institute of Oriental Studies pada tahun 1998. Beliau berkepakaran dalam bidang penyelidikan sumber sejarah Islam, manuskrip dan teks Melayu lama, sejarah Islam di Alam Melayu, sejarah Islam di Asia Tenggara dan lain-lain. Beliau juga merupakan Ahli Jawatankuasa Induk Anugerah Tokoh Akademik Bahasa Melayu (Kementerian Pendidikan Malaysia), Lembaga Pengarang bagi Journal of Oriental Historical Sources Research and Special Historical Disciplines, Moscow Institute of Oriental Studies dan Journal Usuluddin, Academy of Islamic Studies, Universiti Malaya. Beliau telah menghasilkan lebih daripada 50 karya akademik antaranya Sejarah Penyebaran Islam di Alam Melayu, Sumber Sejarah Melayu-Islam, Metodologi Penyelidikan bagi Warisan Sastera Melayu dan lain-lain.

Beliau berkelulusan Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (LLB.), Ijazah Sarjana Muda Syariah (LLB.S) dan Ijazah Sarjana Pentadbiran Undang-Undang Islam (LL.M) daripada Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM) serta Ijazah Doktor Falsafah (PhD) di Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA), Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). Memulakan kerjayanya sebagai peguambela, peguamcara dan Peguam Syarie di Azra & Associates di Petaling Jaya, beliau kemudiannya menyertai perkhidmatan awam dan berkhidmat sebagai Pegawai Perhubungan Perusahaan (Undang-undang) di Kementerian Sumber Manusia, Pegawai Syariah di Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) dan Pegawai Penyelidik bagi Ketua Hakim Mahkamah Rendah Syariah negeri Melaka. Beliau telah menubuhkan Maktab Penyelidikan Tamadun Islam Nusantara iaitu sebuah badan penyelidikan swasta berkaitan sejarah Islam Alam Melayu.