ประเด็นท้าทายเรื่อง "การประยุกต์ใช้ แชทบอทปัญญาประดิษฐ์(AI) เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุก ในรายวิชา ว30292 ระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ สู่มาตรฐานสากล"

โรงเรียนเพ็ญพิทยาคม เป็นโรงเรียนมาตรฐานสากล เปิดการเรียนการสอน ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 โดยในปีการศึกษา 2567 ได้เปิดแผนการเรียน วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์-คอมพิวเตอร์ ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย เพื่อมุ่งเน้นจัดกิจกรรมการเรียนการสอนสู่มาตรฐานสากล และรองรับนักเรียนที่มีความสนใจทางด้าน วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และคอมพิวเตอร์  

รายวิชา ว30292 ระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ เป็นหนึ่งในวิชาที่นักเรียนในแผนการเรียนนี้ ต้องเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดย มีเนื้อหาที่ซับซ้อน เช่น โครงสร้างเครือข่าย (Network Architecture), โปรโตคอล (Protocols), การกำหนดค่าอุปกรณ์ (Configuration), การรักษาความปลอดภัย (Security) ฯลฯ ซึ่งผู้เรียนส่วนใหญ่มีปัญหาในการทำความเข้าใจและประยุกต์ใช้ในเชิงปฏิบัติ   อีกทั้งการเรียนการสอนส่วนใหญ่ยังคงเป็นลักษณะ การบรรยาย (Lecture-based Learning) ทำให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมค่อนข้างน้อย

นอกจากนี้ การเข้าถึง มาตรฐานสากล เช่น CCNA,MTCNA, CompTIA Network+, หรือเอกสารมาตรฐาน IEEE/ISO ยังเป็นข้อจำกัด ทำให้ผู้เรียนไม่สามารถพัฒนาทักษะสู่ระดับนานาชาติได้อย่างเต็มที่

ด้วยเหตุนี้ ผู้จัดทำจึงนำ แชทบอทปัญญาประดิษฐ์(AI)  เข้ามาประยุกต์ใช้เป็นผู้ช่วยเสริมการเรียนรู้ (Learning Assistant) เพื่อให้ผู้เรียนสามารถซักถามได้ตลอดเวลา ฝึกทำโจทย์ สร้างแบบทดสอบเฉพาะบุคคล และรับคำอธิบายที่เหมาะสมตามระดับความเข้าใจของแต่ละคน ซึ่งจะช่วยส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการเรียนรู้ด้วยตนเอง (Self-directed Learning)

1.  เพื่อพัฒนาการเรียนการสอนรายวิชาระบบเครือข่าย โดยประยุกต์ใช้ แชทบอทปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือเสริมการเรียนรู้

2. เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการเรียนรู้แบบเฉพาะบุคคล (Personalized Learning)

3. เพื่อยก ระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอน สู่มาตรฐานสากล ที่เชื่อมโยงกับการสอบประกาศณียบัตรวิชาชีพ(Certificate) เช่น CCNA, MTCNA, CompTIA, IEEE Standard

4.  เพื่อพัฒนาทักษะดิจิทัล การคิดเชิงระบบ และการแก้ปัญหาเชิงซับซ้อนของผู้เรียน

1. วิเคราะห์หลักสูตรและหน่วยการเรียน ที่สอดคล้องกับการใช้ Chatbot เช่น OSI Model, TCP/IP Routing & Switching

VLAN, Firewall, Network Security Network Design & Troubleshooting 

2. ออกแบบและพัฒนาการใช้ Chatbot AI

• 2.1 กำหนดขอบเขตการตอบ เช่น อธิบายทฤษฎี, ช่วยทำแบบฝึกหัด, วิเคราะห์สถานการณ์จำลอง (Case Study)

• 2.2 เชื่อมโยงคำถามกับมาตรฐานสากล เช่น Cisco CCNA ,Mikrotik MTCNA

3. จัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ Active Learning

• 3.1 ให้นักเรียนใช้ Chatbot ในการถาม-ตอบระหว่างการเรียน

• 3.2 ใช้ Chatbot ในการบ้าน เช่น การออกแบบเครือข่ายจำลอง

• 3.3  กิจกรรม “Chatbot Quiz Challenge” โดยให้นักเรียนแข่งขันกันใช้ Chatbot เพื่อแก้โจทย์เฉพาะสถานการณ์

4. การวัดและประเมินผล

• 4.1  แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน

• 4.2 ประเมินทักษะการใช้ Chatbot ในการแก้โจทย์

• 4.3 Rubric สำหรับประเมินการออกแบบเครือข่าย (เชิงวิเคราะห์, ความถูกต้อง, ความคิดสร้างสรรค์)

แชทบอทปัญญาประดิษฐ์(เช่น ChatGPT, Microsoft Copilot, หรือ Gemini)

อุปกรณ์เครือข่ายจริง/จำลอง (Packet Tracer, GNS3, MikroTik Router)

เอกสารอ้างอิงมาตรฐานสากล (RFC, IEEE, Cisco ,MikroTik MTCNA, Course Outline )

ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจในระบบเครือข่ายอย่างลึกซึ้งมากขึ้น

ผู้เรียนเกิดทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเอง และสามารถใช้ AI เป็นเครื่องมือเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต

ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้นและพร้อมสำหรับการสอบวัดความรู้ตามมาตรฐานสากล

ผู้สอนสามารถยกระดับการจัดการเรียนการสอนจาก Passive → Active → Interactive Learning

โรงเรียน/สถานศึกษามีต้นแบบ นวัตกรรมการสอนที่สามารถขยายผลไปยังรายวิชาอื่น ๆ  และขยายความร่วมมือไปยังหน่วยงานอื่นทั้งภายในประเทศและนอกประเทศ

ระยะสั้น : เก็บผลแบบทดสอบ, การบ้าน, การมีส่วนร่วมในห้องเรียน

ระยะกลาง : ติดตามการใช้ แชทบอทปัญญาประดิษฐ์ของผู้เรียนผ่านบันทึก (Log หรือ Portfolio)

ระยะยาว : ประเมินความพร้อมของผู้เรียนในการสอบมาตรฐานสากล (เช่น CCNA ,MTCNA)

ผู้เรียน ≥ 80% มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน

ผู้เรียน ≥ 70% สามารถออกแบบระบบเครือข่ายในสถานการณ์จำลองได้สำเร็จ

ผู้เรียนมีความสนใจเข้าสอบวัดมาตรฐานสากล เช่น CCNA, MTCNA หรือ CompTIA Network+

การใช้ แชทบอทปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือเสริมในรายวิชาระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ไม่เพียงแต่ช่วยลดช่องว่างการเรียนรู้ แต่ยังเป็นการสร้าง บรรยากาศการเรียนการสอนเชิงรุกและมาตรฐานสากล ที่สอดคล้องกับการพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 และเป็นนวัตกรรมที่สามารถต่อยอดไปยังรายวิชาอื่น ๆ ได้

หลักจากที่เรียนรายวิชา ว30292 ระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ เสร็จสิ้น มีนักเรียนสมัครสอบวัดความรู้ตามมาตรฐานสากล เพื่อขอรับประกาศณียบัตร(Certificate) MikroTik Certified Network Associate: MTCNA จำนวน จำนวน 4 คนคือ

1. นายกวี ศิริภา

2. นายภูริพัฒ บุญประเสริฐ

3. นายธนิษฐ์  ฮมจันทร์

4. นางสาวธนิดา สอนดี

ซึ่งนักเรียนดังกล่าวสามารถสอบผ่านและได้รับ ประกาศณียบัตร(Certificate) จากบริษัท ไมโครติก ประเทศ ลัตเวีย ซึ่งเป็นที่ยอมรับกว่า 160 ประเทศทั่วโลก

หลักจากนั้น ได้มีโครงการ สอบวัดความรู้ ICDL(The International Computer Driving License)  เพื่อชิงทุนการศึกษา ในการไปเรียนต่อต่างประเทศช่วงปิดภาคเรียน ภายใต้โครงการ ODOS Summer Camp 2025 โดยมีนักเรียนที่เรียนรายวิชา ว30292 ระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ที่ได้รับอนุญาตจากผู้ปกครอง ให้สมัครสอบจำนวน 4 คน คือ

1. นายธนวัฒน์ ขันธชัย

2. นายจักรพันธ์ ใจบุญ

3. นางสาวแพททิเซีย อาจหาญ

4. นางสาวอัมพิกา อินทฤาชัย

มีนักเรียนที่มีชื่อขึ้นบัญชี จำนวน 3 คน     ได้รับทุนการศึกษา เพื่อไปเรียนต่อต่างประเทศ 2 คน (นางสาวแพททิเซีย อาจหาญ    และ นางสาวอัมพิกา อินทฤาชัย)  และติดตัวสำรอง 1 คน คือ  นายธนวัฒน์ ขันธชัย