แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2

รหัสวิชา ง30207    รายวิชา การเงินส่วนบุคคล (Personal Finance)    ชั้นมัยมศึกษาปีที่ 4/2, 5/1

หน่วยการเรียนรู้ ความรู้พื้นฐานทางการเงิน    เรื่อง ความสำคัญของการเงินและเป้าหมายชีวิต    เวลา 50 นาที

ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569    สอนวันที่ 26, 29 เดือน พฤษภาคม พ.ศ. 2569

กลุ่มสาระการเรียนรู้ การงานอาชีพ    ครูผู้สอน นายอิทธิกร จันใสย, นายวีระชัย จันทร์สุข

1. สาระสำคัญ

  การเงินส่วนบุคคล (Personal Finance) เป็นรากฐานสำคัญในการดำเนินชีวิตยุคปัจจุบัน การมีความรู้พื้นฐานทางการเงิน วินัยทางการเงิน และความเข้าใจในความสำคัญของการจัดการเงิน จะช่วยให้บุคคลสามารถวางแผนการใช้จ่าย การออม และการลงทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนสามารถกำหนดเป้าหมายชีวิตทางการเงินที่ชัดเจน สอดคล้องกับศักยภาพและความจำเป็น ซึ่งเป็นเกราะป้องกันปัญหาหนี้สินและนำไปสู่ความมั่นคงทางการเงินในอนาคต

2. ผลการเรียนรู้ (สำหรับรายวิชาเพิ่มเติม)

1. ผู้เรียนอธิบายความสำคัญของการเงินส่วนบุคคลและประโยชน์ของการมีวินัยทางการเงินได้

2. ผู้เรียนวิเคราะห์และกำหนดเป้าหมายชีวิตทางการเงินของตนเองตามหลัก SMART ได้

3. สาระการเรียนรู้ (เนื้อหาการเรียนรู้)

1. ความรู้พื้นฐานทางการเงิน: ความหมายและบทบาทของเงินในชีวิตประจำวัน

2. ความสำคัญของการเงินส่วนบุคคล: เหตุผลที่ต้องบริหารเงิน และผลกระทบของการไม่วางแผนการเงิน

3. วินัยทางการเงิน: พฤติกรรมการออมก่อนใช้ การควบคุมค่าใช้จ่าย และการแยกแยะระหว่าง "ความต้องการ (Wants)" และ "ความจำเป็น (Needs)"

4. เป้าหมายชีวิต (Financial Goals): การตั้งเป้าหมายทางการเงินในระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ตามหลัก SMART (Specific, Measurable, Achievable, Realistic, Time-bound)

4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

• [x] 1. ความสามารถในการสื่อสาร (การนำเสนอเป้าหมายเงินออมของตนเอง)

• [x] 2. ความสามารถในการคิด (การวิเคราะห์พฤติกรรมการใช้จ่ายและลำดับความสำคัญของเป้าหมายชีวิต)

• [x] 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา (การวางแนวทางแก้ไขหากไม่สามารถทำตามเป้าหมายทางการเงินได้)

• [x] 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต (การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมทางการเงินให้มีวินัยในชีวิตจริง)

5. คุณลักษณะอันพึงประสงค์

• [x] 3. มีวินัย

• [x] 4. ใฝ่เรียนรู้

• [x] 5. อยู่อย่างพอเพียง

• [x] 6. มุ่งมั่นในการทำงาน

6. การอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน

• [x] 2. การอ่านเพื่อจับประเด็นสำคัญ

• [x] 3. การอ่านเพื่อวิเคราะห์

• [x] 5. การเขียนแสดงความคิดเห็น/เขียนสะท้อนคิด

7. การบูรณากับสาระฯ อื่น

• บูรณาการกับกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์: ในเรื่องของการคำนวณจำนวนเงินออมเป้าหมาย อัตราส่วนเงินออมต่อรายได้ และการบริหารเส้นตายเวลา (Time-bound)

8. จุดประสงค์การเรียนรู้

1. ด้านความรู้ (K): อธิบายความสำคัญของการวางแผนการเงินส่วนบุคคลและลักษณะของวินัยทางการเงินที่ดีได้

2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (S): เขียนแบบร่างเป้าหมายชีวิตทางการเงินของตนเองตามหลัก SMART ได้อย่างสมเหตุสมผล

3. ด้านเจตคติ (A): แสดงออกถึงความมุ่งมั่นและเห็นประโยชน์ของการมีวินัยทางการเงินเพื่อความพอเพียงในชีวิต

9. ภาระงาน/ชิ้นงาน

• ใบงานที่ 2 เรื่อง "My Financial Goal: ออกแบบเป้าหมายชีวิตทางการเงินของฉัน" (ในรูปแบบผังความคิด หรือ Mind Mapping)

10. กิจกรรมการเรียนรู้ (รูปแบบ Thinking School)

1. ขั้นนำ (DO NOW) - [เวลา 5 นาที]

• กิจกรรมฝึกสติ 1 นาที: "ทุกคนเตรียมพร้อม ได้เวลาเติมพลังให้กับชีวิต หนึ่งนาทีชีวีมีสุข โดยกำหนดลมหายใจเข้าออก หายใจเข้ารู้ หายใจออกรู้ เริ่มปฏิบัติ"

• กระตุ้นการคิด: ครูโชว์ภาพสถานการณ์ 2 ภาพเปรียบเทียบกัน ภาพแรกคือ “คนที่มีเงินเก็บเต็มกระปุกออมสินด้วยความสุข” ภาพที่สองคือ “คนที่มีสลิปหนี้สินรุมล้อมและทำหน้าเครียด” * คำถามชวนคิด: ครูใช้เทคนิคการตั้งคำถามเปิดให้นักเรียนร่วมกันตอบสะท้อนความคิดว่า "นักเรียนคิดว่าอะไรคือจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ชีวิตของคนในสองภาพนี้แตกต่างกัน ทั้งที่มีรายได้เริ่มต้นใกล้เคียงกัน?"

2. ขั้นวัตถุประสงค์ (PURPOSE) - [เวลา 3 นาที]

• ครูแจ้งเป้าหมายการเรียนรู้ในคาบนี้ให้ผู้เรียนทราบชัดเจน: "วันนี้เราจะมาเรียนรู้ถึงความสำคัญของการบริหารเงินส่วนบุคคล วิธีการสร้างวินัยทางการเงิน และร่วมกันฝึกทักษะการออกแบบ 'เป้าหมายชีวิตทางการเงิน' ของตัวเอง เพื่อให้เราสามารถจัดสรรเงินได้อย่างมีระบบและสร้างความมั่นคงให้ชีวิตตั้งแต่เรียนอยู่ครับ"

3. ขั้นจัดกิจกรรมการเรียนรู้ (WORK MODE) - [เวลา 30 นาที]

• กิจกรรมกลุ่ม (คิด เขียน ร่วมแลกเปลี่ยน): ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มย่อย กลุ่มละ 4-5 คน

• ใช้เครื่องมือ Thinking School (ผังความคิด/Mind Map): ครูแจกกรณีศึกษา (Case Study) สั้น ๆ เกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้เงินของวัยรุ่นที่ชอบซื้อของตามกระแสจนไม่มีเงินออม ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันระดมสมองและวิเคราะห์หา "เหตุและผลกระทบ" ของการขาดวินัยทางการเงิน

• การลงมือปฏิบัติรายบุคคล: นักเรียนกลับมาทำงานเดี่ยวของตนเอง โดยครูแจกใบงาน "My Financial Goal" ให้นักเรียนฝึกเขียนเป้าหมายการเงินของตนเอง 3 ระยะ (สั้น-กลาง-ยาว) โดยครูใช้เทคนิคการเดินคำแนะนำและกระตุ้นด้วยคำถามเพื่อให้เป้าหมายสอดคล้องกับหลัก SMART เช่น “ถ้าอยากซื้อโน้ตบุ๊กราคา 15,000 บาท ต้องออมเดือนละเท่าไหร่ และใช้เวลากี่เดือน?”

• นักเรียนภายในกลุ่มเปลี่ยนกันตรวจและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับวินัยการออมเงินของเพื่อน

4. ขั้นสรุป สะท้อนคิด (REFLECTIVE THINKING) - [เวลา 12 นาที]

• ทบทวนและสะท้อนผล: ครูสุ่มตัวแทนนักเรียน 2-3 คน ออกมานำเสนอเป้าหมายทางการเงินของตนเองที่หน้าชั้นเรียน

• สรุปด้วยประโยคกระชับ: ครูสรุปภาพรวมบทเรียนเชื่อมโยง: "เข้าใจความสำคัญการเงิน $\rightarrow$ บังคับตนเองให้ออมอย่างมีวินัย $\rightarrow$ สรุปด้วยเป้าหมายชีวิตที่ชัดเจน"

• เขียนสะท้อนคิดท้ายคาบ: นักเรียนเขียนคำตอบลงในสมุดหรือท้ายใบงาน 3 ประเด็นสั้น ๆ:

  1. สิ่งที่ฉันได้เรียนรู้ใหม่ในวันนี้คืออะไร?

  2. วินัยทางการเงินข้อใดที่ฉันต้องปรับปรุงเร่งด่วนที่สุด?

  3. ฉันจะเริ่มทำอะไรเป็นสิ่งแรกหลังจากจบคาบเรียนนี้เพื่อให้เป้าหมายเงินออมสำเร็จ?

5. เครื่องมือจัดการเรียนรู้

• เทคนิคการตั้งคำถามเปิด, การระดมสมอง (Brainstorming), การคิดเชิงวิเคราะห์ผ่านกรณีศึกษา, ผังความคิด (Mind Mapping), และการเขียนสะท้อนความคิด (Reflective Journaling)

11. การวัดและประเมินผล

รายการวัดผล

วิธีการวัดผล

เครื่องมือการวัดผล

เกณฑ์การประเมิน

1. ด้านความรู้ (K)

การตอบคำถามและการมีส่วนร่วมในกิจกรรมกลุ่ม

แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้

ผ่านเกณฑ์ในระดับดีขึ้นไป

2. ด้านทักษะ (S)

ตรวจใบงานการออกแบบเป้าหมายทางการเงินตามหลัก SMART

แบบประเมินผลงาน/ใบงาน

ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 60 ขึ้นไป

3. ด้านเจตคติ (A)

สังเกตความตั้งใจ พฤติกรรมความมีวินัยและการสะท้อนคิด

แบบประเมินตนเอง/แบบสังเกตพฤติกรรม

ผ่านเกณฑ์ในระดับดีขึ้นไป

12. สื่อการเรียนรู้และแหล่งการเรียนรู้

• สื่อการเรียนรู้: * ภาพเหตุการณ์เปรียบเทียบการออมเงินและการเป็นหนี้ (ใช้ในขั้น Do Now)

  • สไลด์ PowerPoint สรุปหลักการตั้งเป้าหมายการเงินแบบ SMART

  • ใบงานที่ 2 เรื่อง "My Financial Goal: ออกแบบเป้าหมายชีวิตทางการเงินของฉัน"

• แหล่งการเรียนรู้: * ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน (ศคง.) ธนาคารแห่งประเทศไทย (www.1213.or.th)

  • ห้องสมุดโรงเรียน หรือหนังสือเรียนรายวิชาการเงินส่วนบุคคล

13. บันทึกหลังการสอน

1. ผลการจัดการเรียนรู้ .....................................................................................................................................................................................

2. ปัญหาอุปสรรค .....................................................................................................................................................................................

3. สาเหตุของปัญหาอุปสรรคที่พบ .....................................................................................................................................................................................

4. แนวทางวิธีการแก้ไขหรือพัฒนา .....................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ ................................................ ผู้สอน

(................................................)