เทคนิคเพื่อนคู่คิด (Think-Pair-Share) คือกลยุทธ์การจัดการเรียนรู้ที่เน้นให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม (Active Learning) โดยเปิดโอกาสให้ทุกคนได้คิดด้วยตนเอง แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อน และนำเสนอต่อกลุ่มใหญ่ เพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และการมีปฏิสัมพันธ์

ขั้นตอนการดำเนินงาน ๓ ขั้นตอนหลัก

• Think (คิดคนเดียว)

• Pair (จับคู่แลกเปลี่ยน)

• Share (แบ่งปันระดับชั้น)

ข้อดีของเทคนิคเพื่อนคู่คิด

 ♦️ลดความตื่นเต้นและสร้างความมั่นใจ: ผู้เรียนได้ทดลองพูดคุยความคิดตัวเองกับเพื่อนก่อน ทำให้ไม่รู้สึกเกร็ง  เมื่อต้องตอบคำถามหน้าชั้นเรียน

♦️ กระตุ้นการมีส่วนร่วม ๑๐๐%: ทุกคนต้องคิดและพูด ไม่เปิดโอกาสให้มีใครนั่งฟังอยู่เฉยๆ

♦️พัฒนาทักษะการสื่อสารและการจับใจความ: ฝึกการอธิบายความคิดของตนเองให้ผู้อื่นเข้าใจ และเปิดรับฟังมุมมองที่แตกต่าง

 ๑. สภาพปัญหาของผู้เรียนและการจัดการเรียนรู้

หลักการและเหตุผล

การจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์ เรื่อง การคูณเศษส่วน ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ มักประสบปัญหาผู้เรียนขาดความเข้าใจ  เชิงแนวคิด (Conceptual Understanding) และขาดทักษะการวิเคราะห์โจทย์ปัญหา ทำให้มองว่าคณิตศาสตร์เป็นเรื่องซับซ้อนและน่าเบื่อ การปรับเปลี่ยนรูปแบบการเรียนรู้จากเดิมที่เน้นการรับฟัง (Passive Learning) มาเป็นการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง

การนำกระบวนการเรียนรู้แบบร่วมมือด้วย เทคนิคเพื่อนคู่คิด (Think-Pair-Share) มาใช้ในการแก้ปัญหา ช่วยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้คิดวิเคราะห์ด้วยตนเองก่อน แล้วจึงแลกเปลี่ยนความคิดเห็น สะท้อนมุมมอง และช่วยเหลือซึ่งกันและกันกับคู่พัฒนา วิธีการนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดความวิตกกังวลในการเรียนคณิตศาสตร์ แต่ยังส่งเสริมการสื่อสารทางคณิตศาสตร์ การทำงานร่วมกับผู้อื่น และพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาในเรื่องการคูณเศษส่วนอย่างเป็นระบบและยั่งยืน

๒. วิธีการดำเนินการให้บรรลุผล

๒.๑ วิเคราะห์หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๑) และหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนเมืองเลย ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช ๒๕๖๓ ในเรื่องของ มาตรฐานการเรียนรู้ และตัวชี้วัดของเนื้อหารายวิชาคณิตศาสตร์พื้นฐานของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  ๕

๒.๒ ปรับปรุงหน่วยการเรียนรู้เรื่องการคูณเศษส่วน  โดยการวิเคราะห์เนื้อหาและกำหนดเนื้อหาเพื่อความเหมาะสมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ ACTIVE LEARNING ดังนี้

๒.๓ เขียนแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องการคูณเศษส่วน ตามเนื้อหาที่กำหนดในหน่วยการเรียนรู้ โดยเน้นกิจกรรมการเรียนรู้แบบ ACTIVE LEARNING ที่ให้ผู้เรียน แก้ไขปัญหาด้วยตนเอง

๒.๔ สร้างสื่อการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ ACTIVE LEARNING โดยเป็นสื่อที่ทำให้นักเรียนสามารถแก้ไขปัญหาได้ด้วยตนเอง

๒.๕ ประเมินผลสัมฤทธิ์ก่อนเรียนการคูณเศษส่วน ของ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕/๑ ด้วยแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่องการคูณเศษส่วน

๒.๖ จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ข้างต้น ร่วมกับกระบวนการจัดการเรียนรู้ด้วยเทคนิคเพื่อนคู่คิด (Think-Pair-Share)

กระบวนการจัดการเรียนรู้แบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอนหลัก ดังนี้

ขั้นตอนที่  ๑  ขั้นคิดคนเดียว (Think)

ครู: กำหนดโจทย์ปัญหาการคูณเศษส่วนที่ท้าทายและเหมาะสมกับบริบท

นักเรียน: อ่านโจทย์ วิเคราะห์ปัญหา และแสดงวิธีคิดแก้โจทย์ด้วยตนเองอย่างอิสระ โดยยังไม่ต้องหารือกับใคร เพื่อเปิดโอกาสให้เกิดการใช้ความคิดและกระบวนการทางปัญญาส่วนบุคคล

ขั้นตอนที่  ๒  ขั้นจับคู่แลกเปลี่ยน (Pair)

นักเรียน:จับคู่กับเพื่อน (คู่ที่จัดไว้หรือจับคู่ตามความเหมาะสม) เพื่อนำผลลัพธ์ วิธีคิด และขั้นตอนการแก้โจทย์การคูณเศษส่วนของตนเองมาพูดคุย อธิบาย และแลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน

กระบวนการ: ซักถาม ตรวจสอบความถูกต้อง ช่วยกันแก้ไขจุดผิดพลาด และสรุปเป็นแนวทางการแก้ปัญหาที่ยอมรับร่วมกันของคู่ตนเอง

ขัั้นตอนที่  ๓  ขั้นนำเสนอต่อชั้นเรียน (Share)

ครู: สุ่มหรือคัดเลือกคู่เพื่อนให้นำเสนอแนวคิด วิธีการแก้โจทย์ หรือข้อสรุปที่ได้จากการทำงานร่วมกันให้เพื่อนทั้งห้องฟัง

ชั้นเรียน: อภิปรายร่วมกัน สรุปความคิดรวบยอดเกี่ยวกับการคูณเศษส่วน โดยมีครูเป็นผู้ชี้แนะ เติมเต็มข้อเท็จจริง และให้ข้อมูลขากลับ (Feedback) เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องตรงกัน  และสะท้อนผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เกิดขึ้น เพื่อนำผลไปใช้ในการปรับปรุงแผนการจัดกิจกรรมการ เรียนรู้และสื่อการเรียนรู้

๒.๗ ประเมินผลสัมฤทธิ์หลังเรียน เรื่อง การคูณเศษส่วน ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕/๑ ด้วยแบบทดสอบหลังเรียน เรื่องการคูณเศษส่วน

๒.๘ ปรับปรุงหรือพัฒนาแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และสื่อการเรียนรู้ให้มีคุณภาพมากขึ้นตาม ผลการสะท้อนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และผลการประเมินผลสัมฤทธิ์หลังเรียน

ผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนที่คาดหวัง

เชิงปริมาณ

มาตรฐาน/ตัวชี้วัด ค ๑.๑ ป.๕/๔ หาผลคูณผลหารของเศษส่วนและจำนวนคละ เรื่องการคูณเศษส่วน ของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕/๑ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๙ ผ่านเกณฑ์ที่กำหนด  จำนวนร้อยละ ๘๐ ขึ้นไป

จากตารางการวิเคราะห์  พบว่า 

คะแนนทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕/๑ ผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบร่วมมือด้วย เทคนิคเพื่อนคู่คิด (Think-Pair-Share) เรื่อง การคูณเศษส่วน ก่อนเรียนผ่านเกณฑ์ที่กำหนดคิดเป็นร้อยละ  ๓๘.๖๔  หลังเรียนผ่านเกณฑ์ที่กำหนดคิดเป็นร้อยละ  ๙๗.๗๓  ความก้าวหน้าเพิ่มสูงขึ้นร้อยละ  ๕๙.๐๙

เชิงคุณภาพ

นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕/๑ สามารถแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง เกี่ยวกับการคูณเศษส่วน ผ่านเกณฑ์ในระดับดีขึ้นไป

จากตารางการวิเคราะห์  พบว่า

นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕/๑ สามารถแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง เกี่ยวกับการคูณเศษส่วน ผ่านเกณฑ์ในระดับดีขึ้นไป  ร้อยละ  ๑๐๐

           🎗️ภาพบรรยากาศกิจกรรมการเรียนการสอนในชั่วโมงเรียน🎗️