ข้อมูลผู้รับการประเมิน

 ประเด็นท้าทาย เรื่อง การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่อง คลื่นกล โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบ 5E ร่วมกับสื่อจำลองสถานการณ์ (PhET Simulation) 

สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5

1. สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้และและคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน

วิทยาศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งในสังคมโลกปัจจุบันและอนาคต เพราะวิทยาศาสตร์เกี่ยวข้องกับทุกชีวิต การจัดการเรียนรู้ฟิสิกส์มุ่งเน้นให้นักเรียนเข้าใจปรากฏการณ์ธรรมชาติผ่านกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ อย่างไรก็ตาม จากประสบการณ์การจัดการเรียนรู้วิชาฟิสิกส์ 3 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 พบว่าเนื้อหาเรื่อง “คลื่นกล” เป็นเนื้อหาที่นักเรียนส่วนใหญ่ประสบปัญหาในการทำความเข้าใจ เนื่องจากลักษณะของคลื่นเป็นปรากฏการณ์ที่มีความซับซ้อนและเป็นนามธรรม (Abstract)

ปัญหาหลักที่พบจากการสังเกตและผลการทดสอบในปีที่ผ่านมา คือ นักเรียนมีความเข้าใจคลาดเคลื่อน (Misconception)ในประเด็นสำคัญ เช่น การเข้าใจผิดว่าตัวกลางเคลื่อนที่ไปพร้อมกับคลื่น การแยกความแตกต่างระหว่างคลื่นตามขวางและคลื่นตามยาวไม่ได้ รวมถึงความสับสนในการระบุตำแหน่งบัพ (Node) และปฏิบัพ (Antinode) ของการแทรกสอด ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการแก้โจทย์ปัญหาและการคำนวณในระดับที่สูงขึ้น

เพื่อให้การจัดการเรียนรู้สอดคล้องกับแนวทาง Active Learning ผู้วิจัยจึงได้เลือกใช้ รูปแบบการจัดการเรียนรู้สืบเสาะหาความรู้แบบ 5E (5E Instructional Model) ซึ่งเน้นให้ผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง ร่วมกับการใช้ สื่อสถานการณ์จำลองเสมือนจริง (Simulation) ซึ่งจะช่วยให้นักเรียนสามารถมองเห็นภาพการเคลื่อนที่ของอนุภาคตัวกลางและการซ้อนทับกันของคลื่นได้อย่างเป็นรูปธรรม ส่งผลให้นักเรียนเกิดความเข้าใจที่คงทนและพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนให้สูงขึ้น

2. วิธีการดำเนินการให้บรรลุผล

2.1 วิเคราะห์หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) และหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนกระสังพิทยาคม ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2564 ในส่วนของผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้เพิ่มเติม และตัวชี้วัดของเนื้อหารายวิชาฟิสิกส์ 3 (รหัสวิชา ว30203) เรื่อง คลื่นกล

2.2 ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี ตำรา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5E ร่วมกับการใช้สื่อจำลองสถานการณ์เสมือนจริง (PhET Interactive Simulations) เพื่อนำมาเป็นแนวทางใน

การสร้างและพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้เรื่อง คลื่นกล ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ตามขั้นตอน ดังนี้

    2.2.1 กำหนดวัตถุประสงค์ทั่วไปของการจัดการเรียนรู้แบบ 5E ร่วมกับสื่อ PhET Simulation เรื่อง คลื่นกล ให้สอดคล้องกับผลการเรียนรู้และสภาพการเรียนรู้ที่คาดหวังตามหลักสูตรสถานศึกษา

           2.2.2 กำหนดกลุ่มเป้าหมาย/กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 ที่เรียนในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนกระสังพิทยาคม อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ จำนวน 38 คน

2.3 สร้างร่างแผนการจัดการเรียนรู้แบบ 5E ร่วมกับสื่อ PhET Simulation และแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์

ทางการเรียนเรื่อง คลื่นกล จากนั้นนำไปให้ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 3 ท่านตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาโดยหาค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) และนำข้อเสนอแนะมาปรับปรุงแก้ไขให้มีความสมบูรณ์

2.4 นำแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและแผนการจัดการเรียนรู้ที่ได้รับการปรับปรุงแล้ว ไปทดลองใช้  (Try-out) กับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ไม่ใช่กลุ่มตัวอย่าง เพื่อวิเคราะห์หาคุณภาพของเครื่องมือ (ค่าความยากง่าย p, ค่าอำนาจจำแนก r และค่าความเชื่อมั่น) รวมถึงปรับปรุงประเด็นความเหมาะสมของเวลาและกิจกรรม

2.5 นำแผนการจัดการเรียนรู้แบบ 5E ร่วมกับสื่อ PhET Simulation เรื่อง คลื่นกล ฉบับสมบูรณ์ ไปใช้จัดกิจกรรมการเรียนรู้จริงกับนักเรียนกลุ่มตัวอย่าง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนกระสังพิทยาคม

2.6 ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยการทดสอบก่อนเรียน (Pre-test) จัดการเรียนรู้ตามแผน ทดสอบหลังเรียน (Post-test) และประเมินความพึงพอใจ จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์ทางสถิติ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย (x̄), ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และการทดสอบค่า t (t-test for Dependent Samples)

2.7 วิเคราะห์ข้อมูล สรุปผลการวิจัย อภิปรายผล และจัดทำข้อเสนอแนะ เพื่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้วิชาฟิสิกส์อย่างต่อเนื่อง

3. ผลลัพธ์การพัฒนาที่คาดหวัง

3.1 เชิงปริมาณ

ผู้เรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 รวมจำนวนผู้เรียนทั้งหมด 38 คน ที่เรียนรายวิชาฟิสิกส์ 3 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่อง คลื่นกล สูงขึ้น ดังนี้

       3.1.1 คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง คลื่นกล ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 หลังเรียนด้วยการจัดการเรียนรู้แบบ 5E ร่วมกับสื่อ PhET Simulation สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.05

   3.1.2 นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 มีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้แบบ 5E ร่วมกับสื่อ PhET Simulation เรื่อง คลื่นกล ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ขึ้นไป

3.2 เชิงคุณภาพ

ผู้เรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 รวมจำนวนผู้เรียนทั้งหมด 38 คน มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ เกิดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การทำความเข้าใจปรากฏการณ์ทางคลื่นกล ผ่านการทดลองเสมือนจริง (PhET Simulation)ส่งผลให้มีความรู้ความเข้าใจในเนื้อหาเชิงลึก ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น และมีความพึงพอใจต่อการเรียนรายวิชาฟิสิกส์ 3 มากยิ่งขึ้น

4. ผลลัพธ์ที่ได้ (สรุปผลการดำเนินการ)

4.1 เชิงปริมาณ

ผู้เรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 รวมจำนวนผู้เรียนทั้งหมด 38 คน ที่เรียนรายวิชาฟิสิกส์ 3 มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่อง คลื่นกล หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีคะแนนพัฒนาการก้าวหน้าเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละ 82.50 และมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้แบบ 5E ร่วมกับสื่อ PhET Simulation ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.58, S.D. = 0.42)

4.2 เชิงคุณภาพ

ผู้เรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 รวมจำนวนผู้เรียนทั้งหมด 38 คน มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ เกิดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์สามารถเชื่อมโยงปรากฏการณ์ธรรมชาติของคลื่นกลเข้ากับแบบจำลองเสมือนจริง ได้อย่างเป็นรูปธรรม สามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง ส่งผลให้มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น เจตคติที่ดี  และมีความพึงพอใจต่อการเรียนวิชาฟิสิกส์ 3 มากยิ่งขึ้น