Heiti: Stuðningur í ensku. Fyrir eða eftir áramót.
Fyrir hverja: 8. og 9. bekkur
Námsmat: A-D
Kennari: Anna Kapitóla Engilbertsdóttir
Lýsing: Valgreinin er ætluð þeim nemendum sem vilja styrkja stöðu sína í ensku. Lögð verður áhersla á að þjálfa grunnfærni nemenda í töluðu máli og ritun, auk hlustunar.
Þessi valgrein er ekki heimanám en ef nemendur telja sig þurfa frekari þjálfun í ákveðnum atriðum tengd námsefninu fá þeir stuðning og verkefni við hæfi.
Námsefni frá kennara eða aðgengilegt á bókasöfnum
Heyrnartól
Ipad
Glósubækur
Heiti: Félagsmálafræði
Fyrir hverja: 8. bekkur
Námsmat: A-D
Kennari: Starfsmaður Kjarnans
Lýsing: Nemendur kynnast félagsstarfi unglingastigsins, hvernig það er uppbyggt og hvaða möguleika það býður upp á. Starfsemi félagsmiðstöðvarinnar er kynnt og hvernig hún er breytileg eftir því hvort hún er á félagsmiðstöðva-, svæða- eða landsvísu. Aðstaðan er kynnt, aðbúnaðurinn og sameiginleg tæki- og tól félagsmiðstöðvanna í Kópavogi (FÉLKÓ). Kynntir eru fjölbreyttir hlutverka-möguleikar í félagsstarfinu, sem auðveldar síðan hverjum og einum að finna hvað eigi best við sig. Unnið er með hópefli í gegnum leiki, spil, leiktæki o.fl.
Nemendur áfangans vinna saman að dagskrárgerð fyrir félagsmiðstöðina, í samvinnu við nemendaráðið og starfsmenn félagsmiðstöðvar og skóla. Auglýsinga- og kynningarmál eru í höndum áfangans og sjá nemendur þannig um að búa til auglýsingar og kynna viðburði og dagskrá fyrir unglingastiginu í heild. Farið er í verkefna- og viðburðarstjórnun og í því tilliti sér áfanginn um undirbúning og framkvæmd ákveðinna dagskrárliða/viðburða (t.d. miðstigsviðburði) í félagsstarfinu. Nemendur taka einnig að sér stærri hlutverk yfir lengri tíma (sbr. tæknimál, sjoppuumsjón, aðstöðuuppbyggingu og önnur sérhlutverk). Hluti áfangans er því verklegur.
Fjallað er um unglingalýðræði. Komið er inn á hvernig unglingar í Kópavogi geta haft áhrif á sín mál á hverfa-, bæjarfélags- og landsvísu (sbr. Skólaráð, Nemenda- og ungmennaráð skóla og félagsmiðstöðva, Félkó (félagsmiðstöðvaráð Kópavogs), Ungmennaráð Kópavogsbæjar og Ungmennaráð Samfés). Kynnt eru þau ráð og nefndir sem unglingar Kjarnans og Kópavogsskóla sitja í (sem fulltrúar sinna samnemenda) og hafa þar ákveðin áhrif. Lögð er áhersla á upplýsingaflæði og hvaða leiðir hægt er að fara til að fylgjast með hvað er að gerast í málefnum ungs fólks hverju sinni. Hópurinn sækir nemendaráð skóla- og félagsmiðstöðvar heim og lærir af þeim um lýðræði.
Kynntir verða ýmsir uppbyggilegir afþreyingarmöguleikar auk þess að nemendur deila sín á milli reynslu sinni af áhugamálum sínum. Í kjölfarið gerir hver og einn afþreyingarlista um hvað viðkomandi langar að prófa, hverjir möguleikarnir eru á því sem valið er og þær forsendur sem þarf að uppfylla (s.s. kostnaður, aðbúnaður, aðstaða, tími o.fl.).
Heiti: Framhaldsskólastærðfræði I. Eftir áramót
Fyrir hverja: 9. bekkur. Nemendur þurfa að uppfylla ákveðin hæfniviðmið stærðfræðinnar til þess að geta valið þetta valfag.
Námsmat: Námsmat er á vegum FÁ en lokapróf er tekið í Kópavogsskóla.
Kennari: Andri Þór Kristjánsson
Lýsing: Valfag sem hentar þeim sem vilja áskorun í stærðfræðinámi sínu. Nemendur þurfa að ná lágmarksárangri um áramót í 9. bekk í stærðfræði til þess að geta tekið þennan áfanga. Áfanginn heitir STÆR1GR05 í Fjölbrautaskólanum við Ármúla og verða nemendur skráðir þar inn um áramót 2026. Andri kennir áfangann 1x í viku og styður við nemendur en annars er um fjarnám/sjálfsnám að ræða.
Framhaldsskólastærðfræði II hefur tvöfalt vægi vegna mikils heimanáms, þ.e. gildir sem eitt valfag yfir allt árið þó svo að einungis er kennt í hálft ár. Mjög mikilvægt er að nemandi treysti sér í sjálfstætt nám auk kennlustundar í Kópavogsskóla.
Heiti: Heimsstyrjaldirnar. Fyrir áramót.
Fyrir hverja: 8. og 9. bekkur
Kennari: Birna Björnsdóttir
Námsmat: A-D
Lýsing: Í þessari valgrein kafa nemendur ofan í stærstu og áhrifamestu átök 20. aldar – fyrri og seinni heimsstyrjöldina. Stríðin mótuðu heiminn sem við búum í í dag – landamæri, stjórnmál, mannréttindi og alþjóðasamvinnu. Við skoðum heimildamyndir og annað efni sem tengist tímabilinu.
Heiti: Íslenska fyrir ÍSAT nemendur sem eru byrjaðir að tala íslensku
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Kennari: Fjóla Benónýsdóttir
Námsmat: A-D
Lýsing: Lærum íslensku með samræðum og spilum. Spil, orðaleikir, íslenskar hefðir, íslenskt samfélag - alls konar fyrir krakka sem hafa náð smá valdi á íslensku en þurfa að æfa sig meira undir leiðsögn kennara.
Heiti: Forritun I. Eftir áramót.
Fyrir hverja: 8. og 9. bekkur
Kennari: Elfar Freyr Helgason
Námsmat: A-D
Lýsing: Í þessum áfanga kynnast nemendur grunnatriðum forritunar á einfaldan og skapandi hátt. Við byrjum á Python sem er vinsælasta forritunarmáli í heimi, þar læra nemendur að skrifa sinn fyrsta kóða, nota breytur, lykkjur og skilyrði og leysa litlar þrautir með rökhugsun og útsjónarsemi, hanna jafnvel litlar reiknivélar sem geta reiknað út t.d. flatarmál. Þegar grunnurinn er kominn færum við okkur yfir í Scratch þar sem nemendur geta nýtt sömu hugmyndir til að búa til gagnvirka leiki, sögur og verkefni með sjónrænum kubbum.
Áfanginn leggur áherslu á að byggja upp sjálfstraust, sköpunargleði og hæfni til að leysa verkefni á eigin forsendum. Nemendur vinna fjölbreytt verkefni, bæði einstaklings- og hópverkefni, og fá tækifæri til að þróa sínar eigin hugmyndir í litlum forritunarverkefnum við gætum jafnvel haft kynningar þar sem nemendur kynna það sem þau hafa hannað.
Heiti: Framhaldsskólastærðfræði II. Fyrir áramót
Fyrir hverja: Þá nemendur í 10. bekk sem luku við Framhaldsskólastærðfræði I á vorönn í 9. bekk
Námsmat: Námsmat er á vegum FÁ og er lokaprófið tekið þar.
Kennari: Andri Þór Kristjánsson
Lýsing: Valfag sem hentar þeim sem vilja áskorun í stærðfræðinámi sínu. Áfanginn heitir STÆR2AM05 (Algebra, föll og mengi) í Fjölbrautaskólanum við Ármúla og verða nemendur skráðir þar inn í september 2023. Andri kennir áfangann 1x í viku og styður við nemendur en annars er um fjarnám/sjálfsnám að ræða. Þessi áfangi telur inn í framhaldsskólanám og er 5 einingar.
Framhaldsskólastærðfræði II hefur tvöfalt vægi vegna mikils heimanáms, þ.e. gildir sem eitt valfag yfir allt árið þó svo að einungis er kennt í hálft ár. Mjög mikilvægt er að nemandi treysti sér í sjálfstætt nám auk kennlustunda í Kópavogsskóla.
Heiti: Heimanám og lestur. Fyrir eða eftir áramót, allt árið
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Hvenær: Þriðjudagur kl. 8:00-8:30 og fimmtudagur kl. 8:00-8:30 - ath. mæting er báða dagana
Kennari: Birna Vilhjálmsdóttir
Námsmat: A-D
Lýsing: Nemendur mæta tvisvar í viku og læra og lesa í stuttan stund áður en skóladagur hefst. Þarna gefst t.d. gott tækifæri til þess að fá aðstoð við lokahnykkinn við prófundirbúning eða þann heimalærdóm sem ekki tókst að ljúka heima áður en tími hefst eða eiga rólega stund við lestur.
Heiti: Rúmfræði. Eftir áramót
Fyrir hverja: 9. og 10. bekkur
Námsmat: Lokapróf
Kennari: Andri Þór Kristjánsson
Lýsing: Horn, þríhyrningar, hringir, flatarmál, rúmmál og kynning á hornaföllum í tengslum við rétthyrnda þríhyrninga.
Námsmarkmið er m.a. að efla skilning á rúmfræði og ýmsum hugtökum henni tengd, þannig að nemendur.
1. Þekki helstu tegundir horna og hornapara og kunni skil á einslægum hornum.
2. Þekki ýmsar tegundir þríhyrninga, Kunni regluna um hornasummu þríhyrninga og geti reiknað út hornasummur annarra marghyrninga.
3. Þekki reglu Pýþagórasar og geti sannað hana.
4. Skilji eðli og tengsl einshyrnda þríhyrninga og eins þríhyrninga.
5. Skilji helstu hugtök í sambandi við hringi og geti reiknað stærð horna við hring.
6. Öðlist nánari þekkingu og skilning á metrakerfum.
7. Fái skýrari þekkingu á helstu flatarmyndum og geti reiknað flatarmál þeirra og ummál.
8. Fái staðgóða þekkingu og skilning á rúmmálseiningum.
9. Fái yfisrsjón yfir nokkur helstu þrívíddarhugtök og læri að reikna rúmmál þeirra og yfirborðsflatarmál.
10.Kynnist hornaföllum, tangens,sinus og cosínus og reglur sem um þau gilda varðandi rétthyrnda þríhyrninga.
Nemendur læri að nota þessar reglur til að finna óþekkt horn og hliðar rétthyrndra þríhyringa
Heiti: Heimanámsaðstoð með áherslu á íslensku. Hægt að velja fyrir og eftir áramót.
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Námsmat: A-D
Kennari: Óvíst
Lýsing: Markmið er að nemendur fái aðstoð við heimanám sem lagt er fyrir í skólanum og verður horft sérstaklega til íslensku.
Heiti: Bíómyndaklúbbur. Allt árið.
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur.
Námsmat: A-D
Kennari: Iðunn Haraldsdóttir
Lýsing: Langar þig til að horfa á góðar bíómyndir og ræða þær með öðrum? Í Bíómyndaklúbbi horfum við á klassískar íslenskar og erlendar kvikmyndir, ræðum söguþráðinn, persónurnar og það sem gerir myndirnar svona eftirminnilegar. Hér færðu að njóta kvikmynda, segja þína skoðun og kynnast kvikmyndum sem allir ættu að sjá. Fullkomið valfag fyrir alla bíóáhugamenn!
Myndir verða að hluta til valdar í samstarfi við nemendur en dæmi um myndir sem horft verður á:
-Sódóma Reykjavík
-Stella í Orlofi
-Dalalíf
-Monty Python
-Forrest Gump
-The Shawshank Redemption
Heiti: Enska – einstaklingsmiðaður undirbúningur fyrir framhaldsskólaensku – fyrir nemendur í 10. bekk. Allt árið.
Fyrir hverja: Nemendur í 10. bekk
Hvenær: Miðvikudagar
Námsmat: A-D
Kennari: Anna Kapitola Engilbertsdóttir
Lýsing: Unnið verður út frá hæfni nemenda í lok 9. bekkjar. Stefnt er að því að styrkja færni nemenda í hlustun, tali, lestri og ritun. Áhersla er lögð á aukinn orðaforða, málfræði og skilning.
Farið verður sérstaklega í uppbyggingu ritgerða á framhaldsskólastigi ásamt heimildaskráningu. Námsefni verður aðlagað eftir þörfum nemenda, bæði hvað færni varðar og eins ef móðurmál nemanda er annað en íslenska. Námsefni mun endurspegla námsefni framhaldsskólanna. Nemendur sem hyggjast sjálfir skrá sig í fjarnám í framhaldsskólaensku fá aðstoð og stuðning við námið.
Námsefni frá kennara eða aðgengilegt á bókasöfnum
Heyrnartól
Ipad eða fartölva (fartölva er æskilegri)
Glósubækur
Heiti: Heimanámsaðstoð með áherslu á stærðfræði. Hægt að velja fyrir og eftir áramót eða allt árið.
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Námsmat: A-D
Kennari: Andri Þór Kristjánsson
Lýsing: Markmið er að nemendur fái aðstoð við heimanám sem lagt er fyrir í skólanum, með sérstaka áherslu á stærðfræði.
Heiti: Enska fyrir byrjendur. Allt árið.
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Námsmat: A-D
Kennari: Iðunn Haraldsdóttir
Lýsing: Valgreinin er ætluð þeim nemendum sem vilja styrkja stöðu sína og þurfa byrjendagrunn í ensku. Lögð verður áhersla á að þjálfa grunnfærni nemenda í hlustuðu og töluðu máli, ritun og málfræði. Alltaf er unnið markvisst með orðaforða. Valfagið er sett upp með ÍSAT nemendur í huga.
Heiti: Skák. Hægt að velja fyrir og eftir áramót.
Fyrir hverja: 7., 8., 9. bekkur
Hvenær: Miðvikudagur
Námsmat: A-D
Kennari: Björk Hafliðadóttir
Lýsing: Nemendur hittast og tefla saman. Björk kennir grunnatriði þeim sem þess þurfa.
Heiti: Spilaklúbbur. Fyrir eða eftir áramót, allt árið.
Fyrir hverja: 7., 8., 9. bekkur
Kennari: Anna Guðný Ólafsdóttir
Námsmat: A-D
Lýsing: Spilum á alls konar spil - borðspil og handspil.
Heiti: Stuttmyndagerð. Fyrir áramót.
Fyrir hverja: 7. og 8. bekkur
Hvenær: Miðvikudaga
Námsmat: A-D
Kennari: Hlynur Þorsteinsson, leikari
Lýsing: Í þessum áfanga munum við læra hvernig sögur eru sagðar í formi kvikmynda og stuttmynda. Nemendur munu læra að koma auga á þá þætti sem gera góða sögu góða. Nemendur læra að sjá hvað þarf til þess að koma sögunni til skila í formi handrits og síðan í formi stuttmyndar.
Nemendur munu fá kennslu í tjáningu fyrir framan myndavél og öðlast þekkingu í þeim atriðum sem leikari þarf að vita til þess að leika í kvikmyndum. Notast verður við spjaldtölvur nemenda.
Meðal fyrirhugaðra verkefna.
-Hugmyndavinna
-Handritaskrif, atburðarskrá.
-Leiklist og tjáning
-Upptaka á mynd
-klipping
Stuttmyndagerð hefur tvöfalt vægi sem valfag vegna tímalengdar valfagsins, 80-100 mínútur hver tími
Heiti: Badminton. Fyrir áramót.
Fyrir hverja: 7., 8., 9. og 10. bekkur.
Hvenær: Miðvikudagar kl. 14:10-15:00 í Smáranum
Námsmat: A-D
Kennari: Ragnar Róbertsson
Lýsing: Badminton er skemmtileg íþróttagrein sem hægt er að stunda svo lengi sem maður stendur í fæturna. Í ár er hægt að velja að mæta í Smárann einu sinni í viku til þess að æfa sig í badminton. Lögð verður áhersla á að nemendur læri reglur leiksins og öðlist frekari færni með spaðann. Auk þess að spila leikinn verður farið í ýmsa upphitunarleiki, gerðar verðar léttar líkamsæfingar og sett verður upp mót. Farið verður í heimsókn í Tennishöllina og nemendur fá að kynna sér bæði tennis og padel.
Heiti: Lopapeysan mín. Eftir áramót
Fyrir hverja: Nemendur í 8.-10. bekk
Námsmat: A-D
Kennari: Árný Jóna Stefánsdóttir
Lýsing: Nemendur mæta í eina klukkustund í hverri viku í eina önn. Nemendur velja sér lopapeysu úr lopablaði, hefur möguleika á að útfæra eða breyta mynstri að vild í samráði við kennara. Notast verður við plötulopa og prjónastærð 4mm.
Heiti: Smiðjur og klúbbar. Hægt að velja fyrir og eftir áramót eða allt árið.
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Námsmat: A-D
Kennari: Kjarninn félagsmiðstöð
Lýsing: Nemendur geta tekið þátt í ýmsum smiðjum og klúbbum. Stíll hönnunarkeppni, danskeppni, spurningakeppni, söngkeppni, skreytingar, leiktæki, spil og leikjatölvur. Nemendur hafa mikil áhrif á það sem gert er í þessu vali.
Heiti: Nemendaráð. Allt árið
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Námsmat: A-D
Lýsing: Hér gefst þeim nemendum sem eru í nemendaráði að fá þá miklu vinnu metna sem valgrein.
Ekki er hægt að skrá sig í þennan áfanga heldur þarf að gefa kost á sér í hann í haust og verður kosið á milli frambjóðenda. Fjórir nemendur úr hverjum árgangi eru í nemendaráði.
Heiti: Árbók. Eftir áramót.
Fyrir hverja: 10. bekkur
Hvenær: Nemendur og kennari ákveða í sameiningu hentugan dag.
Námsmat: Lokið/ólokið
Kennari: Óvíst
Lýsing: Eftir áramót er unnið að árbók sem útskriftarnemendur fá afhenta í útskriftinni.
Heiti: Framhaldsskóla áfangar - heimilt er að meta framhaldsskólaáfanga sem valfag ef nemendur ljúka náminu.
Hvenær: Sjálfsnám/fjarnám í framhaldsskóla
Námsmat: Samkvæmt lýsingum viðkomandi skóla
Kennari: Kennarar framhaldsskólans
Lýsing: Nemendum sem stunda fjarnám í framhaldsskóla geta fengið það metið sem heilt valfag, hver áfangi, en kennt er fyrir eða eftir áramót. Markmiðið er að nemendur stundi nám við hæfi og þurfa foreldrar að aðstoða börn sín við utanumhald í námsins. Náms- og starfsráðgjafi skólans aðstoðar nemendur við að skrá sig inn í Innu óska þeir eftir því.
Nemendur þurfa sjálfir að útvega þau námsgögn sem þarf fyrir hvern áfanga fyrir sig og minnum við á skiptibókamarkaði.
Námsmat: Einkunnir úr framhaldsskóla á bilinu 0-10.
Heiti: Fjármálalæsi. Eftir áramót.
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Námsmat: A-D
Kennari: Andri Þór Kristjánsson
Lýsing: Megintilgangur námskeiðsins er að hjálpa nemandanum að skilja og ráða við persónuleg fjármál sín í nútíð og framtíð. Skilja nauðsynlegt samhengið milli tekna og gjalda og eðli þessara hugtaka. Hvaðan tekjurnar koma og hvernig þær verða til og hvernig gjöld hljóta óhjákvæmilega að greinast í ýmsa flokka, nauðsynlega og ónauðsynlega, til einkanota og til samfélagslegra þarfa.
Reynt verður að kenna nemendunum að meta gildi peninga og nauðsynja þess að afla þeirra, eiga og nota, en þess jafnframt gætt að sporna við þeirri peningadýrkun, sem stundum virðist einkenna samfélag mannanna um of.
Efnisþættir, meðal þeirra atriða og efnisþátta sem fjallað verður um eru: persónulegar tekjur og gjöld sveitarfélaga og ríkisins, einkaneysla og samneyslu.
Helstu hugtök sem menn fást við í sambandi við lífsafkomuna verða útskýrð, svo sem eignir og skuldir,gjöld og tekjur. Rætt verður nokkuð ítarlega um lán og sparnað, innláns- og útlánsvexti. Í því sambandi verða ýmsar tegundir vaxta útskýrðir, eins og flestir vextir, vaxtatímabil, vaxtavextir, vanskilavextir o.fl. Einnig verður rætt um verðbólgu, verðbætur,verðtryggingu og reynt að útskýra þessi hugtök eins ítarlega og kostur er miðað við aldur og þroska nemendanna. Í Lokin verður svo fjallað um skatta, beina og óbeina, virðisaukaskatt og tekjuskattur. Stuðst verður við námsefni frá Fjármálaviti.
Heiti: Veggmynd - allt árið
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekk
Hvenær: Nemendur og kennari ákveða í sameiningu hentuga daga.
Námsmat: A-D
Kennari: Brynja Rut Guðmundsdóttir
Lýsing: Nemendur vinna að hönnun og framkvæmd veggmyndar í skólanum. Skapandi ferli þar sem nemendur taka þátt í hugmyndarvinnu, rannsóknum, hönnun og framkvæmd á sameiginlegu listaverki.
Heiti: Velkominn valfag. Allt árið.
Fyrir hverja: Nemendur í 8., 9. og 10. bekk sem eru tiltölulega nýflutt til Íslands.
Hvenær: Eftir nánara skipulagi
Námsmat: A-D
Kennari: Starfsmaður Kjarnans félagsmiðstöðvar
Lýsing: Valfagið er hugsað til þess að styðja við og styrkja þá nemendur á unglingastigi Kópavogsskóla sem eru tiltölulega nýflutt til Íslands. Verkefnin miðast við nemendahópinn og þeirra áhugasvið.
Heiti: Frístund - starfsmaður í þjálfun. Fyrir eða eftir áramót, allt árið
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Hvenær: Nemendur og forstöðumaður Frístundar ákveða dag fyrir hvern nemanda fyrir sig
Námsmat: Lokið/ólokið
Kennari: Þórný Edda Að
Lýsing: Nemendur sem óska eftir þessu valfagi fara í stutt viðtal til Diddu og þar er farið yfir tímaskipulag og tími fundinn sem hentar hverjum og einum. Nemendur aðstoða starfsfólk Frístundar í sínum störfum með börnum í 1.-4. bekk, eina klukkustund í senn, einu sinni í viku. Þarna getur verið um að ræða kaffitíma, útivist, stöðvavinna og margt fleira.
Nemendur eiga þess kost að fá meðmælabréf frá forstöðumanni sem þau geta nýtt í leit að sumarstarfi.
Heiti: Fingrasetning
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Hvenær: Óvíst. Kennt að hluta til með fjarkennslusniði
Námsmat: Lokið/ólokið
Kennari: Óvíst. Valgreinin er skipulögð í samvinnu við grunnskóladeild Menntasviðs.
Lýsing: Farið verður markvisst yfir fingrasetningu á lyklaborði og þjálfunaræfingar unnar. Þjálfunin skiptist í tækni annars vegar og hraðritun hins vegar. Nemendur vinna einstaklingsmiðað og setja sér markmið. Þjálfunarforrit þjálfa nemendur í notkun allra tíu fingra við vélritun. Hugbúnaður sem einkum verður notaður er www.typing.com þar sem nemendahópurinn er skráður inn í gegnum Google og kennari getur fylgst með námsframvindu nemenda sinna. Persónulegur aðgangur nemandans nýtist í hvaða nettengdri tölvu með lyklaborði sem er en nemendur geta einnig fengið lyklaborð sem tengist spjaldtölvu að láni heim á meðan á námi þessu stendur.
Heiti: Aðstoðum húsvörðinn
Fyrir hverja: 8., 9. og 10. bekkur
Hvenær: Tími ákveðinn í samráði við Sigga
Námsmat: Lokið/ólokið
Kennari: Sigurður Kjartansson, húsvörður
Lýsing: Nemendur í þessu vali aðstoða Sigga við hin ýmsu verkefni sem húsvörður sinnir, miðað við aldur og þroska.