O projekcie pomnika
Formę pomnika tworzy gwiazda Dawida ułożona z kamieni. Jeden z nich został przecięty na pół. Obie połowy tego kamienia służą jako podłoże do napisów. Pierwszy napis informuje o religijnym i memoratywnym znaczeniu cmentarza. Drugi to fragment wiersza Łąka Bolesława Leśmiana, polskiego poety i prozaika żydowskiego pochodzenia, czołowego przedstawiciela literatury dwudziestolecia międzywojennego. Łąka jest hołdem złożonym wiecznej miłości. Tej miłości, która „Wszystko złamie i pokona” – nawet śmierć.
Starałem się, aby upamiętnienie cmentarza, w sposób zrozumiały i estetyczny, łączyło wymiar religijny ze świeckim oraz było najlepszym w intencji i formie świadectwem kultury pamięci o zmarłych. Pomnik, co jest również istotne z religijnego punktu widzenia, nie przekracza dopuszczalnej przez prawo żydowskie granicy ingerencji w podłoże. Zaproponowana przeze mnie forma upamiętnienia jest zgodna z ikonografią i symboliką judaizmu. Szczególne znaczenie symboliczne mają kamienie. Dlatego wybierałem je osobiście i układałem z wybitnym znawcą kamieni Tadeuszem Piaskowskim.
Moim zdaniem, najważniejszym i najpiękniejszym elementem upamiętnienia tego cmentarza jest szacunek mieszkańców Obornik okazywany temu świętemu dla Żydów miejscu i zrozumienie znaczenia pamięci o wszystkich zmarłych. W niezależnej od wszelkich różnic wspólnocie troski o tę pamięć wyraża się to, co w nas dobre. Pamiętając o zmarłych, przedłużamy także dobrą pamięć o nas i krzewimy kulturę pamięci. Pozwólmy temu miejscu, w którym został posadowiony pomnik, być kwitnącą łąką – metaforą stanu naszej pamięci o zmarłych i zarazem miłości życia.
Dziękuję Rabinowi Michaelowi Schudrichowi, Krzysztofowi Flickowi i Filipowi Szczepańskiemu z Komisji Rabinicznej za pozytywną opinię o projekcie pomnika i tekście, który umieściłem na pomniku. Dziękuję Leszkowi Kwiatkowskiemu za konsultację naukową w zakresie języka hebrajskiego. Dziękuję Kierownikowi Żwirowni „Kruszgeo” w Starej Dąbrowie Filipowi Jokielowi za pomoc w poszukiwaniu kamieni. Dziękuję za twórczą współpracę Ewie i Tadeuszowi Piaskowskim, którzy uczynili z tego rzemiosła, jakim jest kamieniarstwo, dziedzinę niezwykłych kompetencji technicznych, estetycznych i także etycznych.
Z uczuciem szacunku myślę o Przewodniczącej poznańskiej Gminy Żydowskiej – Alicji Kobus i jej zaangażowaniu w ratowanie cmentarzy żydowskich przed zapomnieniem.
Dziękuję Burmistrzowi Obornik Tomaszowi Szramie, Kierownikowi Biura Promocji i Sportu Krzysztofowi Sroce, Kierownikowi Referatu Obsługi Inwestycji Jackowi Glapiakowi, Kierownikowi Wydziału Inwestycji i Rozwoju Przemysławowi Mączyńskiemu i Komendantowi Straży Miejskiej Andrzejowi Strugale za pomoc przy realizacji projektu. Wyrazy szacunku kieruję do Dyrektora Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy im. Antoniego Małeckiego w Obornikach – Mateusza Klepki i pasjonatów lokalnej historii za podtrzymywanie pamięci o obornickich Żydach i przeszłości miasta.
prof. Janusz Marciniak
Autor projektu pomnika
W dniu 21 listopada 2022 roku projekt pomnika uzyskał akceptację Naczelnego Rabina RP Michaela Schudricha. Egzemplarz projektu z autografem, pieczęcią i listem Rabina został ofiarowany przez prof. Marciniaka do zbiorów Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy im. A. Małeckiego.