EKOSISTEMAK

EKOSISTEMA

Toki batek eta toki horretan bizi diren izaki bizidunek osatzen dute ekosistema.

INGURUNE FISIKOAK: ekosistemetako izaki bizigabe guztiek eta izaki bizidunengan eragiten duten faktoreak dira.

IZAKI BIZIDUNAK

Izaki bizidunak ekosistema batean bizi diren organismo bizidunak dira. Organismo horiek espezietan, populazioetan eta komunitatetan multzokatzen dira.

ESPEZIEA: ezaugarri berak izanik, elkarren artean ugal daitezkeen izaki bizidunen multzoa da.

POPULAZIOA: ekosistema batean bizi diren espezie bereko banakoen multzoa da.

KOMUNITATEA: ekosistema bateko populazio multzo desberdinek osatzen dute.

HARRAPARITZA (cazar):

Izaki bizidun batzuek beste batzuk jaten dituzte. Hori dela eta, harraparitza harremanak sortzen dira.

Adibidez: Lehoia eta zebra.

LEHIA (borroka):

Batzuetan izaki bizidunek premia berea izaten dutenean, lehian ibiltzen dira premia hori asetzeko.

Adibidez: landare batzuk lehian ibiltzen dira argia lortzeko.

Adibidez: Txori batzuk ere lehian ibiltzen dira habiak egiteko.

LANKIDETZA (elkarrekin lan egitea):

Lankidetzan ere aritzen dira izaki bizidunak; hau da elkarri laguntzen diote.

Bi izaki bizidunek elkarri laguntzean, biek onura ateratzen dute.

Adibidez: landareak eta intsektuak

Landare batzuek nektarra dute. Nektar hori intsektu batzuei gustatzen zaie.

Intsektuek nektarra hartzen dute loreetatik.

Landareek, polinizatu egiten dira intsektuei esker.

ELIKADURA KATEA

Ekosistema batean, izaki bizidun batzuk besteak jaten dituzte. Haien arteko harreman lineal horri kate trofikoa deritzo.

SARE TROFIKOA, KATE TROFIKOEN MULTZOA DA.

INGURUNE FISIKOA

Ura
Eguzkia
Tenperatura
Klima
Lurzorua
...

Ekosistema bateko ingurune fisikoan hainbat habitat aurkitu daitezke.

Hiru ingurune fisiko mota bereiz ditzakegu: airetarra, lehortarra eta urtarra.

URTARRA: Ura da ingurune fisikoa.

AIRETARRA: Animalia hegalariak bizi diren lekua da.

LEHORTARRA: Ur gaineko lur-eremuak dira eta airearekin kontaktuan daude.

Report abuse