MODAL SHIFT COALITIE ANTWERPEN

Onze beleidsmakers beloven al jaren een ambitieuze modal shift. Maar de realiteit vertoont een zorgwekkend gebrek aan vooruitgang naar meer voetgangers, meer fiets, beter openbaar vervoer en minder auto. Daarom luiden burgers en verenigingen in de regio Antwerpen de alarmbel: investeer in nabijheid, openbaar vervoer en fietsvoorzieningen voor een betere leefkwaliteit. Tijd om te handelen! 

 Verloren Maandag is een oude Antwerpse traditie waar er veel gefeest en weinig gewerkt wordt, kortom, een ‘verloren’ dag qua productiviteit. De Modal Shift Coalitie Regio Antwerpen blikt op Verloren Maandag terug en vooruit over hoeveel tijd er al dan niet verloren is om de modal shift in de Antwerpse regio te realiseren.

De modal shift 50/50 is al langer beslist beleid, zowel in Vlaanderen als in de Antwerpse Vervoersregio. Er zijn de voorbije jaren al veel goede zaken gerealiseerd, maar er is nog veel werk aan de winkel. De coalitie wil het Antwerpse en Vlaamse beleid mee waarmaken. In het Verloren Maandag Rapport 2026 wordt een stand van zaken opgemaakt.

Onder de titel Nog lange weg naar duurzaam verkeer somt het rapport de belangrijkste aandachtspunten op voor 2026. De coalitie vraagt ook om als burgerinitiatieven structureel erkend te worden en als volwaardige gesprekspartner met het beleid mee aan tafel te kunnen zitten.

Het rapport werd aan een 200-tal stakeholders in de Antwerpse Vervoersregio bezorgd, en ook gepresenteerd aan het brede publiek, tijdens een ludieke actie aan het Centraal Station in Antwerpen. De coalitieleden Tramvinken en de Grootouders voor het Klimaat toonde aan dat de trams in Antwerpen niet aan de minimale noden en kwaliteitseisen voldoen voor inwoners en bezoekers van de stad en randgemeenten. Deze actie kreeg de nodige aandacht op ATV, VRT en in de geschreven pers.

Aan alle gemeentebesturen: maak eindelijk werk van de modal shift

Een Antwerpse regio waarin leefkwaliteit voorop staat? Het kan!

• Nabijheid: Zorg voor minder afhankelijkheid van de wagen, door een betere ruimtelijke ordening waar mensen kunnen wandelen of fietsen naar de meeste dagelijkse voorzieningen, en kunnen genieten van leefkernen en randen met veel meer blauw en groen en goede verbindingen voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer.

• Volwaardig openbaar vervoer centraal: Betrouwbaar openbaar vervoer vereist een herstructurering van het huidige netwerk en een substantiële verhoging van de investerings- en werkingsmiddelen. Alleen zo kunnen we een hoogwaardig openbaar vervoer met voldoende capaciteit, dekking, frequentie en kwalitatief materiaal bereiken.

• Alternatieven voor gemotoriseerd verkeer: Voer een slimme kilometerheffing in om autogebruik te belasten en moedig mensen aan om duurzame vervoerswijzen te kiezen. Verbeter de efficiëntie van vrachtvervoer, verhoog de beladingsgraad, en exploreer alternatieven zoals binnenvaart en spoor voor goederenvervoer in de haven.

De tijd dringt

In 2019 beloofde de Vlaamse regering een modal shift waarbij minstens 40% van de verplaatsingen duurzaam zou zijn. Voor de regio Antwerpen, met haar 32 gemeenten, mikte men zelfs op 50%. Het Routeplan 2030 en het Toekomstverbond bouwen voort op deze doelen. Maar wat zien we? Een afname van openbaar vervoer, terwijl het autoverkeer blijft groeien tot meer dan 61 miljard Vlaamse voertuigkilometers per jaar.

Actie nu!

Wij eisen een dringende inhaaloperatie. Om de beloften van een duurzame modal shift waar te maken, moeten er substantiële investeringen komen in openbaar vervoer, voetgangers- en fietsvoorzieningen. Budgetneutraliteit mag geen excuus zijn om stil te staan. Extra middelen zijn een absolute noodzaak.

Leefkwaliteit en gezondheid staan op het spel

Een modal shift is cruciaal voor de leefkwaliteit van de regio. De klimaatcrisis dwingt ons tot actie. Overmatig autogebruik schaadt onze dorpen en steden, en luchtvervuiling is een stille moordenaar. Net zoals we roken aan banden legden, moeten we nu luchtvervuiling en lawaaioverlast door autoverkeer stoppen.