อาชีพ

การเพาะเห็ดนางฟ้า ที่บ้านดอนแดง หมู่ที่ ๔ ตำบลเชียงขวัญ อำเภอเชียงขวัญ จังหวัดร้อยเอ็ด

หลักสูตรการเพาะเห็ดนางฟ้า

เห็ดนางฟ้าเป็นเห็ดนางฟ้า เป็นเห็ดที่สามารถเพาะขึ้นได้ทุกพื้นที่ของประเทศไทย ปัจจุบันเกษตรกรหันมาสนใจเพาะเห็ดดังกล่าวมาก เนื่องจากขั้นตอนการเพาะและการดูแลรักษาง่ายต่อการปฏิบัติ ผู้บริโภคนิยมนำมาประกอบอาหารเนื่องจากราคาถูก รสชาติอร่อย ฤดูที่เหมาะสมที่สุดในการเพาะเห็ดนางฟ้าคือฤดูฝนและหนาว อุณหภูมิออกดอกเพียง ๒๘ องศาเซลเซียสก็สามารถออกดอกได้

สูตรผสมเห็ดนางฟ้า

๑. ขี้เลื่อย ๑๐๐ กิโลกรรม ๒. รำอ่อน ๘-๑๐ กิโลกรรม

๓. ปูนขาว ๒ กิโลกรรม ๔. ยิปซั่ม ๕ ขีด

๕. ดีเกลือ ๓ ขีด ๖. ภูไมต์ ๑ กิโลกรรม

๗. น้ำ ๖๐ – ๗๐ เปอร์เซ็นต์

การผสมขี้เลื่อย

เมื่อได้ส่วนผสมครบทุกอย่างคลุกเคล้าให้เข้ากัน สุดท้ายนำน้ำมาผสมลงไปให้พอเหมาะ อย่าให้แฉะเกินไปบรรจุลงในถุงพลาสติก อัดให้แน่น ใส่คอขวด ใส่สำลี ปิดทับด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์รัดด้วยยางแล้วนำไปนึ่งในอุณหภูมิ ๑๐๐ องศา ใช้เวลา ๓ – ๔ ชั่วโมง การจับเวลาควรเริ่มจับเมื่อเห็นไอน้ำพุ่งเป็นเส้นตรงหลังจากนึ่งเสร็จปล่อยให้เย็นแล้วค่อยนำออกจากหม้อนึ่ง นำเข้าห้องเขี่ยเชื้อ

วัสดุ อุปกรณ์ในการเขี่ยเชื้อ

๑. ขวดหัวเชื้อเห็ด ๒. ตะเกียงแอลกอฮอล์

๓. สำลี ๔. ไม้ขีดไฟ

๕. ยางรัด

ขั้นตอนในการเขี่ยเชื้อ

๑.จุดตะเกียงแอลกอฮอล์

๒.นำขวดเชื้อมาลนไฟที่ตะเกียง

๓.เช็ดมือให้สะอาดด้วยแอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อ ๗๐ เปอร์เซ็นต์

๔.นำขวดเชื้อที่ลนไฟแล้วมาแคะเชื้อหรือย่อยให้ละเอียด

๕.หลังจากเขี่ยเชื้อลงถุงแล้วต้องรีบปิดถุงแล้วรีบรัดด้วยยางทันที

๖.เชื้อเห็ด ๑ ขวด ควรเขี่ยลงถุงได้ ๓๐ – ๓๕ ถุง

๗.นำก้อนเห็ดที่เขี่ยเชื้อแล้วไปตั้งเรียงเพื่อทำการบ่มเชื้อในโรงเรือนบ่ม ใช้เวลาบ่มประมาณ ๓๐ – ๓๕ วันก็สามารถนำก้อนเห็ดไปเปิดดอกในเรือนโรงได้

ลักษณะเรือนโรงเห็ดนางฟ้า

เรือนโรงขนาดกว้าง ๔.๕ x ๑๐ เมตรหลังคาสูงประมาณ ๒.๘๐ – ๓ เมตรด้านข้างสูงประมาณ ๑.๔๐ เมตร หลังคามุงด้วยตับหญ้าคาหรือใบจาก ด้านข้างกั้นด้วยซาแลน ๖๐ เปอร์เซ็นต์ โครงสร้างภายในทำเป็นแผงเอียงทำมุม ๗๕ องศา การสร้างเรือนโรงควรสร้างตามแนวตะวัน ไม่ให้ขวางตะวันเพื่อสะดวกในการถ่ายเทระบายอากาศได้ดี

การดูแลรักษาและการเก็บดอก

หลังจากบ่มเชื้อครบ ๓๐ – ๓๕ วัน นำก้อนเห็ดเข้าสู่เรือนโรงเปิดดอก โดยแกะกระดาษ สำลีและเขี่ย ข้าวฟ่างออกให้หมด ทำความสะอาดพื้นเรือนโรงรดน้ำให้ชุ่ม วันละ ๓ เวลา คือ เช้า เที่ยงและเย็นเห็ดจะออกดอกได้ดี

การเก็บดอกเห็ด

ใช้มือกดปากถุงเห็ดไว้อีกมือหนึ่งค่อยๆดึงดอกเห็ดออกจากถุงอย่าให้หน้าก้อนเห็ดแตกและพยายามอย่าให้มีเศษขาเห็ดปิดปากถุงเห็ดเพราะจะทำให้เกิดเชื้อราปิดปากถุงและทำให้เห็ดรุ่นต่อไปออกมาไม่ได้

ศัตรูของเห็ดนางฟ้า

๑.เชื้อราที่หมักหมมในเรือนโรง เช่น ราสีส้ม ราดำ ราสนิม วิธีแก้ อย่าพยายามให้เรือนโรงสกปรกควรดูแลรักษาความสะอาดอยู่ตลอดเวลา

๒.แมลงหวี่และยุง แมลง ๒ ชนิดนี้จะมาเจาะไซบริเวณปากถุงและไข่เป็นตัวหนอน วิธีแก้ พยายามอย่าให้มีแมลงระบาดในเรือนโรง ควรไล่แมลงโดยวิธีฉีดยาฆ่าแมลงหรือรมควัน

การตลาด

ปัจจุบันราคาซื้อขายอยู่กิโลกรัมละประมาณ ๖๐ – ๗๐ บาทนอกจากจะขายดอกเห็ดสดแล้วยังสามารถแปรรูปเป็นสินค้าชนิดอื่นได้ เช่น แหนมเห็ด ข้าวเกรียบเห็ด เป็นต้น