Zwalve Trailerbouw

De naamloze vennootschap „N.V. Machinebouw en Constructiewerkplaats W.J. Zwalve” was een voormalige onderneming in Oude Pekela.

Aan het eind van de 19e eeuw bezat de meester smid Edzard Zwalve uit Oude Pekela, behalve een grofsmederij, ook een scheepswerf. Geen grote werf overigens waar schepen voor de zeevaart werden gebouwd, maar kleinere schepen zoals trekschuiten en bolschepen, bestemd voor uitsluitend de binnenvaart. En ook niet geregeld, maar af en toe. Zo liep op 21 april 1881 voor rekening van A. de Wit uit Veendam een ijzeren trekschuit van de werf, bestemd voor de dienst Wildervank-Veendam-Groningen vice versa. Soliede werk overigens waardoor Zwalve onmiddellijk weer opdracht kreeg een dito schuit te leveren aan G. Bieze om te voorzien in de dienst Meeden-Muntendam-Groningen vice versa. Pas zo’n 40 jaar later, in 1929, Edzard Zwalve was inmiddels overleden en opgevolgd door zijn zoon Willem Jans Zwalve, lezen we in de Winschoter Courant dat met goed gevolg een ijzeren bolschip, groot 45 ton, bij Zwalve, de smederij werd in dat jaar aangeduid met “constructiewerkplaats”, te water liep voor rekening van L.H. Fokkens te Zuidwending en op 26 juni 1930 een dito schip van 50 ton voor rekening van de kapitein G. Dijkstra uit Oude Pekela.

Onder leiding van Willem Jans Zwalve werden in 1913 de bovenbouw van de brug over het Pekelderdiep ter hoogte en voor rekening van de strokartonfabriek “Britannia” en in 1928 de geheel van ijzer bestaande overkapte stroloods van deze fabriek - lang 80 en breed 27 meter - gebouwd

In 1934 werd Willem Jans Zwalve - inmiddels van smid opgeklommen tot fabrikant - benoemd tot bestuurslid van de Vereniging voor Handel, Industrie en Plaatselijke belangen in Oude Pekela. Niet voor lang overigens, want al in 1936 overleed hij in het Diaconessenhuis te Groningen op 57-jarige leeftijd.

Het familiebedrijf van Zwalve werd voorgezet door zijn zonen Edzard Jan en Albert Zwalve. Zijn derde zoon, Hendrik Riemer Zwalve was in 1936 nog te jong om handelsbevoegd te zijn maar voegde zich later bij het tweetal. De onderneming, tot dan toe bekend om zijn trailer- en bruggenbouw, voegde in 1949 een nieuwe industrie toe aan haar bedrijf, namelijk het vervaardigen van driewielige motorcarriers. In 1950 werd door Zwalve de nieuwe Doorsneebrug te Nieuwe Pekela, tezamen met het aannemingsbedrijf Meijering en Benus uit Stadskanaal gebouwd.

In 1952 werd het familiebedrijf officieel omgezet in de naamloze vennootschap: “N.V. Machinefabriek en Constructiewerkplaats W.J. Zwalve”, gevestigd te Oude Pekela. De zaken verliepen aanvankelijk voorspoedig. Al spoedig werd een afdeling “trailerbouw” aan het bedrijf toegevoegd. Het aantal Zwalve-trailers dat in Oude Pekela gebouwd werd, bedroeg omstreeks 1970 ongeveer 1.200 wagens. Maar in 1971 stagneerde de opdracht tot bouwen van trailers. Zes jeugdige werknemers van de afdeling “trailerbouw” werden daardoor ontslagen. De afdeling zelf bleef bestaan en 20 mensen bleven aan het werk, voornamelijk voor het onderhoud van het trailerpark.

Luchtvering getrokken materieel

Het in Oude Pekela gevestigde bedrijf Théak Zwalve bv, machine- en trailerfabriek heeft een geavanceerd lucht- veersysteem voor het goederen-, vervoer ontwikkeld. Als eerste in West-Europa is men erin geslaagd om luchtvering te ontwikkelen voor getrokken trailers en opleggers; een systeem waarvoor patent is aangevraagd en verkregen.

Door deze luchtvering ligt een wagen stabieler op de weg. is er minder schade door opspringen van de carrosserie aan breekbare lading en ook de levensduur van de banden wordt aanzienlijk verlengd. Door het soepele» rijden wordt ook het brandstofverbruik gunstig beïnvloed

Zwalve was oorspronkelijk een familiebedrijf dat in 1978 failliet ging. De gebroeders Zwalve waren uitstekende technici maar een efficiënte bedrijfsvoering lag niet op hun weg. .

Verwacht wordt dat 1979 voor het eerst een klein batig saldo te zien zal geven. Voor dit jaar is een omzet gepland van 13 miljoen gulden tegen 8.3 miljoen in 1979 Gezien de ontwikkeling van de luchtvering en de grote belangstelling daarvoor wordt verwacht dat het bedrijf gezond zal kunnen draaien.

Bruggenbouw door zwalve

Zwalve trailer voor de watertoren in aanbouw

Op 7 april 1913 werd bij notaris Fontein te Winschoten de oprichtingsakte gepasseerd van de nieuwe strokartonfabriek die “Britannia” ging heten. Als directeuren van de fabriek gingen fungeren de heren Elso en zijn zoon Heiko Free. Door de directie van de fabriek werd, onder architectuur van de heer M. Hoff uit Veendam in juni van dat jaar de onderbouw voor een ongelijkarmige tramdraaibrug, nabij de te bouwen fabriek, over het Pekelderdiep aanbesteed. De werkzaamheden werden gegund aan M. Kuiper en Derk Bruintjes aldaar, voor ƒ 4.499,– terwijl de bovenbouw van de brug onderhands werd opgedragen aan de grofsmid Willem Jans Zwalve uit Oude Pekela voor ƒ 3.340,–.

Op 3 januari 1926 was het een halve eeuw geleden dat Elso Free, de bekende industrieel uit Oude Pekela, zich aldaar vestigde. Free kwam van Heisfelde, bij Leer, om voor de firma Heuer te Leer de machines in bedrijf te brengen voor de toen gebouwde strokartonfabriek Aastroom. Men kon hier met die machines niet overweg. Doch Free was er spoedig klaar mee, zodat de fabriek haar werk kon aanvangen. Onder leiding van Free werd vervolgens de Union gebouwd, die door hem 20 jaren lang met succes werd geëxploiteerd. Daarna werd door hem de fabriek Free & Co. gebouwd en geëxploiteerd , terwijl ook de Britannia door hem gebouwd en mee geëxploiteerd werd. Ook de Albion heeft Free mee helpen bouwen. Met recht kan worden getuigd, dat hij mee de grondlegger is geweest van de kartonindustrie te Oude Pekela en door zijn energie en inzet in zaken, zeer veel heeft bijgedragen tot de bloei en de hoge vlucht die deze industrie in de loop van de jaren heeft genomen. Ondanks zijn 74 jaar, was Free nog steeds vol ijver werkzaam aan de fabriek Free & Co. Hij stond steeds op goede voet met zijn werkvolk en was in Oude Pekela zeer populair. Hij heeft zich door zijn energieke arbeid zeer verdienstelijk gemaakt, ook voor het algemeen belang.

In 1927 volgde opnieuw een tegenslag. In dat jaar werd de elektrische los- en laadinrichting bij de fabriek geheel door brand verwoest. Het jaar daarop werd een geheel ijzeren, overdekte stroloods, lang 80 en breed 27 meter voor rekening van de fabriek gebouwd door de smid Willem Jans Zwalve, de overbuurman van de “Britannia”.

Stand op O.P.A. tentoonstelling

Zwalve verwierf een patent op een aardappelrooimachine. die in staat was het loof van de aardappels te scheiden Aanvankelijk maakte de machine gebruik van paardenkracht.

Pas nadat er landbouwtrekkers kwamen, was er voldoende vermogen beschikbaar om de rooimachine goed te laten draaien.

23 januari 1981

Theak-Zwalve, producent van luchtveringssystemen voor trailers te Oude Pekela, wordt door de Groninger rechtbank failliet verklaard. Bij het bedrijf werkten nog 50 mannen, aan wie allen ontslag is aangezegd.

Zwalve history