Chuyên đề 3
QUẢN LÝ TỔ CHỨC BỘ MÁY CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP THUỘC UBND CẤP XÃ

 I. CƠ SỞ PHÁP LÝ

1.   Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025.

2.   Các Nghị định của Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Nội vụ và của các Bộ chuyên ngành.

3.   Nghị định số 115/2020/NĐ-CP ngày 25 tháng 9 năm 2020 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức.

4.   Nghị định 85/2023/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 115/2020/NĐ-CP về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức.

5.   Nghị định số 120/2020/NĐ-CP ngày 07/10/2020 của Chính phủ quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập.

6.   Nghị định số 106/2020/NĐ-CP ngày 10 tháng 9 năm 2020 của Chính phủ về vị trí việc làm và số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập.

7.   Quyết định số 22/2021/QĐ-UBND ngày 30 tháng 8 năm 2021 của UBND thành phố Đà Nẵng ban hành quy định về tổ chức bộ máy, số lượng người làm việc, vị trí việc làm viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quản lý của UBND thành phố Đà Nẵng.

8.   Quyết định số 15/2024/QĐ-UBND ngày 06 tháng 5 năm 2024 của UBND thành phố Đà Nẵng sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 22/2021/QĐ-UBND ngày 30 tháng 8 năm 2021 của UBND thành phố Đà Nẵng ban hành quy định về tổ chức bộ máy, số lượng người làm việc, vị trí việc làm viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quản lý của UBND thành phố Đà Nẵng.

9.   Công văn số 68/CV-BCĐ ngày 28/5/2025 của Ban Chỉ đạo sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức cơ quan địa phương 02 cấp về việc định hướng sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương khi thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

II. NỘI DUNG TỔ CHỨC BỘ MÁY ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

1. Thành lập tổ chức

1.1 Nguyên tắc thành lập

- Việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập phải bảo đảm đúng điều kiện, trình tự, thủ tục và thẩm quyền quy định tại Nghị định này (trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác thì thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành); một đơn vị sự nghiệp công lập có thể cung ứng nhiều dịch vụ sự nghiệp công cùng loại.

- Các đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập mới (kể cả đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đơn vị sự nghiệp công lập) phải tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (trừ trường hợp phải thành lập mới để cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu). Riêng đối với đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm về chi thường xuyên và chi đầu tư, khi thành lập mới (kể cả trường hợp cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu) phải tự bảo đảm về chi thường xuyên và chi đầu tư.

- Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động không hiệu quả thì tổ chức lại hoặc giải thể. Việc tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập không được làm tăng thêm số lượng người hưởng lương từ ngân sách nhà nước đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, bảo đảm thực hiện đúng quy định về số lượng cấp phó của đơn vị và thực hiện tinh giản biên chế theo quy định.

1.2. Điều kiện

Theo quy định tại khoản 1, 2 Điều 5 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP ngày 07/10/2020 của Chính phủ quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập.

1.3. Quy trình, thủ tục thành lập tổ chức

(1) Bước 1: Xây dựng Đề án thành lập tổ chức.

Muốn thành lập tổ chức phải xây dựng đề án thành lập tổ chức. Nội dung Đề án gồm:

 - Sự cần thiết và cơ sở pháp lý.

- Mục tiêu, phạm vi hoạt động và danh mục dịch vụ sự nghiệp công đơn vị dự kiến cung cấp

- Loại hình và tên gọi của đơn vị sự nghiệp công lập.

- Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức

- Cơ chế tài chính, cơ chế hoạt động và mức độ tự chủ tài chính

 - Báo cáo giải trình về việc đáp ứng các tiêu chí, điều kiện thành lập

- Dự kiến về nhân sự (trong đó xác định rõ số lượng cấp phó của đơn vị theo quy định tại Điều 6 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP và hướng dẫn chi tiết của bộ quản lý ngành, lĩnh vực); vị trí việc làm, số lượng người làm việc theo vị trí việc làm, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp, bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, kinh phí hoạt động, trụ sở làm việc, trang thiết bị và phương tiện làm việc cần thiết.

- Phương án tổ chức thực hiện và lộ trình triển khai hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.

- Kiến nghị của cơ quan, tổ chức xây dựng Đề án thành lập đơn vị sự nghiệp công lập (nếu có).

- Các nội dung khác thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành và hướng dẫn của Bộ quản lý ngành, lĩnh vực.

(2) Bước 2: Lấy ý kiến về việc thành lập tổ chức.

Sau khi xây dựng Đề án, cơ quan trình Đề án phải gửi Đề án đến cơ quan chuyên môn về các lĩnh vực có liên quan theo quy định để lấy ý kiến bằng văn bản về việc thành lập tổ chức đó (nếu có).

(3) Bước 3. Tiếp thu ý kiến và hoàn chỉnh hồ sơ thành lập tổ chức.

Cơ quan đề nghị thành lập tổ chức lập hồ sơ thành lập tổ chức, hoàn chỉnh hồ sơ trình thành lập tổ chức gồm:

- Văn bản đề nghị thẩm định được ký tên, đóng dấu của cơ quan, tổ chức đề nghị thành lập theo quy định.

- Dự thảo Tờ trình thành lập đơn vị sự nghiệp công lập.

- Dự thảo văn bản của cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định thành lập đơn vị sự nghiệp công lập; dự thảo quy chế tổ chức và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập và các tài liệu khác có liên quan (giấy tờ đất đai, kinh phí, nguồn nhân lực).

- Ý kiến bằng văn bản của các cơ quan có liên quan về việc thành lập đơn vị sự nghiệp công lập.

- Báo cáo của cơ quan, tổ chức đề nghị thành lập về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của các cơ quan, tổ chức liên quan.

- Các nội dung khác thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành và hướng dẫn của bộ quản lý ngành, lĩnh vực.

(4) Bước 4: Gửi hồ sơ thành lập tổ chức đến các cơ quan có thẩm quyền.

Cơ quan đề nghị thành lập tổ chức gửi hồ sơ quy định tại bước 3 nêu trên đến cơ quan thẩm định, trình UBND cấp xã ra quyết định thành lập tổ chức.

(5) Bước 5. Công bố quyết định thành lập và triển khai nhiệm vụ

UBND cấp xã quyết định thành lập căn cứ vào văn bản đề nghị thành lập, văn bản thẩm định để ban hành văn bản thành lập đơn vị sự nghiệp công lập. Đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập tổ chức công bố quyết định thành lập, tham mưu trình quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và triển khai nhiệm vụ.

2. Tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập

2.1 Nguyên tắc

Tổ chức sự nghiệp nhà nước tổ chức lại khi có sự sáp nhập, hợp nhất, chia tách, chuyển đổi, chuyển giao, nâng cấp tổ chức hoặc thực hiện đề án sắp xếp lại, quy hoạch mạng lưới tổ chức sự nghiệp nhà nước.

2.2 Điều kiện

- Thực hiện việc điều chỉnh về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của đơn vị sự nghiệp công lập.

- Theo quy định của cơ quan có thẩm quyền (tổ chức lại)

- Phù hợp với quy hoạch mạng lưới tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt (nếu có).

- Có phương án về nhân sự lãnh đạo chủ chốt, sắp xếp lại tổ chức bộ máy, biên chế, cơ sở vật chất để triển khai thực hiện quyết định tổ chức lại tổ chức.

2.3 Quy trình, thủ tục

(1) Bước 1. Xây dựng đề án tổ chức lại tổ chức: Tương tự việc thành lập tổ chức

- Thực trạng tổ chức và hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập trước khi tổ chức lại.

- Phương án xử lý về tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính, tài sản, đất đai và các vấn đề khác có liên quan.

- Các văn bản của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác nhận về tài chính, tài sản, đất đai, các khoản vay, nợ phải trả và các vấn đề khác có liên quan (nếu có).

- Quy định trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và các cá nhân có liên quan đối với việc thực hiện phương án tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập và thời hạn xử lý.

(2) Bước 2. Lấy ý kiến của các cơ quan có liên quan: Tương tự việc thành lập
tổ chức.

(3) Bước 3. Tiếp thu ý kiến và hoàn chỉnh hồ sơ tổ chức lại tổ chức.

Cơ quan xây dựng Đề án tiếp thu các ý kiến tham gia của các cơ quan được gửi lấy ý kiến để hoàn chỉnh Đề án.

Hoàn chỉnh hồ sơ đề nghị thành lập tổ chức, Điều 18 Nghị định số 120/2020/NĐ-CP quy định hồ sơ đề nghị gồm:

- Đề án (sau khi đã tiếp thu ý kiến tham gia).

- Tờ trình đề nghị tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập.

- Dự thảo văn bản của cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập

- Các văn bản của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác nhận việc hoàn thành nghĩa vụ về tài chính, tài sản, đất đai, các khoản vay, nợ phải trả và các vấn đề khác có liên quan (nếu có).

(4) Bước 4: Gửi hồ sơ thành lập tổ chức đến các cơ quan có thẩm quyền.

Tương tự như thành lập tổ chức.

(5) Bước 5. Công bố quyết định thành lập và triển khai nhiệm vụ

3. Giải thể tổ chức

3.1 Nguyên tắc

Tổ chức sự nghiệp nhà nước giải thể khi tổ chức đó không xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, hoạt động không có hiệu quả hoặc tổ chức đó không còn chức năng, nhiệm vụ.

3.2 Điều kiện

- Có hồ sơ đầy đủ theo quy định;

- Có phương án xử lý các vấn đề về nhân sự, biên chế, tài chính, tài sản, đất đai và các vấn đề khác có liên quan.

- Theo yêu cầu sắp xếp về tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập để phù hợp với quy hoạch mạng lưới tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

3.3 Quy trình, thủ tục giải thể tổ chức

Bước 1. Xây dựng đề án giải thể tổ chức. Nội dung Đề án:

- Sự cần thiết và cơ sở pháp lý của việc giải thể.

- Phương án xử lý các vấn đề về nhân sự, tổ chức bộ máy, biên chế, tài chính, tài sản, đất đai và các vấn đề khác có liên quan;

- Các văn bản của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác nhận việc hoàn thành nghĩa vụ về tài chính, tài sản, đất đai, các khoản vay, nợ phải trả và các vấn đề khác có liên quan (nếu có).

- Quy định trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và các cá nhân có liên quan đối với việc thực hiện phương án tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập và thời hạn xử lý.

Bước 2. Hoàn chỉnh hồ sơ giải thể tổ chức.

Hồ sơ đề nghị giải thể tổ chức gồm có:

- Đề án về giải thể tổ chức;

- Tờ trình về giải thể tổ chức;

 - Các văn bản của cơ quan có thẩm quyền xác nhận về tài chính, tài sản, đất đai, các khoản vay, nợ phải trả và các vấn đề khác có liên quan (nếu có).

Bước 3: Lấy ý kiến về việc giải thể tổ chức

Thực hiện tương tự đối với lấy ý kiến Đề án thành lập tổ chức.

Bước 4: Tiếp thu ý kiến và hoàn chỉnh hồ sơ thành lập tổ chức

Bước 5: Gửi hồ sơ giải thể tổ chức đến các cơ quan có thẩm quyền.

Bước 6. Công bố quyết định giải thể và thực hiện phương án giải thể.