Chuyên đề 26
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TỔ CHỨC HỘI
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI TỔ CHỨC HỘI
A. CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ HƯỚNG DẪN LIÊN QUAN
- Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 16/6/2025;
- Nghị định số 126/2024/NĐ-CP ngày 08/10/2024 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội;
- Nghị định số 129/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ;
- Hướng dẫn số 31-HD/BTCTW ngày 23/4/2025 của Ban Tổ chức Trung ương về việc thành lập tổ chức đảng tương ứng các đơn vị hành chính ở địa phương và sắp xếp tổ chức bộ máy cơ quan MTTQ Việt Nam, đoàn thể cấp tỉnh, cấp xã;
- Công văn số 1911/BNV-TCPCP ngày 29/4/2024 của Bộ Nội vụ về việc một số nội dung liên quan đến tổ chức, hoạt động của hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện;
- Hướng dẫn số 18-HD/MTTW-BTT ngày 02/6/2025 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về việc bổ sung một số nội dung thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các Tổ chức Chính trị-xã hội, các Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ (cấp tỉnh, cấp xã).
- Hướng dẫn số 05/HD-MTTW-BTT ngày 30/7/2025 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về việc tiếp tục thực hiện sắp xếp, tinh gọn, hợp nhất các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở cấp tỉnh, cấp xã;
- Công văn số 161-CV/TU ngày 23/7/2025 của Ban Thường vụ Thành ủy về Phương án sắp xếp, hợp nhất các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ;
- Công văn số 2904/UBND-SNV ngày 15/5/2025 của Chủ tịch UBND thành phố về việc triển khai nội dung liên quan đến tổ chức, hoạt động của hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện;
- Công văn số 20/MTTQ-BTT ngày 11/7/2025 của Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố về việc đề nghị phối hợp thực hiện việc sắp xếp, thành lập các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cấp xã trên địa bàn thành phố;
- Công văn số 298/SNV-TCBC ngày 15/7/2025 của Sở Nội vụ về việc liên quan đến sắp xếp, hợp nhất tổ chức bộ máy các hội quần chúng và triển khai thực hiện Nghị định số 129/2025/NĐ-CP.
B. NỘI DUNG
1. Phân định thẩm quyền khi tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực tổ chức phi chính phủ
Nghị định số 129/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025, tại Chương IV phân định rõ thẩm quyền khi tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực tổ chức hội quy định cụ thể:
- Về thẩm quyền giao nhiệm vụ cho hội, tại Điều 54 Nghị định số 129/2025/NĐ-CP quy định: Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp có thẩm quyền ở tỉnh giao nhiệm vụ đối với hội hoạt động trong phạm vi tỉnh, xã theo quy định.
- Về Thẩm quyền công nhận ban vận động thành lập hội, thẩm quyền giải quyết các thủ tục về hội tại Điều 55, 56 Nghị định số 129/2025/NĐ-CP quy định: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền công nhận ban vận động thành lập hội; cho phép thành lập, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, giải thể, đổi tên, phê duyệt điều lệ; đình chỉ hoạt động có thời hạn, cho phép hoạt động trở lại đối với hội hoạt động trong phạm vi xã theo quy định.
- Về trách nhiệm quản lý nhà nước đối với hội của Ủy ban nhân dân cấp xã tại Điều 57 Nghị định số 129/2025/NĐ-CP quy định: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã
(1) Quản lý, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về hội và điều lệ hội hoạt động trong phạm vi xã.
(2) Kiểm tra hoạt động tài chính, tài sản, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý các vi phạm về tài sản, tài chính, kế toán đối với hội hoạt động trong phạm vi xã.
(3) Khen thưởng hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền khen thưởng hội, tổ chức, cá nhân có thành tích theo quy định của pháp luật.
(4) Giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm liên quan đến quyết định hành chính và hoạt động công vụ của cán bộ, công chức ở các tổ chức thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định của pháp luật.
(5) Xem xét, quyết định giao nhiệm vụ cho hội hoạt động trong phạm vi xã phù hợp với lĩnh vực hoạt động của hội.
(6) Hàng năm, tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về tình hình tổ chức, hoạt động và quản lý hội hoạt động trong phạm vi xã.
(7) Cập nhật cơ sở dữ liệu hội theo phân cấp quản lý và phối hợp trong xây dựng, vận hành, quản lý cơ sở dữ liệu về hội hoạt động trong phạm vi xã.
(8) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện thẩm quyền theo quy định tại khoản 4 Điều 15 Nghị định số 126/2024/NĐ-CP, cụ thể có thẩm quyền công nhận ban vận động thành lập hội; cho phép thành lập, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, giải thể, đổi tên, phê duyệt điều lệ; đình chỉ hoạt động có thời hạn, cho phép hoạt động trở lại đối với hội hoạt động trong phạm vi huyện, xã.
(9) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.
2. Về sắp xếp, hợp nhất các hội quần chúng trên địa bàn phường, xã
2.1 Đối với các hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ: Thực hiện theo hướng dẫn tại Khoản 1 Công văn số 1911/BNV-TCPCP[1] và Công văn số 20/MTTQ-BTT[2], theo đó, sau khi báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy cùng cấp có ý kiến về Phương án sắp xếp, thành lập các hội quần chúng tại địa phương, Chủ tịch UBND phường, xã quyết định sắp xếp, hợp nhất hội theo thẩm quyền quy định tại Nghị định số 129/2025/NĐ-CP.
2.2 Đối với các hội quần chúng
Thực hiện theo hướng dẫn tại Khoản 2 Công văn số 1911/BNV-TCPCP về sáp nhập, hợp nhất hội quần chúng (không phải hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ) hoạt động phạm vi xã thực hiện theo quy định tại Điều 31, 32 Nghị định số 126/2024/NĐ-CP ngày 08/10/2024 của Chính phủ về tổ chức, hoạt động và quản lý hội; Chủ tịch UBND phường, xã quyết định đổi tên, sáp nhập, hợp nhất theo thẩm quyền quy định tại Nghị định số 129/2025/NĐ-CP.
3. Về thủ tục hành chính lĩnh vực hội
Ngày 27/6/2025, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Quyết định số 2318/QĐ-UBND công bố danh mục thủ tục hành chính và thủ tục hành chính đặc thù thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Sở Nội vụ thành phố Đà Nẵng, trong đó về thủ tục hành chính cấp xã về lĩnh vực hội bao gồm:
- Về căn cứ pháp lý: Nghị định số 126/2024/NĐ-CP ngày 08/10/2024 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội và Nghị định số 129/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ.
[1] Công văn của Bộ Nội vụ ngày 29/4/2024 về việc một số nội dung liên quan đến tổ chức, hoạt động của hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện
[2] Công văn của Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố ngày 11/7/2025 về việc đề nghị phối hợp thực hiện việc sắp xếp, thành lập các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cấp xã trên địa bàn thành phố