Gjendja aktuale në vend

Pikat e nxehta në fokus të projektit Vëzhguesi Rural

Vëzhguesi Rural synon të përmirësojë performancën mjedisore të industrive energjetike dhe nxjerrëse në hotspot-et e përzgjedhura të zonave rurale nëpër Shqipëri, të cilat përfshijnë: industrinë e kromit në zonën e Bulqizë, hidrocentralet mbi lumenjtë Mat dhe Shkumbin si dhe mbi degëzimin Shushica të lumit Vjosa, apo edhe dhe nxjerrjen e naftës në zonën e Roskovecit.

Projekti synon gjithashtu të rrisë transparencën dhe llogaridhënien e autoriteteve publike dhe bizneseve që janë pjese e EEI në zonat rurale. Qëllimi është për t’i bërë komunitetet rurale në Shqipëri sa më të informuara dhe në gjendje të monitorojnë dhe kontrollojnë industritë e EEI në zonat rurale.

Projekti Vëzhguesi Rural ka evidentuar 4 pika rurale:

Bulqiza - Industria e kromit dhe HEC-et në lumin Mat.
Prrenjas/Librazhd - HEC's of Shkumbini river in Shebenik-Jabllanice national park.
Roskovec/ Patos - Industria e nxjerrjes së naftës në Patos-Marinëz.
Selenice - HEC-et në lumin Shushicë (kontribuues në lumin Vjosë)..

Dëmet akumuluese mjedisore të shkaktuara nga ndërtimi i HEC-eve në lum.

Hidrocentralet e vegjël në Shqipëri janë kryesisht instalime Run-of-the River, te tipit kaskade. Shumica e skemave kërkojnë vendosjen e pritave apo devijacioneve në kanale. Bazuar në Ligjin për Menaxhimin e Integruar të Burimeve Ujore, neni 39... mëso më shumë

Çfarë mund të bëhet?

Mosnjohja e legjislacionit dhe procedurave ligjore ka lejuar që subjektet private të shpërdorojnë dhe dëmtojnë mjedisin gjatë ushtrimit të aktiviteteve të tyre ekonomike. Për rrjedhojë, është e nevojshme që komunitetet lokale dhe banorët të njihen më shumë dhe të sensibilizohen për të kërkuar mbrojtjen e të drejtave të tyre ligjore përmes mekanizmave administrative apo gjyqësore. Si mund të arrihet kjo?

Të informohen dhe të edukohen komunitetet lokale mbi të drejtat e tyre dhe rrugët institucionale që mund të ndjekin në mbrojtjen e këtyre të drejtave.
Të kërkohet transparencë institucionale dhe konsultime publike për çdo aktivitet privat ose shtetëror që ka të bëjë me mjedisin dhe në të të përfshihet komuniteti lokal dhe gjithë palët e interesuara.
T'u ofrohet ekpertizë teknike komuniteteve që ndodhen pranë aktiviteteve ekonomike që shfrytëzojnë burimet natyrore në mbledhjen e provave dhe në formulimin institucional të shqetësimeve të tyre.
T'u ofrohet ekspertizë ligjore komuniteteve për të ngritur padi gjyqësore kundër subjektit që ka shkaktuar dëm mjedisor ose që ka shkelur të drejtat e tyre dhe të kërkojnë dëmshpërblim në rast të një dëmi mjedisor dhe të pronës ose shëndetit, të drejta këto të shkeluara nga subjekti që kryen një aktivitet ekonomik, në kundërshtim me ligjin dhe lejen e miratuar.

Udhëzues dhe studime

Studim “Padia kolektive, mungesa e së cilës zhbën të drejtat e konsumatorëve dhe ato mjedisore”. hape dokumentin
Udhëzues për menaxhimin e problemeve mjedisore në nivel vendor, OSBE. hape dokumentin
Temë doktorature, “Përgjegjësia civile e dëmit në mjedis”, Dr. Artan Manushaqe. hape dokumentin
Ndikimet në mjedis të industrisë nxjerrëse të naftës, vlerësimi i mjedisit në vendburimit të Visokës dhe rrugët që duhet të ndiqen për rehabilitimin e tij. hape dokumentin
Vlerësimi mjedisor në Shqipëri pas konfliktit, United Nations Environment Program, 2000. hape dokumentin
Pushteti Lokal dhe Nisma për Transparencë në Industrinë Nxjerrëse, Maj 2015. hape dokumentin
Guidë ligjore për aksesin në drejtësi për çështjet e ambientit në legjislacionin e Bashkimit Europian hape dokumentin

Marrëveshje ndërkombëtare për mbrojtjen e mjedisit

Konventa e Aarhus-it

Konventa "Për aksesin në informacion, pjesmarrjen publike në vendimarrje dhe aksesin në drejtësi për çështje mjedisore", shkurt Konventa e Aarhusit dhe të drejtat që ajo siguron janë kthyer tashmë në mjete praktike për publikun, shoqërinë civile për të siguruar informacion dhe përfshirjen e tyre në proceset vendimmarrëse për mjedisin. ...më shumë informacion

Energy Community Treaty (“ECT”)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. ...më shumë informacion

Udhëzues për lejet e mjedisit, programi IPA 2010 i Bashkimit Evropian

Pyetje që bëhen shpesh

What is exploitation of natural resources?

The exploitation of natural resources is the use of natural resources for economic growth, sometimes with a negative connotation of accompanying environmental degradation.

How do humans exploit natural resources?

People use many of the Earth's natural resources. ... Minerals, forest products, water, and soil are just a few of the natural resources humans use to produce energy and make things people use. Some natural resources can be reproduced within a few years or decades. These are called renewable resources.

Why are resources under pressure?

Increase in the sophistication of technology enabling natural resources to be extracted quickly and efficiently. E.g., in the past, it could take long hours just to cut down one tree only using saws. Due to increased technology, rates of deforestation have greatly increased
The number of humans is increasing. According to the UN, there were 7.6 billion of us in 2017. This number is expected to rise to about 10 billion in 2050 and about 11 billion in 2100.[4]
Cultures of consumerism. Materialistic views lead to the mining of gold and diamonds to produce jewelry, unnecessary commodities for human life or advancement. Consumerism also leads to extraction of resources for the production of commodities necessary for human life but in amounts excessive of what is needed, because people consume more than is necessary or waste what they have. For example, the production of meat puts a great strain on our food system.
Excessive demand often leads to conflicts due to intense competition. Organizations such as Global Witness and the United Nations have documented the connection.
Non-equitable distribution of resources.

What are the consequences of exploitation of resources?

Natural resources are not limitless, and the following consequences can arise from the careless and excessive consumption of these resources:

Deforestation
Desertification
Extinction of species
Forced migration
Soil erosion
Oil depletion
Ozone depletion
Greenhouse gas increase
Extreme energy
Water pollution
Natural hazard/Natural disaster
Metals and minerals depletion

Cilat janë efektet tek komunitetet lokale?

When a mining company enters a developing country in the global south to extract raw materials, advocating the advantages of the industry’s presence and minimizing the potential negative effects gain cooperation of the local people. Advantageous factors are primarily in economic development so services that the government could not provide such as health centers, police departments and schools can be established.[5] However, with economic development, money becomes a dominant subject of interest. This can bring about major conflicts that a local community in a developing country has never dealt with before.[6] These conflicts emerge by a change to more egocentric views among the locals influenced by consumerist values.

Çfarë është zhvillimi i qendrueshëm?

Sustainability is the process of maintaining change in a balanced fashion, in which the exploitation of resources, the direction of investments, the orientation of technological development and institutional change are all in harmony and enhance both current and future potential to meet human needs and aspirations.