Trên thị trường hiện có Robusta, Arabica, Culi cùng nhiều công thức blend khác nhau. Không có một lựa chọn phù hợp cho tất cả mô hình. Quán mới mở nên chọn loại cà phê nào cần dựa trên gu khách, phong cách kinh doanh, cách pha và mức giá bán mà quán dự kiến triển khai.
Cà phê là nguyên liệu chính của nhiều món chủ lực nên lựa chọn ban đầu sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng đồ uống và cách quán vận hành. Một dòng hạt không phù hợp có thể khiến hương vị lệch khỏi gu khách, khó xây dựng công thức hoặc làm giá vốn tăng mà sản phẩm lại không tạo được khác biệt tương xứng.
Trước hết, nguyên liệu quyết định phần lớn đặc điểm cảm quan của ly cà phê. Giống hạt, độ chín của quả khi thu hái, phương pháp sơ chế và cấp độ rang đều liên quan đến hương thơm, độ chua, vị đắng và hậu vị. Khi những đặc tính này phù hợp với công thức pha cũng như nhóm khách quán hướng tới, đồ uống sẽ dễ tạo được dấu ấn hơn.
Sự ổn định cũng rất đáng quan tâm. Khách đã quen với một món thường mong muốn lần sau quay lại vẫn nhận được hương vị tương tự. Nguồn nguyên liệu đồng đều sẽ giúp quán hạn chế tình trạng cùng một công thức nhưng chất lượng giữa các lần phục vụ lại chênh lệch đáng kể.
Loại hạt còn phải đi cùng mô hình kinh doanh. Một quán take-away phục vụ lượng khách lớn trong thời gian ngắn sẽ có yêu cầu khác với quán specialty hoặc mô hình tập trung vào trải nghiệm tại chỗ. Chọn đúng ngay từ đầu cũng giúp chủ quán dễ tính định lượng, giá vốn và lợi nhuận trên từng ly.
Với những quán mới chưa xác định rõ gu khách, có thể bắt đầu bằng cà phê hạt rang xay nguyên chất với Robusta chiếm khoảng 80–90%, kết hợp 10–20% Arabica hoặc Culi. Robusta làm nền cho vị đậm quen thuộc, trong khi phần hạt phối thêm góp phần tạo hương thơm và cân bằng cảm nhận khi uống.
Tỷ lệ này nên được xem như một hướng tham khảo để bắt đầu thử mẫu, không phải công thức bắt buộc cho mọi quán. Khi lựa chọn thực tế, chủ quán vẫn cần điều chỉnh theo ba nhóm yếu tố chính.
Gu của khách là một trong những căn cứ dễ xác định nhất khi xây dựng sản phẩm.
Với khách trẻ, dân văn phòng hoặc nhóm thích thử những hương vị mới, Arabica nguyên chất hay blend có tỷ lệ Arabica cao sẽ phù hợp hơn. Những dòng này thường được lựa chọn khi quán muốn hướng đến cảm nhận thanh hơn và hương thơm đa dạng.
Ngược lại, khách trung niên hoặc người quen với phong cách cà phê truyền thống thường dễ tiếp cận Robusta hay blend thiên Robusta. Đặc điểm vị đậm và hậu vị rõ phù hợp với gu uống vốn đã quen thuộc của nhóm khách này.
Một quán nằm gần khu văn phòng và một quán phục vụ khách địa phương lâu năm vì thế chưa chắc nên sử dụng cùng một công thức phối hạt. Hiểu khách trước rồi mới chọn nguyên liệu sẽ thực tế hơn so với chọn loại mình thích rồi mới tìm cách bán.
Định hướng của quán cũng quyết định khá nhiều đến loại hạt nên ưu tiên.
Specialty coffee, rang thủ công hoặc mô hình thiên về trải nghiệm: Arabica nguyên chất thường phù hợp khi quán muốn khai thác rõ hương thơm và các sắc thái đặc trưng của hạt.
Quán cà phê phin, take-away hoặc mô hình bình dân: Robusta hoặc blend Arabica – Robusta đáp ứng tốt hơn nhu cầu về vị đậm, sự quen thuộc và tốc độ phục vụ.
All-day café với menu rộng: Có thể sử dụng nhiều dòng hạt thay vì cố gắng dùng một loại cho toàn bộ đồ uống. Quán có thể phân chia nguyên liệu riêng cho phin, espresso, cold brew hoặc những món đặc trưng.
Cách lựa chọn này cũng giúp menu có định hướng rõ hơn. Chủ quán biết dòng nào phục vụ món nào, thay vì mua một loại cà phê rồi điều chỉnh tất cả công thức xung quanh nguyên liệu đó.
Hương vị quan trọng nhưng với quán mới, chi phí nguyên liệu vẫn phải nằm trong khả năng vận hành lâu dài. Arabica và specialty thường có mức giá cao hơn Robusta, vì thế cần tính toán dựa trên phân khúc khách và giá bán dự kiến thay vì chỉ lựa chọn theo cảm nhận.
Thiết bị đang sử dụng cũng cần được tính đến:
Máy espresso: Có thể lựa chọn Arabica hoặc các dòng blend phù hợp với profile đồ uống của quán.
Pha phin: Robusta và blend thiên về vị đậm là hướng phổ biến.
Pour over, cold brew: Arabica thường được ưu tiên khi cần thể hiện rõ hơn hương thơm và đặc tính của nguyên liệu.
Trước khi nhập số lượng lớn, quán nên pha thử trên chính thiết bị dự kiến sử dụng. Cùng một loại hạt nhưng khi đưa vào từng cách pha khác nhau, kết quả trong ly cũng sẽ thay đổi.
Nếu lựa chọn nguồn cà phê uy tín và xây dựng công thức phù hợp vẫn là bài toán khiến bạn trăn trở khi chuẩn bị mở quán, TTD Coffee là đơn vị có thể đồng hành ngay từ giai đoạn đầu.
TTD Coffee không chỉ cung cấp cà phê nhân xanh giá sỉ và cà phê rang, mà còn triển khai gia công rang xay theo yêu cầu, phát triển tỷ lệ blend và profile rang theo định hướng của từng khách hàng. Đội ngũ R&D hỗ trợ xác định dòng hạt, cách phối và công thức pha dựa trên mô hình kinh doanh, menu cũng như nhóm khách mà quán muốn phục vụ.
Nhờ đó, chủ quán có thể chủ động hơn khi xây dựng sản phẩm thay vì phải thử nhiều dòng nguyên liệu một cách cảm tính. TTD Coffee hiện cung cấp các giải pháp cho quán cà phê, đại lý, nhà phân phối cũng như khách hàng có nhu cầu OEM/Private Label.
Quán mới mở nên chọn loại cà phê nào cuối cùng vẫn cần quay về đúng khách hàng và cách kinh doanh mà bạn hướng đến. Robusta, Arabica, Culi hay blend đều có chỗ phù hợp nếu được sử dụng đúng nhu cầu. Khi chưa chắc nên bắt đầu từ đâu, hãy liên hệ TTD Coffee qua Hotline 0901 297 424 để được tư vấn dòng hạt, tỷ lệ phối và hướng phát triển sản phẩm phù hợp cho quán.