Embedded Files
De rijke geschiedenis van Toneelgroep Willen Is Kunnen, het toneelgezelschap van VZW De Zwaan, gaat terug tot de vroege jaren van de 19e eeuw. In Lichtervelde bestond er destijds een rederijkerskamer genaamd "De Vreedsaeme Reysers", die echter tussen 1820 en 1830 zijn activiteiten stopzette. Het duurde tot de jaren 1870 voordat er opnieuw een toneelvereniging actief werd in de regio. In 1875 werd de toneelkring "Voor Taal en Volk" opgericht. Deze vereniging had een autonome werking, maar sloot nauw aan bij de fanfare Sint-Cecilia. De voorstellingen vonden plaats in de gemeenteschool, die nu bekend staat als Het Beverbos. Het oudste programma dateert van 28 september 1875, waarbij de fanfare de avond opende.
In 1882 onderging de vereniging een herinrichting en werd Herberg De Zwaan het clublokaal. De naam "Voor Taal en Volk" bleef behouden. Het bestuur in dat jaar bestond uit Xavier Kerkhofs, Felix Goddyn, Jules Gillis, Joseph Reynaert en Charles Carlier. Het toneelseizoen van 1882 omvatte drie voorstellingen, die plaatsvonden in januari, april en september, tijdens de Lichterveldse kermis. Een voorstelling bestond toen uit twee delen: voor de pauze was er een opening door de fanfare, gevolgd door een kleine declamatie en een muzikaal intermezzo, meestal met piano en een toneelstuk. Na de pauze volgde een muzikale opening, één of twee declamaties en een tweede toneelstuk. Het was een tijd waarin men nog sprak over een concert in plaats van een toneelvoorstelling, en de meeste spelers waren ook actief in de fanfare.
In 1886 werd er een nieuwe zaal gebouwd boven Café De Zwaan, en de toneelkring onderging opnieuw een hervorming. De nieuwe naam "Willen Is Kunnen" werd aangenomen, en dit is ook de naam die het gezelschap tot op de dag van vandaag draagt. Vanaf dat moment viel het toneelgezelschap onder hetzelfde bestuur als de fanfare. Paul van Hee was de eerste vertegenwoordiger van het toneelgezelschap op de bestuursvergaderingen, later opgevolgd door Modest Goddyn. De functie van "toneelbestuurder" verviel tijdens de bestuurshervorming in 1895. In 1891 viel het muzikale gedeelte van het toneel weg,
Op 27 januari 1889 werden de eerste vrouwen op het programma teruggevonden. Dit viel echter niet in goede aarde bij zowel de katholieken als de liberalen, aangezien getrouwde vrouwen die toneel speelden als ongepast werden beschouwd. In 1895 ging De Zwaan de katholieke toer op, wat leidde tot het opnieuw verdwijnen van vrouwelijke rollen.
Na de oorlog vond de eerste opvoering plaats op 14 maart 1920, opnieuw met een opening door de fanfare, gevolgd door het drama "De Zoon van den Werkstaker". Na de pauze volgden een tweezang, een alleenspraak en als afsluiter een klucht, "De Droom der Krijgsgevangenen". In 1921 werden voor het eerst de namen van de spelers op de programma's vermeld, wat voorheen zelden gebeurde. In 1923 kwamen de vrouwelijke rollen opnieuw op het programma, en vanaf dat moment werden er slechts twee opvoeringen per jaar georganiseerd: één in het voorjaar (februari-maart) en één in het najaar (november-december), vaak met twee uitvoeringen. Ook het inleidende fanfarespel werd na enkele opvoeringen opnieuw gestopt.
Toneel in 1929 - "Leontientje"
Zittend in het midden herkennen we Sylveer Delecluyse
Toneel in 1936 - "De Rozenkrans"
Sylveer Delecluyse was in die periode de drijvende kracht achter het toneel en nam later ook de regie voor zijn rekening. De opstart na de Tweede Wereldoorlog liet wat op zich wachten; in de eerste jaren werden er gastgezelschappen uitgenodigd. In 1948 werd er uiteindelijk weer zelf gespeeld, waarbij de mannelijke rollen nog steeds werden vertolkt door muzikanten van de fanfare. In 1954 verliet Sylveer Lichtervelde, waardoor hij moest stoppen met de toneelgroep. Remi Tanghe volgde hem op als regisseur. Na het succes van "De Paradijsvogels" in 1959, een ode aan de drie grote monumenten die in 1956 waren gestopt, werd het stil in de groep, en er werden enkel nog sketches opgevoerd in Café Theater. In 1975 begon de toneelmicrobe opnieuw te leven onder leiding van Frans Van Gierdegom, de uitbater van Café De Zwaan. De eerste productie vond plaats op 14 februari 1976, en Frans bleef de drijvende kracht achter het toneel en regisseur tot eind jaren 80. In 1987 werden er maar liefst 12 opvoeringen gedaan, met 1780 bezoekers voor het stuk. Henk Knockaert nam het roer over in 1987, tot en met 1989.
Een anekdote uit die tijd is dat Johan Vallaeys in 1983 zijn been brak, waardoor er dringend een vervanger moest worden gezocht. Deze werd gevonden via Radio 2 in de persoon van Rik Minne, uit de toneelkring van Langemark. Uit dankbaarheid gaan de toneelspelers nog steeds elk jaar naar de opvoeringen van het toneelgezelschap.
Etienne Mommerency werd de nieuwe regisseur in 1989. De toneelgroep is sindsdien uitgegroeid tot een van de steunpilaren van Café Theater, waar de spelers al vele jaren, nog voor de komst van Mommerency, verantwoordelijk zijn voor de presentatie en het verzorgen van sketches. Willen Is Kunnen speelt elk jaar meerdere voorstellingen eind november en begin december, en dit doen ze ondertussen al vele jaren onder de leiding van Rudy Declercq.
De geschiedenis van Toneelgroep Willen Is Kunnen is er een van doorzettingsvermogen, creativiteit en een onwrikbaar geloof in de kracht van theater. Het gezelschap blijft een belangrijke schakel in de culturele gemeenschap van Lichtervelde en biedt een podium voor talent en passie, generatie na generatie.
Toneel in 2021 - 't is van den hond
Voorstellingen werden na de eerste opvoering afgelast omwille van Corona.
Zittend, vooraan links, herkennen we huidig regisseur Rudy Declercq
Page updated
Google Sites
Report abuse