Thiết kế quán cà phê 2 mặt tiền

Sở hữu một mặt bằng góc với hai mặt tiền thông thoáng ngay tại các giao lộ sầm uất chính là "tấm vé vàng" giúp thương hiệu F&B của bạn lọt vào mắt xanh của hàng ngàn lượt khách qua đường mỗi ngày. Thế nhưng, đi đôi với vị thế độc tôn ấy lại là một bài toán cân não đầy áp lực đối với các chủ đầu tư: Làm sao để thiết kế một quán cà phê không chỉ đẹp lung linh trên bản vẽ 3D, mà còn phải tối ưu hóa công năng, xử lý triệt để các góc chết, giải quyết bài toán bức xạ nhiệt và tối ưu chi phí thi công thực tế? Bạn lướt qua hàng trăm mẫu quán trên mạng, say đắm trước những không gian mở sang trọng nhưng lại băn khoăn liệu khi áp vào mặt bằng thực tế của mình, hệ thống kỹ thuật điện nước, kết cấu chịu lực có đáp ứng được không? Bài viết chuyên sâu này được viết ra để dành riêng cho bạn – những chủ quán tương lai đang tìm kiếm một giải pháp kiến trúc đột phá, an toàn về mặt kỹ thuật và có sức hút thương mại mãnh liệt, lấy cảm hứng từ kiệt tác không gian Art River Coffee Shop. 

Nhìn từ góc độ tâm lý hành vi khách hàng, một quán cà phê nằm ở góc cua luôn có khả năng kích thích thị giác mạnh gấp 2 đến 3 lần so với các cửa hàng một mặt tiền thông thường. Khách hàng khi di chuyển chậm qua các ngã ba, ngã tư sẽ có xu hướng quan sát xung quanh và một diện mạo kiến trúc bắt mắt xuất hiện đúng tầm mắt sẽ ngay lập tức chuyển hóa họ từ người đi đường thành khách hàng tiềm năng. Không gian hai mặt tiền cho phép bạn mở rộng tối đa tầm nhìn diện rộng (view panorama), mang lại cảm giác phóng khoáng, không bị gò bó bởi những bức tường bê tông đặc thù của nhà phố. Đây chính là yếu tố cốt lõi giúp giá trị trải nghiệm của khách hàng tăng cao, khiến họ sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho một ly cà phê để đổi lấy một chỗ ngồi có tầm nhìn ngắm phố thị đắt giá.

Tuy nhiên, nếu không có sự can thiệp của những kiến trúc sư am hiểu kỹ thuật chuyên sâu, lợi thế này rất dễ biến thành thảm họa vận hành. Thử thách lớn nhất của loại hình mặt bằng này chính là diện tích tiếp xúc với ánh nắng mặt trời lớn, dẫn đến hiện tượng hiệu ứng nhà kính, đẩy chi phí vận hành hệ thống điều hòa lên cực cao vào mùa hè nếu xử lý kính không đúng cách. Bên cạnh đó, việc bố trí luồng giao thông (circulation) nội bộ sao cho không bị xung đột giữa khu vực xếp hàng gọi món, khu vực pha chế và các lối tiếp cận từ hai mặt tiền khác nhau đòi hỏi một tư duy quy hoạch mặt bằng cực kỳ chuẩn xác. Nếu tham lam bài trí quá nhiều bàn ghế, bạn sẽ vô tình phá vỡ tính kết nối dòng chảy không gian, biến một vị trí đắc địa thành một nơi ngột ngạt và lộn xộn.

Những lưu ý kỹ thuật chuyên sâu khi thiết kế và thi công quán cà phê

Giải pháp kết cấu và tối ưu hóa hệ thống cột chịu lực

Đối với một công trình góc đường, việc mở rộng tối đa các vách kính để lấy tầm nhìn là ưu tiên hàng đầu, song điều này lại xung đột trực tiếp với hệ khung kết cấu bê tông cốt thép truyền thống. Hệ thống cột chịu lực ở góc công trình thường là cột chịu tải trọng lớn nhất, nếu giữ nguyên hệ cột vuông bản lớn thô kệch, bạn sẽ vô tình che chắn mất tầm nhìn thương mại đắt giá nhất của quán. Giải pháp kỹ thuật tiên tiến hiện nay là chuyển đổi sang sử dụng hệ khung thép tiền chế (Steel Structure) kết hợp sàn decking hoặc tối ưu hóa hệ cột bê tông bằng cách chuyển dịch cột vào phía trong (kết cấu console). Việc đưa hệ dầm console vươn ra ngoài cho phép toàn bộ phần góc của quán hoàn toàn giải phóng khỏi cột chịu lực, tạo điều kiện cho các mảng kính cong khổ lớn được bo tròn mềm mại, giúp xóa nhòa ranh giới giữa không gian nội thất và ngoại thất, tạo ra một hiệu ứng thị giác cực kỳ bề thế và đẳng cấp.

Công nghệ vách kính mặt dựng và bài toán kiểm soát vi khí hậu

Khi thiết kế quán cà phê sử dụng phần lớn diện tích mặt tiền là kính, bạn bắt buộc phải đối mặt với bài toán bức xạ nhiệt. Việc lạm dụng kính cường lực thông thường (Clear Tempered Glass) một lớp sẽ biến không gian bên trong thành một lò hơi đúng nghĩa dưới cái nắng nhiệt đới, gây cảm giác chói mắt khó chịu cho khách hàng và làm giảm tuổi thọ của các thiết bị nội thất da, nỉ. Để giải quyết triệt để vấn đề này, hồ sơ kỹ thuật thi công bắt buộc phải chỉ định sử dụng loại kính hộp Low-E (Low Emissivity) hoặc kính dán an toàn hai lớp có phim cách nhiệt PVB xen kẽ. Kính Low-E với lớp hợp kim siêu mỏng trên bề mặt có khả năng ngăn chặn đến 90% tia UV và tia hồng ngoại mang nhiệt, nhưng vẫn đảm bảo độ truyền sáng tối đa để giữ cho không gian luôn ngập tràn ánh sáng tự nhiên. Đồng thời, tại các vị trí góc cua, việc đặt hàng các tấm kính uốn cong bán kính lớn đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối trong khâu đo đạc hiện trạng và sản xuất tại nhà máy, bởi một sai lệch nhỏ chỉ vài milimet cũng sẽ dẫn đến hiện tượng cấn lề, nứt vỡ khi lắp đặt hệ khung nhôm định hình nhô ra ngoài mặt dựng.

Phân tuyến luồng giao thông nhân trắc học và công năng quầy bar (MEP)

Một quán cà phê góc thường có ít nhất hai lối tiếp cận dành cho khách hàng đi từ các hướng đường khác nhau. Việc xác định cửa chính (Main Entrance) và cửa phụ cần phải dựa trên biểu đồ mật độ giao thông và hướng tiếp cận bãi đổ xe. Luồng giao thông bên trong quán phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên lý nhân trắc học: từ cửa vào, khách hàng phải dễ dàng nhận biết được khu vực quầy order mà không bị cắt ngang bởi luồng di chuyển của nhân viên phục vụ hay những khách hàng đang ngồi tại bàn. Quầy bar – "trái tim" của quán – cần được đặt ở vị trí trung tâm hoặc điểm cuối của góc nhìn từ hai mặt tiền để vừa phô diễn được nghệ thuật pha chế, vừa tối ưu hóa bán kính phục vụ.

Xét về mặt kỹ thuật MEP (Mechanical, Electrical, Plumbing), hệ thống cấp thoát nước dành cho quầy bar của quán hai mặt tiền cực kỳ phức tạp do sàn tầng trệt thường không thể đào sâu cắt rãnh quá nhiều để tránh ảnh hưởng đến hệ móng băng hoặc móng bè chịu lực của tòa nhà. Do đó, các kỹ sư phải tính toán độ dốc đường ống thoát nước thải (đảm bảo độ dốc tối thiểu từ 1% đến 2%) và bố trí các hố ga thu mỡ (Grease Trap) ngay dưới chậu rửa để tránh tình trạng tắc nghẽn do cặn sữa và bã cà phê tích tụ lâu ngày. Hệ thống điện nguồn dành cho các dòng máy pha cà phê công nghiệp công suất lớn (như các dòng máy 2 groups, 3 groups có công suất từ 4000W đến 6000W) bắt buộc phải đi dây cáp đồng tiết diện lớn (tối thiểu là cáp 4.0mm hoặc 6.0mm) và có thiết bị đóng ngắt Aptomat (CB) chống giật riêng biệt nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối, tránh hiện tượng quá tải gây sụt áp toàn bộ hệ thống chiếu sáng của quán.

Để bạn có một cái nhìn trực quan và sinh động nhất về một mẫu quán cà phê đẹp hội tụ đầy đủ các tiêu chuẩn vàng nêu trên, hãy cùng chúng tôi bóc tách ngôn ngữ thiết kế của công trình Art River Coffee Shop qua các góc phối cảnh kiến trúc đỉnh cao.

Ngay từ cái nhìn đầu tiên ở phối cảnh mặt tiền góc, Art River Coffee Shop đã phô diễn một tư duy xử lý hình khối cực kỳ thông minh. Thay vì sử dụng những mảng tường vuông vức, góc cạnh gây cảm giác thô cứng và làm hẹp tầm nhìn, kiến trúc sư đã áp dụng giải pháp bo tròn mềm mại cho toàn bộ góc cua của công trình. Sự kết hợp giữa các mảng tường lớn mang tone màu kem cát mịn của dòng đá tự nhiên Travertine cao cấp kết hợp kỹ thuật sơn hiệu ứng giả đá, tạo nên một bề mặt thô mộc, trường tồn với thời gian nhưng lại vô cùng sang trọng dưới ánh nắng mặt trời.

Điểm nhấn đắt giá nhất ở mặt tiền tầng trệt chính là hệ vách kính panorama hình vòm cuốn. Các đường cong vòm này không chỉ mang tính chất trang trí mang hơi hướng kiến trúc Địa Trung Hải đương đại, mà về mặt kết cấu, chúng hoạt động như những cấu trúc phân bổ lực đều sang hai bên, giảm thiểu áp lực đè nặng lên các hệ khung kính. Nhìn từ bên ngoài, hệ kính trong suốt để lộ ra toàn bộ không gian nội thất xa hoa phía trong với quầy bar ốp gỗ nâu trầm ấm, những chiếc ghế bọc nhung màu tím berry quý phái, biến toàn bộ nội thất bên trong thành một bức tranh sống động thu hút mọi ánh nhìn của người qua đường. Một chi tiết xử lý cảnh quan vô cùng tinh tế là sự xuất hiện của một cây dừa thân cao vút, đâm thẳng từ bồn hoa tầng trệt xuyên qua ban công tầng hai. Chi tiết này không chỉ xóa bỏ cảm giác trống trải của cao độ mặt tiền, mà còn đóng vai trò như một điểm định vị thị giác (visual landmark) từ xa, khiến bất cứ ai đi ngang qua cũng phải ngoái nhìn.

Bước lên phối cảnh từ trên cao nhìn xuống, chúng ta sẽ thấy rõ cách quy hoạch không gian ngoài trời đầy thông minh của tầng hai. Để khai thác tối đa lợi thế lộng gió của một căn góc hai mặt tiền, khu vực tầng hai được thiết kế theo mô hình cà phê sân thượng (Rooftop Terrace) nửa khép kín. Phần mái che được xử lý bằng hệ thống mái che di động dạng bạt xếp kết hợp hệ khung thép hộp sơn tĩnh điện giả màu gỗ đồng điệu. Hệ mái che này là một giải pháp kỹ thuật cực kỳ linh hoạt cho các quán F&B: vào những khung giờ nắng gắt ban ngày, bạt xếp sẽ được kéo ra để che chắn hoàn toàn, bảo vệ khách hàng bên dưới; khi hoàng hôn buông xuống hoặc vào những đêm lộng gió, hệ mái được thu gọn lại trả lại không gian bầu trời khoáng đạt, giúp khách hàng trọn vẹn tận hưởng bầu không khí tự nhiên.

Hệ thống lan can ban công được phủ kín bằng các bồn hoa bụi phân tầng với sắc hoa tím mười giờ và hoa giấy rực rỡ, kết hợp cùng dải đèn LED dây chạy âm dưới chân bồn hoa. Cách bố trí này tạo ra một hiệu ứng "vành đai xanh" mềm mại bao bọc lấy công trình, vừa đóng vai trò là một màng lọc bụi mịn và giảm tiếng ồn từ lòng đường hắt lên, vừa tạo ra sự riêng tư nhất định cho khách ngồi sát ban công nhưng không làm che mất tầm nhìn hướng phố. Mặt sàn tầng hai được lát bằng dòng gạch gốm hoặc đá nhám chống trơn trượt có hệ số ma sát cao, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho khách hàng và nhân viên di chuyển trong điều kiện thời tiết mưa gió thất thường.

Một bản vẽ thiết kế dù có đẹp đến đâu cũng sẽ trở nên vô giá trị nếu đội ngũ thi công không thể hiện thực hóa hoặc làm phát sinh chi phí vượt tầm kiểm soát của chủ đầu tư. Đối với công trình phức tạp như quán cà phê hai mặt tiền, khâu lập kế hoạch thi công cần tuân thủ các bước nghiêm ngặt sau:

Khảo sát trắc địa và kiểm tra kết cấu hiện trạng hiện hữu

Trước khi đổ bê tông hay dựng khung sắt, việc dùng máy toàn đạc để khảo sát chính xác tọa độ, độ nghiêng, độ lún của mặt bằng hiện trạng là bắt buộc. Do nằm ở góc đường, nền đất của quán thường chịu áp lực rung chấn liên tục từ các phương tiện giao thông trọng tải lớn di chuyển trên đường. Nếu là cải tạo từ nhà phố cũ, kỹ sư kết cấu phải tiến hành khoan cấy thép, gia cường dầm bằng sợi carbon (Carbon Fiber) hoặc bổ sung các cột cấy thép định hình nếu muốn lên tầng hoặc mở rộng sàn console ngoài ban công. Việc bỏ qua bước này có thể dẫn đến hiện tượng nứt tường, xé vách kính chỉ sau vài tháng đi vào vận hành.

Lập bảng tiến độ và biện pháp thi công cuốn chiếu đảm bảo an toàn giao thông

Thi công ở vị trí giao lộ đồng nghĩa với việc bạn sẽ bị hạn chế rất lớn về không gian tập kết vật tư và bãi đậu xe của công nhân. Việc đổ cát, đá, xi măng bừa bãi ra lòng lề đường không chỉ gây ô nhiễm môi trường, nguy cơ bị phạt hành chính từ các cơ quan quản lý đô thị mà còn làm chậm tiến độ công trình. Biện pháp thi công tối ưu là áp dụng phương pháp cuốn chiếu và lắp ghép cấu kiện đúc sẵn. Toàn bộ hệ thống khung thép, vách nhôm kính, nội thất đồ gỗ (bàn, ghế, tủ quầy) nên được gia công sản xuất trực tiếp tại xưởng theo đúng kích thước bản vẽ kỹ thuật, sau đó vận chuyển đến công trình vào các khung giờ thấp điểm (đêm muộn hoặc sáng sớm) và tiến hành lắp ráp nhanh chóng tại hiện trường. Điều này giúp giảm thiểu 50% thời gian thi công ướt tại công trình, tối ưu hóa chi phí nhân công và sớm đưa quán vào giai đoạn vận hành sinh lời.

Nếu ban ngày, kiến trúc hình khối và các mảng xanh của quán là yếu tố thu hút khách hàng thì khi màn đêm buông xuống, ánh sáng chính là "phù thủy" quyết định toàn bộ diện mạo của Art River Coffee Shop. Một sai lầm kinh điển của các chủ quán là lắp đặt hệ thống đèn pha công suất lớn hắt thẳng vào mặt tiền, gây hiện tượng lóa mắt và làm mất đi chiều sâu của các chi tiết kiến trúc. Kiến trúc sư chuyên nghiệp luôn sử dụng nghệ thuật chiếu sáng gián tiếp (Indirect Lighting) mang tính toán kỹ lưỡng.

Tại các hệ vách vòm mặt tiền, các dải đèn LED silicone chống nước với chỉ số hoàn màu cao (CRI > 90) được giấu khéo léo vào bên trong các gờ phào chỉ, hắt ánh sáng vàng ấm (nhiệt độ màu khoảng 2700K - 3000K) dọc theo đường cong của vòm. Cách bố trí này tạo ra một hiệu ứng thị giác cực kỳ dễ chịu, khiến công trình như đang tự phát sáng một cách tự nhiên và đầy ma mị. Bảng hiệu logo thương hiệu "ART RIVER COFFEE SHOP" được chế tác từ chất liệu inox gương mạ vàng gold, uốn nổi chân và sử dụng hệ thống đèn LED hắt sáng mặt sau (Backlit Signage). Khi gắn lên nền tường đá thô ráp, sự tương phản giữa bề mặt kim loại bóng bẩy sáng loáng và chất liệu đá tự nhiên thô mộc dưới ánh đèn sẽ làm nổi bật hoàn toàn tên thương hiệu, giúp người đi đường dễ dàng ghi nhớ và định vị quán trong tâm trí ngay cả khi họ di chuyển với tốc độ cao qua giao lộ.

Thiết kế và thi công một quán cà phê góc hai mặt tiền chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng dành cho những người tay ngang hay những đơn vị thiết kế thiếu kinh nghiệm thực chiến. Đó là một sự tổng hòa khắt khe giữa tư duy nghệ thuật kiến trúc bay bổng và những phép tính toán học, vật lý kết cấu, kỹ thuật MEP chính xác đến từng chi tiết nhỏ. Việc bạn lựa chọn đầu tư một cách bài bản ngay từ khâu ý tưởng thiết kế, lựa chọn vật liệu thông minh thích ứng với khí hậu và tìm kiếm một đơn vị nhà thầu thi công có năng lực chuyên môn cao chính là chiếc chìa khóa vạn năng giúp bạn giảm thiểu rủi ro phát sinh chi phí, tối ưu hóa thời gian hoàn vốn và kiến tạo nên một không gian cà phê mang tính biểu tượng, trường tồn cùng thời gian và gặt hái những thành công rực rỡ trong thị trường F&B đầy khốc liệt hiện nay.