๗๖ ปี วันสันติภาพไทย

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2488 ภายหลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 นายปรีดี พนมยงค์ หัวหน้าขบวนการเสรีไทย ในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล (รัชกาลที่ 8) ได้ออกประกาศสันติภาพพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ให้การประกาศสงครามต่อสหรัฐอเมริกา บริเตนใหญ่ ถือเป็นโมฆะ หรือเรียกได้ว่าเป็นการประกาศเอกราชอธิปไตย แสดงจุดยืนแห่งความเป็นกลาง มีอิสรภาพ โดยมี นายทวี บุณยเกตุ รัฐมนตรี เป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ

ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ หรือ อำมาตย์ตรี หลวงประดิษฐ์มนูธรรม นับว่าเป็นบุคคลสำคัญของประเทศไทยที่สร้างคุณูปการมากมาย โดยเป็นทั้งผู้นำคณะราษฎรสายพลเรือน ผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบ "ประชาธิปไตย" เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2475 และเป็นผู้ให้กำเนิดรัฐธรรมนูญฉบับแรกของประเทศไทย

ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ เคยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของประเทศไทย 3 สมัย และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่าง ๆ อีกหลายสมัย ทั้งยังเป็นผู้ก่อตั้ง มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง (27 มิถุนายน 2477) และเป็นผู้ประศาสน์การคนแรกและคนเดียวของมหาวิทยาลัย (ในระหว่างปี 2477-2495) ทั้งนี้ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ เป็นผู้นำขบวนการเสรีไทยต่อต้านกองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่น ทำให้ประเทศไทยรอดพ้นจากการเป็นผู้แพ้สงคราม

นอกจากนี้ ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ยังเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 และได้รับยกย่องเป็นรัฐบุรุษอาวุโส คนแรกของประเทศไทย แต่ต่อมา ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ต้องยุติบทบาททางการเมืองหลังการสวรรคตของในหลวง รัชกาลที่ 8 โดยถูกกล่าวหาจากขั้วตรงข้ามทางการเมืองว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ดังกล่าว

และเมื่อครั้งรัฐประหารปี พ.ศ. 2490 ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ต้องลี้ภัยทางการเมืองไปต่างประเทศ รวมระยะเวลา 30 ปี ที่ไม่ได้กลับสู่ประเทศไทย แต่ระหว่างลี้ภัยทางการเมืองนั้น ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ได้ฟ้องร้องผู้ใส่ความหมิ่นประมาท ปรากฏว่าชนะทุกคดี และได้รับการรับรองจากทางราชการตลอดจนเงินบำนาญและหนังสือเดินทางของประเทศไทย กระทั่งถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2526

ทั้งนี้ วันที่ 11 พฤษภาคม ของทุกปี ซึ่งเป็นวันคล้ายวันเกิดของ ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ จึงเป็นวัน "ปรีดี พนมยงค์" รัฐบุรุษผู้สร้างประโยชน์นานัปการ นับว่าเป็นบุคคลสำคัญของไทย และได้รับการยกย่องจากองค์การยูเนสโกว่าเป็น "บุคคลสำคัญของโลก"

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 นับว่าเป็นสงครามอันแสนดุเดือด ร้ายแรง มีจำนวนผู้เสียชีวิตจากสงครามครั้งนี้กว่า 18 ล้านคนทั่วโลก แม้ประเทศไทยเองจะไม่ได้เป็นผู้จุดชนวนสงคราม แต่ก็ถูกดึงเข้าไปร่วมอยู่ในวิกฤตการณ์สงครามครั้งนี้อย่างเลี่ยงไม่ได้ หากในวันนั้นไม่มีกลุ่ม "ขบวนการเสรีไทย" ซึ่งนำโดย นายปรีดี พนมยงค์ ผู้เป็นแกนนำหลัก ที่ได้ออกมาต่อสู้ กอบกู้รักษาเอกราชอย่างไม่ท้อถอย ภายใต้อุดมการณ์ รักษาเอกราชอธิปไตยของประเทศไทยไว้ให้ได้ ประเทศไทยก็คงจะไม่กลับมามีความสงบสุข และไม่ถูกยึดครองดินแดนดังเช่นในทุกวันนี้

เริ่มก่อตั้งเสรีไทย

เมื่อรัฐบาลไทยประกาศสงครามกับฝ่าย สัมพันธมิตรในวันที่ ๒๕ มกราคม ๒๔๘๕ มีคนไทยจำนวน มากทั้งในและนอกประเทศที่ไม่เห็นด้วยกับจอมพล ป. พิบูลสงคราม

ฝ่ายนายปรีดี พนมยงค์ (หลวงประดิษฐ์ มนูธรรม) ไม่เห็นด้วยกับฝ่ายรัฐบาลตามแนวของเรื่องประเทศไทยที่จะเข้าร่วมสงครามเป็นพันธมิตรกับญี่ปุ่น ตามเสียงส่วนใหญ่ของคณะรัฐมนตรีในขณะนั้น ซึ่งก็แน่นอนผลสุดท้ายของประเทศไทยก็คงตกอยู่ในฐานะของผู้แพ้สงคราม ซึ่งย่อมจะได้รับผลปฏิบัติอันไม่พึ่งปรารถนาเป็นสิ่งติดมา ดังนั้นจึงจำเป็นจะต้องเคลื่อนไหวอย่างใดอย่างหนึ่ง เพื่อให้ฝ่ายผู้ชนะสงครามเห็นอกเห็นใจเพื่อบรรเทาผลภัยของประเทศชาติอันพึง จะได้รับในฐานะของผู้แพ้ และท่านเห็นว่าท่านในขณะนั้นควรที่จะไปตั้งรัฐบาลพลัดถิ่นที่สหภาพพม่าซึ่งในขณะนั้นอยู่ในความปกครองของอังกฤษทำนองเดียวกับประเทศฝรั่งเศสเบลเยี่ยม เนเธอร์แลนด์ ซึ่งไปตั้งรัฐบาลพลัดถิ่น อยู่ที่ประเทศอังกฤษระหว่างที่ประเทศเขาถูกเยอรมันยึดครอง

รัฐบาลสหรัฐอเมริการับรองการกระทำของเสรีไทยในปีพศ. ๒๔๘๖ โดยความ ช่วยเหลือของหน่วยหน่วย O.S.S. (Office of Strategic Services) และได้ส่งเสรีไทยกลุ่มหนึ่งมายังภาคใต้ของจีน เพื่อเตรียมที่จะปฏิบัติการแทรกซึมในประเทศไทยซึ่งมีกองทหารญี่ปุ่น ยึดครองตามจุดยุทธศาสตร์ที่ สำคัญต่าง ๆ และในเวลาเดียวกัน ม.จ. ศุภสวัสดิ์วงศ์สนิท สวัสดิ์วัตน์ ก็ได้จัดตั้งองค์การเสรีไทยขึ้นที่อังกฤษ ขึ้นอยู่กับหน่วย ๑๓๖ ส่วนในประเทศไทย ก็มีนายปรีดี พนมยงค์ ผู้สำเร็จราชการแผ่นดินเป็นหัวหน้าหน่วยเสรีไทย ติดต่อประสานงานกับหน่วย โอ.เอส.เอส.ของสหรัฐอเมริกาและหน่วย ๑๓๖ ของอังกฤษ

ก่อนที่สงครามโลกครั้งที่สองจะยุติลง รัฐบาลจอมพล ป. ได้ลาออกเมื่อปลายเดือนกรกฏาคม ๒๔๘๗ เนื่องจากแพ้คะแนนเสียงในสภา นายควง อภัยวงศ์ ได้รับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีต่อมาเมื่อญี่ปุ่นยอมจำนนต่อฝ่ายสัมพันธมิตรแล้ว นายควง อภัยวงศ์ได้ลาออก นายทวี บุณยเกตุ เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีประมาณ ๑๗ วันก่อนที่ ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช จะเดินทางกลับจากสหรัฐอเมริกา และรับตำแหน่งสืบต่อมา

ในวันที่ ๑๖ สิงหาคม ๒๔๗๘ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ได้ออกประกาศว่า การ ประกาศสงครามของรัฐบาลไทยต่ออังกฤษและ สหรัฐเเมริกานั้นเป็นโมฆะ ผิดต่อเจตจำนงของประชาชนชาวไทย จึงเสนอที่จะจัดตั้งคณะกรรมาธิการขึ้นทำหน้าที่พิจารณาอาชญากรสงครามเอง และพร้อมที่จะคืนดินแดนที่ญี่ปุ่น มอบให้ในระหว่างสงครามแก่ประเทศที่มีอำนาจอยู่เหนือดินแดนเหล่านั้นเดิม

• ม.จ.ศุภสวัสดิ์วงศ์สนิท สวัสดิวัตน์

• ม.จ.การวิก จักรพันธุ์ - ผู้นำขบวนการเสรีไทยในอังกฤษ

• สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี - พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 เสรีไทยในอังกฤษ

• ดร. ป๋วย อึ๊งภากรณ - ผู้มีส่วนช่วยให้ไทยส่งข่าวสารถึงฝ่ายพันธมิตรได้เป็นผลสำเร็จ

• พล อ.อ. สิทธิ เศวตศิลา

• หลวงดิฐการภักดี - เลขานุการเอกสถานเอกอัครราชทูตไทยประจำสหรัฐอเมริกา

• นายอนันต์ จินตกานนท์ - เลขานุการโทสถานเอกอัครราชทูตไทยประจำสหรัฐอเมริกา

• ม.ล. ขาบ กุญชร ( เสรีไทยสายสหรัฐอเมริกา )

• พลตรีนิรัตน์ สมัถพันธุ์ ( เสรีไทยสายสหรัฐอเมริกา )

• ศาสตราจารย์ ดร.เจริญ เจริญรัชตภาคย์ (เสรีไทยสายสหรัฐอเมริกา )

• ศาสตราจารย์ ดร.บุญรอด บิณฑสันต์ ( เสรีไทยสายสหรัฐอเมริกา )

• คุณกรองทอง ชุติมา ( เสรีไทยสายสหรัฐอเมริกา )

• คุณหญิงจินตนา ยศสุนทร

เนื่องจากเป็นการกระทำอันขัดต่อเจตจำนงของประชาชนและขัดต่อรัฐธรรมนูญ ซึ่งประชาชนชาวไทยทั้งในและนอกประเทศได้ร่วมกันแสดงเจตจำนงไม่ยอมรับคำประกาศดังกล่าวด้วยการจัดตั้งขบวนการเสรีไทยช่วยเหลือฝ่ายสัมพันธมิตรในการต่อสู้กับกองทัพญี่ปุ่นที่ยึดครองประเทศไทยอยู่ในระหว่างสงคราม (ตั้งแต่วันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484) โดยที่ประเทศไทยประกาศว่าจะร่วมมือเต็มที่ทุกทางกับสหประชาชาติในการสถาปนาเสถียรภาพในโลกนี้ ประกาศสันติภาพนี้ มีนายทวี บุณยเกตุ รัฐมนตรี เป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรมราชโองการ อันมีใจความสำคัญส่วนหนึ่งว่า...

การประกาศสงครามเมื่อวันที่ 25 มกราคม พุทธศักราช 2485 ต่อบริเตนใหญ่และสหรัฐอเมริกา ตลอดทั้งการกระทำทั้งหลายซึ่งเป็นปรปักษ์ต่อสหประชาชาตินั้น เป็นการกระทำอันผิดจากเจตจำนงของประชาชาวไทย และฝ่าฝืนขืนขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญและกฎหมายบ้านเมือง ประชาชนชายไทยทั้งภายในและภายนอกประเทศ . . . ได้กระทำการทุกวิถีทางที่จะช่วยเหลือสหประชาชาติดังที่สหประชาชาติส่วนมากย่อมทราบอยู่แล้ว ทั้งนี้เป็นการแสดงเจตจำนงของประชาชนชาวไทยอีกครั้งหนึ่งที่ไม่เห็นด้วยต่อการประกาศสงคราม และการกระทำอันเป็นปฏิปักษ์ต่อสหประชาชาติดังกล่าวมาแล้ว

ที่มาและภาพประกอบ:

• วิกิพีเดีย

• Textbooks Foundation - มูลนิธิโครงการตำราฯ

• https://www.teamgroup.co.th/downloads/publications/book221211.pdf

• https://www.trueplookpanya.com/learning/detail/21198

ทำแบบทดสอบออนไลน์