Taijiquan en Westerse Geneeskunde

Fascia, het bindweefsel tussen Chinese en Westerse geneeskunde

Terwijl fascia-onderzoek vrij nieuw en revolutionair is, zijn technieken om fascia te manipuleren en elastisch te houden oud. Yoga, tai chi en qi gong, en natuurlijk dansen zijn slechts enkele van de wijdverspreide praktijken die flexibele honderdjarigen voortbrengen.

Helene Langevin, een neuroloog van de Universiteit van Vermont, ziet een overlap van 80 procent van de fasciale concentratiepunten met oude kaarten die de meridiaanlijnen voor acupunctuur illustreren.

Bovenstaande zinnen komen uit het boek Quench van David Cohen en Gina Bria, uitgegeven bij Hachette in New York. Hier onder vind je de Nederlandse vertaling van een stuk uit het boek, vertaald door Francis Schollaert (waarvoor dank). Onder de tekst vind je tevens een aantal links (verhelderende filmpjes en een artikel).

Het stromen van qi wordt in taijiquan dikwijls vergeleken met het stromen van water of van elektriciteit. Uit deze tekst blijkt dat we dit letterlijk mogen nemen!

Martin Strynck

www.taichiverenigingliedekerke.simplesite.com

HOOFDSTUK 3 : Verplaats dat water - Fascia en Hydratatie

Als er magie is op deze planeet, dan zit het in het water.

Loren Eiseley

Hoe komt er daadwerkelijk water in je binnen waar het nodig is, om je huid te bevochtigen en je hersenen, spieren, organen en weefsels te verzadigen? We hebben een gloednieuw en mooi antwoord op deze vragen. Het wordt fascia genoemd, uitgesproken als "FASH-ah (meervoud: fasciae).

Fascia, in de kortst mogelijke definitie, is gelijk aan weefsel. Het is een gespecialiseerd, buitengewoon ragfijn, pluizig weefsel dat niet alleen onder je huid ligt, maar ook tussen en rond je organen en botten. En er zijn kilometers van. In feite zijn we doordrongen door fasciae. Het is een van de diepste anatomische mysteries die wetenschappers momenteel onderzoeken. Dit mysterieuze gebied is nu net zo spannend als toen het eerste menselijke lichaam werd onderzocht. Dr. James Oschman, een Amerikaanse biofysicus die vier jaar lang aan de Universiteit van Cambridge heeft gewerkt aan onderzoek naar vloeistof- en elektrisch transport in cellen, zegt dat dit het beste is: "Fascia vormt het grootste systeem in het lichaam, omdat het het systeem is dat alle andere systemen raakt. En terwijl we leren, is de functie van fascia de sleutel voor hydratatie. U hebt misschien nog nooit van fascia gehoord, tenzij u een periode van fasciitis plantar had, een veel voorkomende maar pijnlijke ontsteking van het bindweefsel in de boog van uw voet. Bewegingen die deze fasciae uitrekken, brengen hydratatie terug in dit weefsel en versnellen het herstel.

Maar tot voor kort werd fascia gezien als een louter beschermende verpakking om organen en spieren op hun plaats te houden, net als een Wrap. Dissectiedeskundigen pellen en gooien het weg, zoals je met plastic wikkels doet, om bij de belangrijke dingen te komen: organen en het skelet, vasculaire, spier- en zenuwstelsel. Die weggegooide, plasticachtige wrap was al uitgedroogd tegen de tijd dat een student dissectiedeskundige er bij kwam. Het zag er niet belangrijk uit. Het was pas in 2005 dat wetenschappers voor het eerst fascia zagen, volledig levend en volledig gehydrateerd. Deze verbluffende video ging onmiddellijk live.

DR. DANA'S CASESTUDY

Een fysiotherapeut in mijn praktijk raadde mij aan om de dertigjarige Jeffrey te zien. Hij had hem behandeld voor zijn voetproblemen, met name zeer pijnlijke fasciïtis plantaris. Jeffrey kreeg oefeningen en liet steunzolen maken voor zijn schoenen, maar twee maanden later was er slechts een minimale verbetering in zijn voetpijn. Hij had veel overgewicht en mijn collega dacht dat dat misschien wel de reden was.

Toen Jeffrey binnenkwam, spraken we over zijn geschiedenis.

"Ik ben altijd al te zwaar geweest, zelfs toen ik nog een kind was. Ik ben zo zwaar geworden als 330 pond (nvdr. 150 kg), maar ik ben gedaald tot 250 (nvdr. 113 kg), meestal door koolhydraten te beperken. Maar het is al een paar maanden geleden en ik ben niet meer afgevallen. Ik wou dat ik meer kon trainen, maar mijn voet.....".

Aangezien wij verdergingen, vertelde hij me dat hij tweemaal van dehydratie in het verleden was flauwgevallen. Ik deed bloedonderzoek en terwijl wij op testresultaten wachtten om terug te keren, vroeg ik hem om met het Quench-programma te beginnen. Hij aarzelde een beetje omdat hij zo gewend was om te denken dat het enige wat voor hem werkte een zeer koolhydraatarm dieet was. Hij was bang om fruit te eten, en zelfs wat groenten, vanwege hun koolhydraatgehalte. Ik verzekerde hem dat het hem geen pijn zou doen - dat er goede koolhydraten waren - en ik ging over een gezond eetplan, vergelijkbaar met wat we in dit boek aanbevelen.

Toen we elkaar twee weken later ontmoetten voor een follow-up, was hij zes kilo lichter en oefende hij meer, omdat zijn voet zich beter voelde. Zes maanden later is hij tot 218 pond (nvdr. 99 kg) gedaald en oefent hij regelmatig, eet hij een volwaardige voeding en volgt hij zorgvuldig de regels van de Quench. Zijn plantaire fasciïtis is verleden tijd. Zijn dag bestaat uit een groot glas water en zeezout direct na het ontwaken, een glas water vlak voor elke maaltijd en meestal twee smoothies per dag.

Dat was het jaar dat Dr. Jean-Claude Guimberteau, een briljante Franse chirurg en expert op het gebied van handreconstructie, een zeer delicate operatie uitvoerde. Om de weefsels beter te kunnen zien tijdens de operatie, plakte hij een vezeloptische camera onder de huid van de patiënt. Normaal gesproken zou rood bloed de ingewikkelde onderlaag van de fascia verduisterd hebben, maar deze keer heeft hij de bloedvaten afgeklemd zodat hij het fasciaweefsel beter kon zien. De vezeloptische camera registreerde en belichtte een prachtig gaas dat pulserend en bewegend was - bijna alsof het ademde. En deze heldere netten transporteerden waterdruppels en lieten voor het eerst zien dat fascia een van de belangrijkste watertransportsystemen van het lichaam is. Deze video onthulde het uitdijende, samentrekkende irrigatiesysteem terwijl het water langs de slang stroomde. We konden eindelijk zien hoe fasciae onze weefsels besproeien, net alsof het een tuin besproeide.

Samen met gelwater moet fasciadetectie worden beschouwd als een van de topontdekkingen van onze tijd. Dit eureka-moment veranderde onmiddellijk onze kijk op hoe ons lichaam de hydratatie vasthoudt en door ons lichaam beweegt. De camera liet duidelijk zien dat fascia holle slangen en slide-achtige platen heeft die het water dat u drinkt ook daadwerkelijk in uw weefsels sturen. We nemen een link naar de video op in onze bronnen als u deze wilt bekijken en zelf wilt zien (3) (nvdr. zie bij de links onder deze tekst).

Deze ontdekking bewijst dat fascia een belangrijke rol speelt bij het verbinden van hydratatie en lichaamsbeweging. Elke beweging die uitrekt of draait, activeert dit watersysteem. Fascia werkt met hydraulische pompwerking door vernauwing en loslaten. Het werkt letterlijk als een hydraulische pomp! Het woord hydraulisch betekent "beweging door water".

Dit is echt een prachtige openbaring. Fascia, in plaats van alleen maar vulstof, een behuizingssysteem voor onze lichaamsdelen, is een apart, functioneel, nieuw ontwikkeld hydraulisch systeem op zich. Een transparant, bijna onzichtbaar mobiel systeem, fascia is daarom de sleutel tot transport voor water. We kunnen nu traceren hoe water onze weefsels en cellen bereikt. In feite is beweging de noodzakelijke volgende stap in hydratatie, na het drinken. Beweging trekt eigenlijk de hydratatie helemaal door onze weefsels naar onze cellen. Het is letterlijk de andere helft van de hydratatie. Drinken begint het hydratatieproces, maar beweging maakt het compleet.

ALLE FASCIAE DOEN ER TOE

Fascia heeft bijna wonderbaarlijke veelvoudige functies. Ja, het netwerk houdt je spieren aan je botten vast en laat je ogen in hun kassen zitten. Maar toch, deze buitengewone nieuwe kijk op fascia als het irrigatiesysteem van het lichaam heeft nog een andere verrassing.

Fascia zorgt niet alleen voor het transport van water, het bestaat eigenlijk uit water-gelwater, plus collageen - het meest voorkomende eiwit in het lichaam. Samen vormen ze de flexibele, buigzame steiger van het lichaam. Laten we greep krijgen op deze nieuwe ontdekkingen.

Wat doet fascia eigenlijk?

Fascia is een elektrisch systeem, dat op en van water loopt. Traditioneel werd gedacht dat het zenuwstelsel de enige elektrische zender in het lichaam was, maar nu realiseren we ons dat fascia ook extra elektrische ladingen doorgeeft. Hoe is het zelfs mogelijk dat een cruciaal elektrisch systeem in het lichaam nu pas wordt herkend en in kaart gebracht? Water geleidt elektriciteit, dus het is logisch dat fascia, gemaakt van water, dat ook zou doen. In feite weten we nu dat fascia elektriciteit geleidt tegen exponentieel snellere verbindingen. Hoewel er zevenenveertig mijl (nvdr. 75 km) aan zenuwen in het gemiddelde menselijk lichaam zitten, zijn er veel meer kilometers aan fascia. Fascia omringt elk orgaan en transportsysteem dat we hebben, en dat geldt ook voor de zenuwen. En vanwege de geleidingssnelheid is fascia een beetje zoals het fiber-optische communicatie- en informatiesysteem van het lichaam.

Dr. Mae-Wan Ho, een biofysicus en nanopartikelwetenschapper die het Institute for Science and Society in Londen heeft opgericht, wees erop dat nanobuizen, die in de microscopische waterkristallen van fascia bestaan, zijn uitgelijnd met collageenvezels. Deze combinatie, zo stelt ze, voldoet aan alle criteria voor supergeleiding. Haar uitgangspunt is dat, hoewel we niet precies weten hoe het gelwater zorgt voor supergeleiding van elektriciteit in ieder van ons, het toch de hele tijd voorkomt. Deze versnelde informatievoorziening, van en naar onze cellen, laadt zichzelf op door eenvoudige beweging. Wauw, zouden we dit systeem voor onze mobiele telefoons kunnen krijgen?

Fascia is ook een sonisch systeem, een systeem dat gebruik maakt van trillingsenergie en geluidsenergie. Dit opent een wereld van diagnostische en therapeutische mogelijkheden van genezing en vitaliteit. Artsen maken al gebruik van ultrasone therapie voor peespijn. Gezonde, goed gehydrateerde fascia reageert op trillingen. Dr. Sungchul Ji, van de Rutgers University, heeft een briljant eenvoudige analogie om te begrijpen hoe watermoleculen efficiënter kunnen worden. Hij stelt dat gelwater, met zijn unieke kristallijne uitlijning, werkt als een stemvork. Alle vibratiegolven synchroniseren en worden coherent, laserachtig en minder verstrooid. Ze bewegen samen en creëren een nieuwe en veranderde resonantie.

Zelfs Albert Einstein benadrukte: "Alles in het leven is vibratie", dus waarom zou water niet zijn? Deze trillingssynchronisatie of samenhang creëert een efficiëntere functie. Het is mogelijk dat het elektrische lading kan organiseren en versterken, "vanwege de extreme gevoeligheid van watermoleculen voor geluidstrillingen en hun veranderingen in moleculaire omgeving" zegt Ji.

Om de nieuwe belangstelling voor fascia te verspreiden in het publieke bewustzijn, heeft het veel onderzoekers in vele disciplines nodig gehad, en houdt het veel onderzoekers in vele disciplines bezig. Holistische gezondheidswerkers, dansers en massagetherapeuten wisten uit hun ervaringen dat er iets aan de hand was met die fascia die nog gedefinieerd moest worden. Zelfs nu nog is het veld van fasciaal onderzoek als het spreekwoordelijke verhaal van de blinde mannen die een olifant beschrijven, elk beschrijft slechts een deel van de olifant. En net als de olifant is fascia komisch complex.

Fascia zit nog steeds vol onbekenden, maar één ding is zeker: het vereist hydratatie om zijn vele werk te kunnen doen. Terwijl fascia-onderzoek vrij nieuw en revolutionair is, zijn technieken om fascia te manipuleren en elastisch te houden oud. Yoga, tai chi en qi gong, en natuurlijk dansen zijn slechts enkele van de wijdverspreide praktijken die flexibele honderdjarigen voortbrengen.

Om fascia op het werk te ervaren, probeer dit:

Zet je arm recht voor je uit, elleboog stijf, met de handpalm omhoog, vingers zo breed mogelijk gespreid als je kan.

Begin met je handpalm naar boven gericht en draai vervolgens voorzichtig, zo ver mogelijk rond. Probeer met je duim een volledige cirkel in de lucht te tekenen. Check nu bij jezelf om te zien hoe ver de rotatie is gegaan. Het is mogelijk om de draaiing helemaal te voelen vanaf je vingertoppen tot aan het schouderblad in je rug. Veel meer van uw fascie is aan het werk in deze rek dan uw spieren, pezen en zenuwen. We hopen dat u merkt dat wanneer u uw duim ver naar buiten steekt, u eerder een hele lichaamsstretch krijgt.

Een andere manier om je bewust te worden van je fasciale systeem is om gedurende de dag je ruggegraat te controleren. Zit je rechtop of ben je voorovergebogen? Fixeer je houding, die meer fasciae gebruikt dan de wervelkolom om je op te houden. Hoe vaker je het doet, hoe meer je de doorstroming verbetert. En u zult er ook beter uitzien!

Hydratatie en vitaliteit zijn ook gebonden aan een lange levensduur. Als u voorovergebogen bent, vernauwt u uw weefsels en uw ademhaling, en beperkt u die verdere waterstroom in je lichaam. We willen onze wervelkolom niet behandelen als een gevouwen, dichtgeknepen of vernauwde slang, die de stroming van het water blokkeert en onze ademhalingscapaciteit belemmert. Ademhaling is een andere niet gekende bron van hydratatie. Ademhaling trekt damp uit de lucht. Vooroverbuigen drukt op het darmkanaal, wat de spijsverteringsfunctie en zijn doorstroming beïnvloedt. Houding beïnvloedt elk van deze lichaamsfuncties. Doorstroming, vergeet niet, is niet alleen hydraulisch van aard, maar ook elektrisch, omdat de stroming van het water elektrische stroom is. Water heeft alles te maken met beweging. Als het niet beweegt is het niet levend, en wij ook niet. Dit kan u helpen om anders over oefenen en beweging na te denken, wetende dat u een grotere invloed kunt hebben op uw gezondheid en welzijn door regelmatig zachte rekoefeningen te doen dan door marathonsessies van crunches en persen.

Uzelf af en toe uitrekken doorheen de dag, op verschillende plaatsen van het lichaam, heeft veel zin.

De moderne sportgeneeskunde heeft ook technieken ontwikkeld om de fasciae weer gezond te maken. Het is in de wereld van de high-performance atletiek dat we veel praktische informatie verzamelen over fascia en de behandeling van blessures. De topsportfysiotherapeut in de voetbalwereld, Klaus Eder, werkt met beschadigde fascia. Hij merkte, via gespecialiseerde echografie, dat er een laagje gel tussen de fasciale lagen stroomt. Zo scheidt hij voorzichtig en langzaam lagen die door blessures aan elkaar zijn gekleefd, waardoor de gellaag tussen de weefsels kan terugkeren. De gellaag zorgt ervoor dat de weefsels weer vrij kunnen glijden, waardoor atleten sneller naar het veld kunnen terugkeren. Eder - om ons te helpen fascia vanuit zijn perspectief te begrijpen - heeft de geblesseerde fascia beschreven als een trui die in te heet water is gewassen en zijn elasticiteit verliest. Wanneer de fascia gekleefd of gehard is, kan dit de kans op letsel vergroten en de opname van voeding, bloed en zuurstof tot het gebied verminderen. Hydratatie is uw eerste interventie bij een sportblessure. Naast het reiken naar een ijspak, moet u ook een glas drinken.

FASCIA IS OPHANGINGSARCHITECTUUR

Elke vezelige spierbundel is, als een elastische verpakking, ingekapseld in een filmachtige mantel van bufferende fascia. Daarbuiten heeft fascia een eigen biomechanisch ondersteunend leven. Thomas Myers, een pionier in myo(spier)fasciale verbindingen, heeft hier een prachtig woord voor: tensegrity. Dit woord werd oorspronkelijk bedacht door de legendarische architect en ingenieur Buckminster Fuller. Fuller gebruikte tensegrity als verwijzing naar de sterkte van bouwwerken met behulp van gebalanceerde kabels. In normale gezonde staat, is de fascia ontspannen en golvend. Het heeft het vermogen om zonder beperkingen te rekken en te bewegen. Wanneer men fysieke of emotionele trauma's, littekens of ontstekingen ervaart, verliest de fascia echter haar soepelheid. Het wordt strak, beperkt en een bron van spanning voor de rest van het lichaam.

Alle gevolgen van een groot trauma, zoals een auto-ongeluk of een operatie, tot kleinere overtredingen zoals een slechte houding of herhaald overmatig gebruik, kan een cumulatief effect hebben op het lichaam, en in het bijzonder op het fasciale systeem.

De veranderingen die trauma's in het fasciale systeem veroorzaken hebben invloed op het comfort en de functie van ons lichaam. Wanneer een blessure of trauma optreedt, kan het beperkingen opleggen aan de fascia die ons bewegingsbereik, flexibiliteit en stabiliteit beïnvloeden, en kan het een groot aantal symptomen zoals pijn en hoofdpijn veroorzaken. Hydratatie moet de eerste stap zijn in het herstellen van onze fasciae, samen met fysiotherapie en andere modaliteiten. Hydratatie geeft de elasticiteit van de fasciae terug.

FASCIA IS ALERT

Een ontdekking door de Duitse pionier Dr. Robert Schleip, heeft aangetoond dat fascia vol zit met receptoren en zenuwuiteinden. Dit is waar de ruimtelijke receptoren in het lichaam het meest dicht opeengepakt zijn. Deze sensoren of receptoren signaleren wanneer het weefsel zich uitrekt.

Ze laten ons brein en lichaam op deze manier registreren waar ons lichaam zich in de ruimte bevindt. Fascia en het autonome zenuwstelsel lijken nauw met elkaar verbonden te zijn. Ons gevoel van proprioceptie, de innerlijke GPS, is wat ons, driedimensionele wezens, ruimtelijk houdt. Stel je nu voor dat ons ruimtelijk bewustzijn afhankelijk is van het niveau van hydratatie.

Die onhandige val die je had? Spieren zijn de laatste die het nieuws krijgen. Het receptorsysteem van de fasciae is het eerste punt van bewustzijn van die val.

Uitdroging in dit gevoelige systeem vermindert onze ruimteperceptie en balans. Daarom is een goed gehydrateerde fascia de sleutel voor jongere mensen die op zoek zijn naar optimale sportprestaties, maar ook voor oudere mensen die een vervelende val willen voorkomen.

Hier is een voorbeeld van het fasciale systeem op het werk: om het ruimtelijk bewustzijn te trainen bij jonge kinderen die het niet hebben, kleden ergotherapeuten hen met nauwsluitende vesten. De kinderen kunnen dan voelen waar hun lichaam zich bevindt. We kunnen nu begrijpen hoe dat werkt: de therapeuten stimuleren de receptor-signalen in de fasciae verder, door de aanraking en de druk van het textielvest.

Deze vesttherapie herinnert aan een andere aanrakingsstimulerende therapie. Droogborstelen staat vooral bekend om zijn exfoliërende effecten, die de bloedcirculatie in de huid en de lymfedrainage verbeteren. Droogborstelen doet dat zeker, maar daarnaast kan het vooral fascia op drie verschillende manieren helpen. Denk na over wat droogborstelen onder de huid doet. Het stimuleert al die verschillende soorten receptoren en zenuwuiteinden, het zorgt voor een nauwkeurige compressie van de haren, net als bij een oppervlakkige acupunctuurbehandeling; en wanneer u een droge borstel over de droge huid sleept, duwt het borstelen vloeistof over het fasciale netwerk. Een drie-voor-een voordeel.

Borstelen?

U kunt een natuurlijke droogborstel kopen bij elke drogisterij of natuurvoedingswinkel. Ze zijn meestal gelabeld voor het borstelen van droog lichaam.

Om te oefenen met droogborstelen, doet u lange stroken over de ledematen, die vocht naar de lymfeknopen in uw liesstreek en oksels trekken. Borstel altijd naar boven in de richting van het hart.

Als u zich buigt en uitrekt om deze gebieden te bereiken, doet u ook een weldadige fasciale rek.

Een andere versie van droogborstelen is eenvoudige zelfmassage. In hoofdstuk 7 delen we enkele zelfmassagetechnieken uit het oude India en China.

FASCIA EN ACUPUNCTUUR

Acupunctuur wordt al lang met pijnbestrijding in verband gebracht. De nieuwe ontdekkingen in fascia bevestigen de theorieën achter de oude praktijk. Recent onderzoek heeft aangetoond dat neuro-receptoren niet gelijkmatig verdeeld zijn in de fascia, maar in geconcentreerde kanalen of kanalen voorkomen.

Deze overlappende gebieden zijn dik bevolkt met die receptoren en zenuwuiteinden. Nog verbazingwekkender was dat haar team in staat was om fasciae op film vast te leggen terwijl die reageerde op acupunctuurnaalden.

Ze waren getuige van een opmerkelijk beeld: fascia reageert op het inbrengen van de naald door dikker rondom de naaldpunt te verzamelen, waardoor in feite een sterker weefsel of grotere dichtheid van collageenvezels ontstaat.

Weten we wat dit betekent? Nee. We speculeren dat dit is hoe acupunctuur helpt bij pijn. Het is een hele nieuwe wereld, maar het kan zijn dat onderzoek een beter begrip van de effectieve praktijken van de oosterse geneeskunde onthult.

FASCIA IS ECHT FASCIE-NEREND

Fascia blijft nog steeds vol onbekende aspekten, maar één ding is zeker: het vereist hydratatie om zijn werk te kunnen doen. Terwijl fascia-onderzoek vrij nieuw is, zijn de technieken om fascia te manipuleren en elastisch te houden oud. Yoga, tai chi en qi gong, en natuurlijk dansen, zijn enkele van de populaire praktijken die zowel flexibiliteit als een lange levensduur produceren.

Zullen u zich anders voelen als u ontdekt dat u vol zit met fascia? We hopen van wel, en we zullen u laten zien hoe u zelf uw fasciae kunt activeren. We hebben ons eigen lichaam anders ervaren, zelfs tijdens dit onderzoek en het schrijven over fascia.

Ten eerste, we zitten niet langer voor lange sessies aan de computer zonder veel tussenpozen van kleine bewegingen en stretchen. We werden ons meer bewust van het levende fasciale systeem in ons, en we konden dat in praktijk brengen door simpelweg aandacht, en door ons lichaam korte “oplaadpauzes" te geven. Onze fasciae en ons lichaam belonen ons op hun beurt met een vloeibare vibratie en meer energie. Hoe spannend om een nieuw irrigatiesysteem te ontdekken dat zich in onszelf verstopt.