Synestezja może wystąpić z powodu deprywacji sensorycznej,(redukcji lub usunięciu bodźców działających na jeden lub kilka zmysłów), uszkodzenia mózgu, zażywania narkotyków czy hipnozy, ale badania wykazały, że 2-4 procent populacji doświadcza synestezji na co dzień, bez żadnej wyraźnej przyczyny. Co więcej, przypadłość często ma charakter rodzinny.
Holenderski neurobiolog Simon Fischer przeanalizował DNA trzech pokoleń synestetów z trzech różnych rodzin. Udało mu się wyselekcjonować 37 genów powiązanych z synestezją, ale żaden konkretny wariant genetyczny nie był wspólny we wszystkich trzech rodzinach. Okazało się zatem, że nie ma jednego genu lub zestawu genów predysponujących do synestezji, choć wybrane kombinacje są powiązane z rozwojem połączeń między neuronami. Ze wcześniejszych badań polegających na obrazowaniu mózgu wynikało bowiem, że synesteci mogą mieć nienaturalnie dużą liczbę połączeń neuronalnych. Mimo niepewności uczonych kierunek badań wydaje się być dobry.
Osoby ze spektrum autyzmu mają zwiększoną wrażliwość na bodźce, więc badania dotyczące samej synestezji mogą przyczynić się do lepszego poznania również tego zaburzenia.
W 2014 roku rekord Europy w czytaniu liczby π po przecinku pobił Daniel Tammet, który dokonał tego również z zespołem Aspergera i epilepsją. Udało mu się w 5h i 9 minut poprawnie wyrecytować 22 514 cyfr. Tłumaczył to unikalnym dla niego kształtem, kolorem, fakturą
i wrażeniem każdej liczby do 10 000.