อิหม่ามอิบนุ เญาซีย์ رحمه الله:

#ดวงใจนั้นผันตามความอ่อนไหวที่มีต่อคำพูดปลุกใจ(ทางศาสนา)

"บุคคลหนึ่งอาจจะเคยได้ยินถ้อยคำปลุกใจ หรือ คุตบะห์ที่จูงใจ อันทำให้หัวใจเกิดการตื่นรู้ อย่างไรก็ดีในทันทีที่บุคคลนั้นได้จากสถานที่ซึ่งมีการพูดจูงใจ หรือสถานที่ซึ่งมีการปราศัยคุตบะห์ หัวใจของเขาก็หวนคืนสู่สภาพที่แข็งกระด้างและประมาทเลินเล่อ จากกรณีข้างต้นนี้ ข้าพเจ้าเลยลองตรองดูถึงเบื้องหลังเหตุผลการผันเปลี่ยนอันฉับพลันของหัวใจและข้าพเจ้าก็ประสบพบเจอกับคำตอบข้าพเจ้าจึงคิดได้ว่าเหตุผลที่ดวงใจนั้นผันผวน ซึ่งเกิดจากข้อความปลุกใจ (ทางศาสนา) และคุตบะห์นั้น ก็เนื่องจากสถานะของดวงใจก่อนที่จะได้ยินสิ่งเหล่านั้นแตกต่างกับสถานะของมัน ณ เวลาที่มันได้รับฟังถ้อยคำ และภายหลังจากที่ได้ยินสิ่งเหล่านั้นแล้ว

 ซึ่งมีสองเหตุผลอันจะใช้อธิบายถึงความผันผวนของสภาพดวงใจและความคิด ได้แก่:

  • ประการแรก คือ กลไกการทำงานและผลจากคำพูดปลูกใจ รวมถึงข้อเตือนใจ มีผลคล้ายกับการโบยและการเฆี่ยนลงบนตัวคน ผิวหนังจะสัมผัสได้ถึงความเจ็บปวดเมื่อมันถูกฟาดลง แต่ท้ายที่สุดความเจ็บปวดก็จะค่อย ๆ เลือนหายไป

 • เหตุผลประการที่สอง คือ ทั้งความคิดและดวงใจ ณ ขณะที่กำลังรับฟังถ้อยคำปลูกใจและปราศัยคุตบะห์นั้น มันทั้งสองได้ปลดตัวแยกจากสิ่งที่ทำให้จิตใจวอกแวกจากดุนยา เช่นนั้นเองดวงใจจึงได้สดับฟังอย่างตั้งอกตั้งใจ อย่างไรก็ดี ทันทีที่เขากลับมาสู่สภาพชีวิตปกติ กิจการของดุนยาก็กลืนกินเวลาของเขา เนื่องจากมันเป็นไปไม่ได้ที่เขาจะยืนหยัดบนสภาพเดียวกับเมื่อครั้งที่เขาได้รับฟังคำปราศัยนั้นเอง

ผู้คนส่วนมากมักได้รับผลกระทบดังที่กล่าวมาข้างต้น ในทางตรงกันข้าม สำหรับผู้ที่เอาใจใส่ เขาจะได้รับผลกระทบที่แตกต่างออกไป เมื่อคำชี้นำได้ถูกนำขึ้นมา

มีกลุ่มคนกลุ่มหนึ่งที่มีความมุ่งมั่นโดยปราศจากความลังเล และรีบรุดหน้าโดยไม่มีการคิดใหม่ พวกเขาจะอยู่ในสภาพที่ไม่สบายใจเมื่อพบว่า ตัวตนที่แท้จริงของเขากำลังขวางทางพวกเขาอยู่! และนี้คือสิ่งที่เกิดขึ้นกับศอฮาบะห์ (นามว่า) ฮันซอละห์ (รอฎิยั้ลลอฮุอันฮู) ผู้ซึ่งเตือนสติตัวของเขาเอง ด้วยกับการกล่าวว่า "ฮันซอละห์ได้กลายเป็นมุนาฟิกไปเสียแล้ว" (มุสลิม 2750) [1] 

ในทางกลับกัน ก็มีบางคนที่ธรรมชาติของพวกเขานั้นบางครั้งก็โน้มเอียงไปยังความประมาทเลินเล่อ และคำกล่าวปลูกใจก็กระตุ้นให้พวกเขาปฏิบัติตามได้เป็นครั้งคราว ซึ่งพวกเขาก็เป็นเช่นกอไม้ (กระจุกเศษหญ้า) ที่ยืนกีดขวางทางลม!

ในขณะที่ผู้คนอื่น ๆ ผลของข้อตักเตือนและถ้อยคำปลุกใจต่อพวกเขานั้น ก็อันตรธานไปในแทบทันทีที่พวกเขาได้ฟังจบ เฉกเช่นเดียวกับช่วงเวลาที่น้ำจะขังตัวบนพื้นผิวที่เรียบลื่น (ผู้แปล : น้ำไหลผ่านไปในฉับพลัน)

[1] حَنْظَلَةَ الْأُسَيِّدِيِّ قَالَ : لَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ : كَيْفَ أَنْتَ يَا حَنْظَلَةُ ؟ قَالَ : قُلْتُ : نَافَقَ حَنْظَلَةُ ، قَالَ : سُبْحَانَ اللَّهِ مَا تَقُولُ ؟ قَالَ : قُلْتُ : نَكُونُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُذَكِّرُنَا بِالنَّارِ وَالْجَنَّةِ حَتَّى كَأَنَّا رَأْيُ عَيْنٍ ، فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَافَسْنَا الْأَزْوَاجَ وَالْأَوْلَادَ وَالضَّيْعَاتِ فَنَسِينَا كَثِيرًا ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ : فَوَاللَّهِ إِنَّا لَنَلْقَى مِثْلَ هَذَا ، فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قُلْتُ : نَافَقَ حَنْظَلَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ! فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : وَمَا ذَاكَ ؟ قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ نَكُونُ عِنْدَكَ تُذَكِّرُنَا بِالنَّارِ وَالْجَنَّةِ حَتَّى كَأَنَّا رَأْيُ عَيْنٍ فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِكَ عَافَسْنَا الْأَزْوَاجَ وَالْأَوْلَادَ وَالضَّيْعَاتِ نَسِينَا كَثِيرًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنْ لَوْ تَدُومُونَ عَلَى مَا تَكُونُونَ عِنْدِي وَفِي الذِّكْرِ لَصَافَحَتْكُمْ الْمَلَائِكَةُ عَلَى فُرُشِكُمْ وَفِي طُرُقِكُمْ وَلَكِنْ يَا حَنْظَلَةُ سَاعَةً وَسَاعَةً ثَلَاثَ مَرَّاتٍ .

رواه مسلم ( 2750 ) . 

From: Captured Thoughts (صيد الخطر), Chapter 1, p.65-67.

แปลโดย Sisters in Deen.th (02/11/2023)

อิหม่ามอิบนุ เญาซีย์ رحمه الله:

#การเตรียมรับมือกับผลที่จะตามมาจะประกันความปลอดภัย

บุคคลใดที่คอยพิจารณาบทสรุปของแต่ละเรื่องราวตั้งแต่เริ่มต้นนั้น เขาจะได้เก็บเกี่ยวผลประโยชน์จากสิ่งดังกล่าว ทั้งยังจะได้รับความปลอดภัยจากความชั่วร้ายที่มาจากสิ่งดังกล่าวด้วย

ในทางกลับกันบุคคลใดที่ไม่พินิจพิจารณาผลลัพธ์ (จากการกระทำของตน) ราวกับความปรารถนาของเขาได้ครอบงำการตัดสินใจของเขาไปเสีย บุคคลนั้นจะต้องเก็บเกี่ยวความเจ็บปวดรวดร้าว จากที่ที่เขาคาดว่าจะได้พบกับความปลอดภัย และต้องคอยอดกลั้นต่อความลำบากยากเข็น จากที่ที่เขาคาดว่าจะได้พบกับความสุขสบาย

หากบุคคลใดให้ความสนใจต่อการทำความเข้าใจผลลัพธ์ที่จะออกมา เรื่องราวในอดีตของเขาก็คงจะหวนกลับมา กล่าวคือในความเป็นจริงตลอดชีวิตที่ผ่านมาของพวกท่านย่อมต้องเคยฝ่าฝืนอัลลอฮ์เป็นแน่หรือแม้แต่เคยเชื่อฟังพระองค์! 

แต่อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าความสุข ความเพลิดเพลินที่ท่านเคยประสบจะมาจากบาปหรือเป็นความพยายามจากการทุ่มเทในการประกอบการงานที่ดีที่ยังคงทำอยู่ (จนถึง ณ เวลานี้!)

นั้นเป็นเพราะว่าแต่ละการกระทำที่ท่านได้ปฏิบัติในช่วงชีวิตของท่าน มันได้จากไปพร้อมกับสิ่งที่ท่านได้เคยประสบพบเจอ ณ เวลานั้น (ผู้แปล: เคยทำดีก็เป็นความสุขจากความดี ณ เวลานั้น เคยทำชั่วก็เป็นความสุขจากความชั่ว ณ เวลานั้น) 

แท้จริง ความปรารถนาที่ชั่วร้ายไม่เคยจากใครไป ณ ขณะที่เขากำลังอยู่ในสภาพที่สะดวกสบาย และมันไม่นำสิ่งใดมาให้ นอกเสียจากความสลดและความเศร้าเสียใจในภายหลัง

อธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับจุดนี้คือ ลองจินตนาการดูว่า หากช่วงเวลาที่ท่านต้องจากโลกนี้ไปได้คืบคลานเข้ามาแล้ว ซึ่งนั้นเองคือช่วงเวลาแห่งความตายของท่าน

จงพิจารณาดูเถิดว่าท่านจะรู้สึกขมขื่นและเศร้าใจเพียงใดที่ท่านเคยละเลยต่อหน้าที่ต่าง ๆ ของตน ตลอดจนเคยมองข้ามการงานดี ๆ ตลอดชีวิตของท่าน ข้าพเจ้าเอง ไม่ได้ตั้งใจจะกล่าวว่าความขมขื่นดังกล่าวมาขจัดความหอมหวานที่เป็นผลจากบาปราคะและความใคร่ปรารถนาที่พวกท่านเคยได้รับเมื่อท่านบรรลุถึงมัน เพราะสำหรับความหอมหวานเช่นนั้นมักจะกลายเป็นความขมขื่นในทันควัน  และมันจะเป็นความชอกช้ำ เสียดแทงใจที่คงอยู่ไปตลอดกาล โดยไม่มีสิ่งใดลบล้างมันได้ (แม้แต่ความตายของท่านเอง)

แล้วเหตุไฉนท่านถึงยังไม่ตระหนักอีกหรือว่า สิ่งเหล่านี้ล้วนถูกตัดสินบนของผลลัพธ์ของมัน? ท่านควรที่จะต้องเอาใจใส่ต่อผลลัพธ์ (จากการกระทำของท่าน)  เพื่อที่ตัวของท่านเองจะได้ปลอดภัย และจงอย่าได้เอนเอียงไปตามอารมณ์ใฝ่ต่ำ (ฮะวาอ์) ของท่านเลย เพื่อที่ท่านจะได้ไม่ต้องเป็นผู้ที่สลดใจ

From: Captured Thoughts (صيد الخطر), Chapter 3, p.70-71. 

แปลโดย Sisters in Deen.th (20/12/2023)

2 ทางแก้สำหรับผู้ที่การละหมาดเป็นเรื่องยากสำหรับเขา

ชัยค์ ดร. อับดุสสลาม อัช-ชุวัยอีร์ حفظه الله ให้คำแนะนำ 2 ข้อ สำหรับคนที่รู้สึกว่าการละหมาดไม่ว่าวาญิบ/สุนัติต่าง ๆ เป็นเรื่องยากสำหรับเขา โดยเฉพาะผู้ชายที่วาญิบต้องไปละหมาดสุเหร่าเป็นญะมาอะห์ แม้กระทั่งไปอยู่สุเหร่าแล้วยังมีความรู้สึกขี้เกียจ ให้ปรับแก้ 2 สิ่งนี้

1) ให้ค่อย ๆ ทยอยรวมละหมาด ฟัรดู + สุนัติ พยายามเก็บฟัรดูคู่สุนัติไปเรื่อย ๆ ทำให้สม่ำเสมอ ค่อย ๆ ทำ จนวันหนึ่งมันติดเป็น mindsets ว่าละหมาดสุนัติมุอักกะดะห์เป็นสิ่งต้องทำนะ พอเราคิดได้แบบนี้ตอนขี้เกียจทำ การงานก็ไม่ถูกทิ้งไปเลย มันจะยังช่วยรั้ง ๆ กันไว้ เพราะ mindsets

2) รักษาละหมาดอัศริในเวลาให้ได้ ตามด้วยฟัจรฺ และ อีชา อัศริสำคัญที่สุด เพราะคือละหมาดตรงกลางมีหลักฐานที่บ่งชี้ถึงความสำคัญของการรักษาละหมาดอัศริในเวลาจะทำให้รักษาเวลาถัด ๆ มาได้ตามลำดับ

อัศริเป็นละหมาดที่แม้แต่บรรดานบีเองยังถูกทำให้พลาดไปจากการละหมาดอัศริในเวลา/ล่าช้า เชคยกตย.ว่า อย่างนบีมูฮัมหมัด ﷺ ท่านก็ยังเคยต้องละหมาดอัศริตอนหมดเวลา เพราะท่านกำลังอยู่ในการทำสงครามคอนดัก และนบีสุลัยมานเองก็ด้วย

เสริม: การพลาดของบรรดานบี ไม่ใช่ข้ออ้างว่าเราก็ทิ้งได้ ไม่ใช่นึกจะทิ้งก็ทิ้ง แต่มาเพื่อเป็นตัวอย่างว่า พวกท่านไม่ได้ทิ้งตามใจตัวเอง เมื่อท่านพลาดแล้ว ท่านก็รีบรุดสู่การละหมาด ไม่เผอเรอ

Souce: https://youtu.be/wJKbxSt72vM 

แปลโดย Sisters in Deen.th (14/10/2023)

อิหม่ามอิบนุ เญาซีย์ رحمه الله:

ความสะดวกสบายที่แสนจะลวงตา (จากความเพลิดเพลินในดุนยา)

บุคคลใดที่พิจารณาบั้นปลายของชีวิตนี้ จะสามารถป้องกันตนจากทุกสิ่งอย่างได้ บุคคลใดที่มีความมั่นใจต่อการเดินทางระยะยาวที่จะเกิดขึ้นนี้ (ผู้แปล: รู้ดีว่าบั้นปลายจะต้องเป็นเช่นไร) เขาจะตระเตรียมอย่างพอประมาณสำหรับการเดินทางดังกล่าว

ข้าพเจ้ารู้สึกแปลกใจยิ่งสำหรับบุคคลที่มั่นใจในเรื่องดังกล่าว แต่ก็ยังคงเมินเฉย ละเลยต่อมัน และรู้ทั้งรู้ว่าจะมีอันตรายใดบ้าง แต่ก็ยังจะดั้นด้นไปหาอันตรายนั้น!

وَتَخْشَى ٱلنَّاسَ وَٱللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَىٰهُ ۖ

"..และเจ้ากลัวเกรงมนุษย์ แต่อัลลอฮฺทรงสมควรยิ่งกว่าที่เจ้าจะกลัวเกรงพระองค์.."

(อัล อะซาบ 33:37)

ช่างน่าขันที่อารมณ์ใฝ่ต่ำ (นัฟซฺ) สามารถยุยงให้ท่านทำในสิ่งที่ท่านไม่ได้มั่นใจด้วยซ้ำ แต่ท่านก็ยังเอาชนะมันบนเรื่องที่ท่านรู้อยู่แก่ใจไม่ได้!

ที่น่าประหลาดใจยิ่งกว่าอะไรใด ๆ คือการที่ท่านรู้สึกพอใจต่อความยโสโอหัง และการปล่อยเนื้อปล่อยตัวไปกับการละเล่นที่ไร้สาระ พร้อมกับละเลยต่อสิ่งที่หลบตัวรอท่านอยู่! ท่านถูกลวงตาด้วยกับพลานามัยที่ดี และดูเหมือนจะหลงลืมความเจ็บป่วยที่ใกล้เข้ามา แล้วท่านยังปล่อยตัวเพลิดเพลินไปกับความสุขกายสบายใจ ในขณะที่ลืมตระหนักถึงความเจ็บปวดที่คืบคลานเข้ามา

แท้จริง #ความตายของผู้อื่นมีไว้เพื่อย้ำเตือนให้ท่านตระหนักถึงความตายของตัวท่านเอง และความตายของผู้อื่นมีเพื่อ "แค่" ย้ำเตือนให้ท่านระลึกถึงความตายของตัวท่านเองเท่านั้น! การที่ท่านหมกมุ่นกับการเติมเต็มความปรารถนาของท่าน ได้เบี่ยงเบนท่านออกจากการรำลึกถึงหัวใจที่มลายสิ้น

ดังบทกวีบทหนึ่ง ความว่า,

ราวกับท่านมิประสบข่าวคราวผู้ล่วงลับ

มิเห็นหรือ ว่าเพลาได้ทลายมันลงสิ้น

หากไม่รู้ ก็จงดูซากเศษหิน

สายลมและหลุมดิน ต่างทิ้งไว้เพียงเศษซากเอย

ไม่มีเจ้าของบ้านคนใดที่ถูกวางลงในหลุมของเขา นอกเสียจากตัวเขาจะถูกนำออกจากบ้านของตัวเองเสียก่อน! (ผู้แปล: ทุกคนต้องถูกนำออกจากบ้านของตัวเอง เพื่อมาอยู่ในหลุมฝังศพ) กี่มากน้อยแล้วที่ผู้เป็นเจ้าของพระราชวังโอ่อ่า ได้ถูกผู้ที่เป็นศัตรูของตนปกครองภายหลังจากที่ตนถูกโค่นล้มออกจากตำแหน่ง!

โอ้ บรรดาผู้ซึ่งกำลังย่างก้าวไปยังจุดจบทั้งหลาย ทุก ๆ ชั่วขณะที่ผ่านพ้นไป แต่กระนั้นเขาก็ยังทำตัวมิตื่นรู้หรือเข้าใจสิ่งใด!

ดวงใจยังคงหลับใหลอย่างสงบได้เช่นไรกัน

ในเมื่อมิอาจรู้ได้เลยว่า มันจะได้พำนัก ณ ขุมนรก หรือ สรวงสวรรค์กันแน่?

From: Captured Thoughts (صيد الخطر), Chapter 4, p.72-73.

แปลโดย Sisters in Deen.th (23/12/2023)

รายงานจากท่านอุบัยดุลลอฮ์ บิน มิฮฺซอน อัลคอตมีย์ รอฏิยัลลอฮุอันฮุ ว่า ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า :

“ผู้ใดที่ตื่นเช้ามาพบกับสภาวะที่สงบสุข ไม่หวาดหวั่นต่อชีวิต

ไม่เจ็บไข้ได้ป่วย มีอาหารการกินเพียงพอสำหรับวันนั้นแล้ว

ก็เสมือนว่าความเปี่ยมสุขแห่งโลกนี้ได้ถูกจัดเตรียมไว้สำหรับเขาแล้ว"

(บันทึกโดยอิมามอัตติรมีซีย์ เลขที่ 2346)

“ผู้ใดที่ตื่นเช้ามา” หมายถึง ในเช้าวันใดก็ตาม  ณ สถานที่แห่งใดบนโลกนี้  สำหรับผู้ศรัทธาแล้ว เขาจะต้องไม่เป็นกังวลเกี่ยวกับอนาคตของเขาเพราะมันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์(ผู้ทรงสูงส่ง) พระองค์คือผู้ทรงควบคุมดูแลกิจการงานและกำหนดมัน ดังนั้น จำเป็นสำหรับผู้ศรัทธาที่เขาจะต้องคิดในแง่ดีต่อพระองค์ ปรารถนาในสิ่งดีงามและมองโลกในแง่ดี

ความหมายของ “สภาวะที่สงบสุข” หมายถึง ครอบครัวของเขา (ภรรยาและลูก) บ้านของเขา   ที่พำนักของเขา หรือกระโจมของเขาและถนนหนทาง (ที่เขาย่ำเดิน) มีความปลอดภัย เขารู้สึกปลอดภัยจากการถูกทำร้าย ฆ่า ปล้นสะดม ทำลายเกียรติ  จากความชั่วร้ายและอันตรายต่างๆ สิ่งดังกล่าวถือเป็นความโปรดปรานอันยิ่งใหญ่ที่สุดในด้านความศรัทธาและอิสลาม และน้อยคนเท่านั้นที่จะขอบคุณต่อความโปรดปรานดังกล่าวเว้นเสียแต่ผู้ที่สูญเสียมันไปดังเช่นผู้ที่อยู่ในภาวะอนาธิปไตย(ไม่มีรัฐบาล) มีสถานการณ์ความวุ่นวาย หรือผู้อาศัยอยู่ในบ้านเมืองที่ถูกโจมตี วางระเบิด และทำลายจากศัตรูจนเป็นเหตุให้ผู้คน เรือกสวนไร่นาและปศุสัตว์ถูกทำลายภายหลังจากที่ครั้งหนึ่งพวกเขาเคยมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ปลอดภัยและมั่นคง พวกเขานอนหลับไปบนความหวาดกลัว รอคอยความตายที่(อาจ)เกิดขึ้นในทุกเสี้ยววินาที มีผู้คนที่พวกเขาตกอยู่ในสถานการณ์อย่างที่เรากล่าวถึงนี้ เราวิงวอนขอซึ่งการช่วยเหลือและความคุ้มครองจากพระองค์

อัลลอฮ์ตะอาลาได้ทรงแสดงให้เราเห็นถึงปัจจัยที่นำไปสู่ความปลอดภัยและมั่นคงไว้ว่า  “บรรดาผู้ศรัทธา โดยที่มิได้ให้การศรัทธาของพวกเขาปะปนกับการอธรรม ชนเหล่านี้แหละพวกเขาจะได้รับความปลอดภัย และพวกเขาคือผู้ที่รับเอาคำแนะนำไว้”  (อัลอันอาม :82)

อัลลอฮ์ตะอาลาได้ทรงสัญญาแก่บรรดาผู้ศรัทธาซึ่งความปลอดภัยและความมั่นคงหากพวกเขามอบเตาฮีดให้แก่พระองค์ ศรัทธาต่อพระองค์ อุทิศชีวิตของพวกเขาให้แก่พระองค์ มีอีมานที่แน่นแฟ้นต่อพระองค์ และปฏิบัติการงานที่ดีงาม พระองค์ทรงตรัสว่า “แท้จริงบรรดาผู้ศรัทธา(ที่แท้จริง)นั้น คือบรรดาผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮและร่อซูลของพระองค์และเมื่อพวกเขามารวมกันอยู่กับเขา(มูฮัมหมัด)ในกิจการที่สำคัญ พวกเขาจะไม่ผละออกไป จนกว่าพวกเขาจะขออนุญาตจากเขา (มูฮัมหมัด)เสียก่อน แท้จริงบรรดาผู้ที่ขออนุญาตต่อเจ้านั้น เขาเหล่านั้นคือบรรดาผู้ที่ศรัทธาต่ออัลลอฮและร่อซูลของพระองค์ ดังนั้นเมื่อพวกเขาเขาอนุญาตต่อเจ้าเพื่อกิจการบางอย่างของพวกเขาแล้ว ก็จงอนุญาตแก่ผู้ที่เจ้าพึงประสงค์ในหมู่พวกเขาเถิด และจงขออภัยโทษต่ออัลลอฮให้แก่พวกเขา แท้จริงอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงอภัย ผู้ทรงเมตตาเสมอ” (อันนูร 62-64)

เขาได้รับความโปรดปรานอันเนื่องเพราะเขาได้ตื่นขึ้นมาในตอนเช้าในสภาพที่ร่างกายเป็นปกตb มีกำลังวังชา ปราศจากโรคภัย ความเจ็บปวดหรือ ความป่วยไข้ สิ่งดังกล่าวถือเป็นความโปรดปรานจากอัลลอฮ์ มีรายงาน จากท่านอนัส บินมาลิก (รอฎิยัลลอฮุอันฮุ) ว่าท่านร่อซูล  ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัมจะกล่าวขอดุอาอฺอยู่บ่อยครั้งว่า

“โอ้อัลลอฮ ฉันขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากโรคด่างขาว ความวิกลจริต โรคเรื้อน และความเจ็บป่วยที่เลวร้ายทั้งหลาย”

(บันทึกโดยอิมามอะฮฺหมัด เลขที่ 3/192)

นอกเหนือจากนั้น ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม จะวิงวอนขอต่ออัลลอฮทั้งในยามเช้าและยามเย็นซึ่งความปลอดภัยในกิจการงาน ชีวิตความเป็นอยู่ สุขภาพ ครอบครัว และทรัพย์สินทั้งในด้านศาสนาและดุนยา และท่านยังสั่งใช้ให้บรรดาสาวกของท่านปฏิบัติเช่นเดียวกัน อิมามอบูดาวูดได้บันทึกคำรายงานของท่านอับดุลลอฮ บิน อุมัร (รอฎิยัลลอฮุอันฮุ) ว่า ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม จะไม่ละทิ้งการวิงวอนขอในยามบ่ายหรือในยามเช้าว่า

“โอ้อัลลอฮ ฉันขอต่อพระองค์ให้มีสุขภาพดีทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ โอ้อัลลอฮ์ ฉันขอการอภัยโทษต่อพระองค์และการมีพลานามัยในการปฏิบัติตามศาสนาของฉัน และการดำรงชีวิตอยู่ในโลกนี้ของฉัน และการอบรมสั่งสอนครอบครัวของฉัน และการรักษาทรัพย์ของฉัน        โอ้อัลลอฮ์โปรดทรงปกปิดข้อผิดพลาดต่างๆของฉัน และทรงให้ฉันปลอดภัยจาก            ความหวาดกลัวทั้งหลาย”

จากรายงานของท่านมุอาซ บิน ริฟาอะฮฺ จากบิดาของท่านว่า ท่านอบูบักร รอฎิยัลลอฮุอันฮุ ได้ลุกยืนบนมิมบัรและสะอื้นไห้ หลังจากนั้นท่านได้กล่าวว่า ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัมได้เคยยืนบนมิมบัรในปีแรกของการฮิจเราะฮ์ และท่านก็ได้สะอื้นไห้ หลังจากนั้นท่านก็ได้กล่าวว่า 

“ท่านทั้งหลายจงวิงวอนขอซึ่งการอภัยโทษ พลานามัยที่ดีและความปลอดภัยเถิด เพราะแท้จริงแล้วไม่มีผู้ใดที่ได้รับสิ่งใดที่มันจะดียิ่งหลังจากความมั่นคง(ในการศรัทธา) มากไปกว่าสุขภาพที่ดีและความปลอดภัยอีกแล้ว”

(บันทึกโดย : อัตติรมีซีย์ เลขที่ 3558)

ท่านร่อซูล ซอลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้แจ้งพวกเราว่า มีผู้คนจำนวนมากมาย  ที่พวกเขาเมินเฉยและถูกหักห้ามจากความดีงามเหล่านี้. รายงานจากท่าน อับดุลลอฮ์ บิน อับบาส รอฎิยัลลอฮุอันฮุ กล่าวว่า ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า :

“สองความโปรดปรานที่ผู้คนส่วนใหญ่ละเลยนั่นคือ สุขภาพที่ดีและเวลาว่าง”

(บันทึกโดยบุคอรีย์ เลขที่ 6412)

          ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้สั่งใช้ให้รักษาสิ่งสำคัญนี้ เอาไว้ก่อนที่มันจะหลุดหายไป รายงานจากท่านอับดุลลอฮ์ บิน อับบาส ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ กล่าวว่า ท่านร่อซูล   ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า :

“จงฉกฉวยโอกาสกระทำห้าประการ ก่อนอีกห้าประการจะมาถึง วัยหนุ่มของท่าน ก่อนความชราจะมาหา สุขภาพที่ดีของท่าน ก่อนความเจ็บป่วยจะมาหา ความร่ำรวยของท่าน ก่อนความยากจนจะมาหา เวลาว่างของท่าน ก่อนภาระที่ยุ่งได้มาหา การมีชีวิตของท่านก่อนความตายจะมาหา”

(บันทึกโดย : อัลฮากิม เลขที่ 7844 ชัยคฺอัลบานีย์ให้สถานะศ่อเฮียะฮฺ)

นั่นจึงเป็นเหตุผลที่ท่านอิบนุ อุมัร รอฎิยัลลอฮุอันฮุ กล่าวว่า :

“หากท่านอยู่ในยามเช้า ก็จงอย่ารีรอจนกระทั่งเย็น  และหากท่านมีชีวิตอยู่จนกระทั่งยามเย็น  ก็อย่ารอจนกระทั่งเช้า. จงฉกฉวยสุขภาพที่ดีของท่านเพื่อความเจ็บป่วยของท่าน และจงฉกฉวยชีวิตของท่านเพื่อ(ชีวิตหลัง)ความตายของท่าน” 

(บันทึกโดย : บุคอรีย์ เลขที่ 6416)

ใครก็ตามที่ได้มีโอกาสเยี่ยมเยียนผู้ป่วยที่รักษาตัวอยู่ที่บ้านหรือในโรงพยาบาล เขาย่อมได้เห็นสิ่งที่พวกเขาถูกทดสอบจากโรคภัยไข้เจ็บ และโรคภัยเรื้อรัง (ที่พวกเขาไม่พบยารักษา) จึงเป็นสิ่งสมควรสำหรับผู้ที่พบเห็นมันในการที่เขาจะต้องกล่าวสรรเสริญต่ออัลลอฮทั้งยามเช้าและเย็น ให้ความยิ่งใหญ่ และกล่าวถึงพระองค์ให้มากๆสำหรับความปลอดภัยและสุขภาพที่ดีที่พระองค์ทรงประทานให้แก่เขา

ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า : “ผู้ใดก็ตามที่พบเห็น ผู้ถูกทดสอบ และเขากล่าวว่า มวลการสรรเสริญเป็นกรรมสิทธิ์ของอัลลอฮ์ ที่พระองค์ทรงรักษาฉันให้รอดพ้นจากสิ่งที่ท่านถูกทดสอบ และทรงโปรดปรานแก่ฉันอย่างมากมายเหนือสิ่งถูกสร้างอื่นที่พระองค์ทรงสร้างมา” เขาจะถูกคุ้มครองให้รอดพ้นจากสิ่งดังกล่าว

(บันทึกโดย อิบนุมาญะฮฺ เลขที่ 3892 ชัยคฺอัลบานีย์ให้สถานะศ่อเฮียะฮฺ)

และอัลลอฮ์ ตะอาลา ทรงตรัสซึ่งความจริงแล้วว่า

“และพระองค์ทรงประทานแก่พวกเจ้าทุกสิ่งที่พวกเจ้าขอต่อพระองค์ และหากพวกเจ้าจะนับความโปรดปรานของอัลลอฮ์แล้ว พวกเจ้าก็ไม่อาจจะคำนวณมันเ แท้จริงมนุษย์นั้นอธรรมยิ่ง  เนรคุณยิ่ง” (อิบรอฮีม : 34)

รายงานจากท่านอับดุลลอฮ์ บิน อัมรฺ บิน อาศ กล่าวว่า : “มีชายคนหนึ่งได้กล่าวถามท่านว่า “พวกเราไม่ใช่บรรดาผู้อพยพที่ยากจนหรอกหรือ” ท่านจึงตอบว่า “ท่านมีภรรยาที่ท่านสามารถหยอกล้อกับนางหรือไม่” เขาตอบว่า “มีครับ” ดังนั้นท่านอับดุลลอฮ์ บิน อัมรฺ จึงถามว่า “ท่านมีที่พำนักสำหรับพักอาศัยหรือไม่?” เขาตอบว่า “มีครับ”ดังนั้นท่านจึงกล่าวว่า “ก็ถือว่าท่านเป็นผู้ที่ร่ำรวยแล้ว” ชายคนนั้นจึงกล่าวต่อไปว่า “แล้วผมก็ยังมีทาสรับใช้อีกด้วยครับ” ท่านอับดุลลอฮ บิน อัมรฺ จึงกล่าวว่า : “หากเช่นนั้นท่านก็เสมือนว่าท่านเป็นพระราชาแล้ว” 

(บันทึกโดย : มุสลิม เลขที่ 6/97) [1]

ความหมายของคำว่า “มีอาหารการกินเพียงพอสำหรับวันนั้นแล้ว” หมายถึง มีปริมาณที่เพียงพอจะรับประทานวันนั้นจนกระทั่งเย็นก็ถือว่าเขาได้รับซึ่งความโปรดปรานอันยิ่งใหญ่แล้ว อัลลอฮ์ ตะอาลา ทรงตรัสว่า :

“ดังนั้น จงให้พวกเขาเคารพภักดีพระเจ้าแห่งบ้านหลังนี้เถิด(คืออัลกะอฺบะฮฺ) ผู้ทรงให้อาหารแก่พวกเขาให้พ้นจากความหิวโหย และทรงให้ความปลอดภัยแก่พวกเขา ให้พ้นจากความหวาดกลัว” (อัลกุร็อยชฺ :  3-4)

ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม มักจะวิงวอนขอดุอาอฺให้รอดพ้นจากความหิวโหยรายงานจากท่านอบูฮุรอยเราะฮฺ รอฎิยัลลอฮุอันฮุว่า ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม จะกล่าวดุอาอฺว่า

“โอ้อัลลอฮ์ ฉันขอความคุ้มครองต่อพระองค์ให้พ้นจากความหิวโหย ซึ่งมันเป็นมิตรที่เลวยิ่ง” 

(บันทึกโดย : อิมามอบูดาวูด เลขที่ 1547)

ท่านมักจะกล่าวขอต่ออัลลอฮให้ท่านได้รับริสกีในปริมาณที่พอเพียงต่อการดำรงชีวิตของท่าน ท่านอบูฮุรอยเราะฮฺ รอฎิยัลลอฮุอันฮุกล่าวว่า ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม   มักจะวิงวอนขอว่า

“โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงโปรดให้ปัจจัยยังชีพที่ของวงศ์วานมูฮัมหมัดเป็นที่พอเพียงแก่พวกเขาด้วยเถิด”

(บันทึกโดยบุคอรีย์ เลขที่ 6460 และมุสลิม เลขที่ 1055)

ดังนั้น จากสิ่งที่กล่าวมาข้างต้น ก็ถือเป็นที่ชัดเจนแล้วว่า ใครก็ตามที่มีสามประการนี้ในแต่ละวันของเขา ก็ถือว่าเขาเป็นผู้ถือครองกรรมสิทธิ์ของโลกใบนี้ทั้งหมด อย่างไรก็ตามแม้มนุษย์จะครอบครองสามประการนี้แล้ว แต่พวกเขาก็ยังคงปฏิเสธ และดูแคลนในสิ่งที่เขาได้รับและไม่ขอบคุณ ดังที่อัลลอฮ์ ทรงตรัสว่า “พวกเขาตระหนักในความโปรดปรานของพระองค์ดี แต่แล้วพวกเขาก็ปฏิเสธ ซึ่งพวกเขาส่วนมากจะเป็นผู้ปฏิเสธ” (อันนะฮลฺ : 83)

“และต่อความโปรดปรานของอัลลอฮ์กระนั้นหรือที่พวกเขาเนรคุณ” (อันนะฮลฺ : 71)

และสำหรับหนทางเยียวยารักษาการป่วยไข้ของจิตวิญญาณนั่นคือ การพิจารณาไปยังสภาพ(อันเลวร้าย)ของบรรดาผู้ที่ไม่ได้รับซึ่งความโปรดปรานเหล่านี้ บรรดาผู้ยากจน ผู้อาศัยอยู่ในสถานที่ที่อันตรายต่อชีวิตของพวกเขาและลูกของพวกเขา ปราศจากอาหาร น้ำ ที่กำบังหรือไฟฟ้าใช้! 

ท่านร่อซูล ซอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า : 

“พวกท่านจงมองไปยังผู้ที่(มีสถานะ)ต่ำกว่าพวกท่าน และอย่าได้มองไปยังผู้ที่มี(สถานะ)  เหนือกว่า  มันเป็นสิ่งที่สมควรมากกว่า ในการท่านจะไม่ดูแคลนความโปรดปรานของพระองค์ที่มีต่อท่าน”  

(บันทึกโดยบุคอรีย์ เลขที่ 6490 และมุสลิม เลขที่ 2963)

อิมามอิบนุญะรีร อัฏฏอบรีย์ได้อธิบายว่า : มันคือการที่คนคนหนึ่งมองไปยังผู้ที่เหนือกว่าเขาในโลกดุนยา หัวใจของเขาจึงรู้สึกปรารถนาต่อสิ่งที่พวกเขามี และ ดูแคลนต่อความโปรดปรานที่อัลลอฮ์ทรงประทานให้แก่เขา เขาจะต้องการได้รับสิ่งครอบครองในดุนยาเพิ่มมากขึ้นไปอีกเพื่อที่เขาจะได้ไปถึงระดับขั้นของพวกเข้าเหล่านั้น ซึ่งผู้คนส่วนใหญ่จะมีลักษณะเช่นนี้ แต่เมื่อใดก็ตามที่เขาพิจารณาไปยังผู้ที่ได้รับความโปรดปรานน้อยกว่าเขา ทำให้เขาเกิดความนอบน้อมและขอบคุณต่อความโปรดปรานของพระองค์ที่ทรงประทานให้แก่เขาและกระทำในสิ่งดีงาม [2]

[1] https://abukhadeejah.com/look-at-allah-has-given-you-of-blessings-and-be-grateful/

[2] https://islamhouse.com/th/articles/385652

แปลโดย Season Change (25/12/2023)

บทที่ 7

ความสัมบูรณ์ของสติปัญญามนุษย์ (كمال العقل)

จากบรรดาสัญญานต่าง ๆ ที่บ่งชี้ถึงสติปัญญาอันสัมบูรณ์ของบุคคลหนึ่ง  (كمال العقل) คือเป้าหมายอันสูงส่งของเขา! (علو الهمة) นั้นก็เพราะบุคคลใดที่เขาพอเพียงกับเป้าหมายอันเล็กจ้อย เขาก็คือคนที่ต้อยต่ำ

นักกวีท่านหนึ่งได้กล่าวว่า:

"ตัวข้านี้มิเคยพบคุณลักษณะของชนใดอันเป็นมลทิน แย่ยิ่งไปกว่าทุรชนผู้บกพร่อง ทั้งที่ตนยังสามารถเจริญงอกงามสู่ความสัมบูรณ์ได้“

From: Captured Thoughts (صيد الخطر), Chapter 7, p.78

แปลโดย Sisters in Deen.th (06/02/2024)

อิหม่าม อิบนุ กุดามะฮฺ رحمه الله:

พึงทราบเถิดว่าหัวใจนั้นเป็นดั่งป้อมปราการ(الحصن) ในขณะที่ชัยฏอนเป็นศัตรูที่พยายามจะทะลวง, ยึดครองและเข้าควบคุมป้อมปราการนั้นไว้ ซึ่งก็เป็นไปไม่ได้เลยที่เราจะป้องกันปราการไว้ได้นอกจากด้วยการคุ้มกันทางเข้าของมัน แต่กระนั้นมันก็ไม่อาจป้องกันได้สำเร็จ หากบุคคลหนึ่งไม่รู้จักประตูบานต่าง ๆ ฉะนั้นมันจึงไม่อาจปกป้องเขาจากชัยฏอนได้นอกเสียจากจะ #รู้ว่ามันเข้ามาได้อย่างไร และ #มันเข้ามาทางไหน

ชัยฏอนพุ่งเป้าไปที่ทางเข้าและทางเข้าของมันก็คือ #คุณลักษณะนิสัยของบ่าวคนหนึ่ง (صفات العبد) มีประตูหลายบานที่มันสามารถจู่โจมได้ แต่ ณ ที่นี้ เราจะเจาะจงไปที่ประตูบานหลัก ซึ่งไม่ใช่ช่องทางที่คับแคบเลยสำหรับพลพรรคของชัยฏอน: ในบรรดาลู่ทางต่าง ๆ ที่มันจะเจาะเข้าไป ได้แก่ #ความอิจฉา (حاسد) และ #การมักมาก (حرص) เพราะเมื่อใดที่บ่าวคนหนึ่งมีความมักมากในสิ่งใดก็ตาม ความมักมากของเขาก็จะทำให้เขาหูหนวกตาบอด และมันจะปิดกั้นประกาย (النور) แห่งการรู้แจ้ง (بصّر) จุดนี้เองที่ชัยฏอนจะใช้ประโยชน์จากทางเข้าดังกล่าว

ในทำนองเดียวกัน หากบ่าวมีความอิจฉา ชัยฏอนก็ใช้โอกาสนี้ ทำให้มันดูมีความชอบธรรมที่เขาจะละโมบในสิ่งต่าง ๆ ที่ความต้องการของเขาปรารถนามัน แม้ว่าสิ่งเหล่านั้นจะเป็นสิ่งที่ชั่วร้าย (منكر) หรือขัดศีลธรรมก็ตาม (فاحش)

นอกจากนี้ประตูบานใหญ่สำหรับมันที่จะทะลวงเข้าไปได้ก็คือ #ความโกรธเคือง (الغاضب), ความใคร่และการสุดโต่ง (حدّ) ความโกรธเคืองจะทำให้ขาดสติ (عقل) และหากสติของพลทหารอ่อนแอลง ชัยฏอนก็จะพบจุดอ่อนที่จะจู่โจ่มและเล่นงานบุคคลหนึ่งได้

ดั่งที่มีรายงานว่า อิบลีส ได้กล่าวว่า “หากบ่าวมีหัวใจที่แข็งกระด้าง (حَدِيد) เราจะเล่นกับหัวใจของมัน เช่นเดียวกับที่เด็กคนหนึ่งเล่นกับลูกบอล“

หนึ่งในประตูบานใหญ่สำหรับมันก็คือ #การรัก (الحب) ในการประดับประดา และตกแต่ง ทั้งบ้านของเขา, เสื้อผ้า เครื่องแต่งกาย หรือเครื่องเรือน คนคนหนึ่งสามารถที่จะทุ่มเททั้งชีวิตของเขาไปกับสิ่งเหล่านี้

ประตูอีกบานที่ใหญ่ไม่แพ้กันคือ #การที่ท้องของเขาอิ่มแปล้ (شبع) ไปด้วยอาหาร ดั่งที่สิ่งนี้เพิ่มความเข้มแข็งให้กับความต้องการของเขาและทำให้ความยำเกรง (طاعه) ของบุคคลหนึ่งถดถอยลง 

และอีกช่องทางสำหรับชัยฏอนคือ #การที่เขามีความโลภในเรื่องของผู้คน — บุคคลใดก็ตามที่ยึดติดกับการสรรเสริญ เยินยอคนอื่นเกินจริง ในสิ่งที่ไม่ได้ยังประโยชน์อันใดแก่เขาเลย ทั้งยังอะลุ้มอล่วยและไม่สั่งใช้ให้เขาทำความดี (الامر بالمعروف) หรือห้ามปรามเขาจากความชั่ว (النهي عن المنكر)

ประตูอีกบานคือ #ความรีบร้อน (عجلة) และ การละทิ้งการยืนหยัด ดั่งที่ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า: “ความรีบเร่งมาจากชัยฏอน”

(มุสนัด อบู ยะอฺลา, เล่ม 3, หน้า1054; สุนัน อัล บัยฮะกียฺ, เล่ม 10, หน้า 104 — จากท่านอนัส สายรายงาน ฮาซัน; มีปรากฏในซิลซิละฮฺ หะดีษ อัศ-เศาะเฮี๊ยะฮะ, หมายเลข 1795)

ยังมีประตูอีกบานคือ #การลุ่มหลงในทรัพย์สินเงินทอง (حب المال) เมื่อสิ่งดังกล่าวล่วงล้ำเข้าไปสู่หัวใจของบุคคลใดก็ตาม มันจะทำลายหัวใจดวงนั้นและชักจูงให้แสวงหาทรัพย์สิน เงินทองในทุกแห่งหน ดังกล่าวจะนำเขาไปสู่ความตระหนี่ถี่เหนียว (بخلي) ซึ่งผลของมันคือความอัตคัด (فقر) เนื่องจากเขาไม่ยอมใช้จ่ายไปกับสิทธิที่จำเป็นทางศาสนา

ประตูอีกบานสำหรับชัยฏอนคือ #การชักจูงให้คนทั่วไป (เอาวาม) #มีความยึดติดคลั่งไคล้ (تعصب) ต่อสำนักคิด (มัสฮับ مَذْهَب) โดยปราศจากการปฏิบัติตามสิ่งที่ถูกสั่งใช้ให้กระทำ

อีกทางสำหรับชัยฏอนคือ #การชักจูงให้คนทั่วไปหมกมุ่นไปกับการคิดวิพากษ์ (تفكر) ซาต (ذات) และซีฟัตของอัลลอฮ์ (صفات) และในประเด็นอื่น ๆ ที่ไม่กินกับสติปัญญาของพวกเขา จนในที่สุดมันก็จะทำให้เขากลายเป็นผู้ที่สงสัยในเรื่องรากฐานของศาสนา

อีกหนทางหนึ่งคือ #การตั้งแง่ต่อพี่น้องมุสลิม (سوء الظن بالمسلم) บุคคลใดก็ตามที่ตัดสินพี่น้องมุสลิมบนฐานของการสงสัยพี่น้องในแง่ร้าย, จะทำให้เขารังเกียจพี่น้อง, พูดถึงพี่น้องอย่างไร้ความเป็นธรรม และมองว่าตนนั้นประเสริฐกว่าเขา นี้มาจากความคิดที่ไร้ค่า เพราะผู้ศรัทธาย่อมไม่ถือโทษกับผู้ศรัทธาอีกคน ในขณะที่พวกกลับกลอก (منافقين) จะคอยจ้องจับผิดข้อบกพร่องของคนอื่น

#ปัจเจกบุคคลจำต้องปกป้องตัวของเขาจากการกล่าวร้าย เพราะนี้คือจุดที่ชัยฏอนใช้ในการแทรกซึมเข้ามา และหนทางในการบำบัดจากสิ่งนี้ คือการปิดกั้นช่องทางดังกล่าวด้วยกับการขัดเกลาหัวใจให้บริสุทธิ์ (طهر القلب) จากคุณลักษณะที่น่าตำหนิ (صفات المذمومة) - ซึ่งเราจะพูดถึงในภายหลัง

หากแม้นว่าท่านได้ขจัดรากเหง้าของคุณลักษณะต่าง ๆ ที่ได้กล่าวไปข้างต้นจากหัวใจของท่านแล้วก็ตาม ชัยฏอนก็ยังสามารถที่จะเล็ดลอดเข้ามาได้อยู่ดี และมันจะพยายามชักนำเราไปสู่สิ่งเหล่านั้น แต่ก็ไร้ซึ่งที่พำนักใด ๆ สำหรับมันอีก ซึ่งการรำลึกถึงอัลลอฮ์จะป้องกันไม่ให้มันลอดผ่านเข้ามาได้ ผนวกกับการเติมเต็มหัวใจด้วยกับความยำเกรง (تفوى)

From: Book: Discipline: The Path To Spiritual Growth By Imām Ibn Qudāmah al-Maqdīsī | Translated and Published by Dār as-Sunnah Publishers | P. 13 - 15

แปลโดย أم محمد خليل