Για τις Βιολογικές επιστήμες, το μικροσκόπιο αποτέλεσε τη μεγαλύτερη ίσως εφεύρεση καθώς άνοιξε τον δρόμο για την παρατήρηση της βασικής μονάδας της ζωής, του κυττάρου.
Δεν ήταν πάντα γνωστό ότι οι οργανισμοί αποτελούνται από κύτταρα. Ήταν το 1665 όταν ο Βρετανός Ρόμπερτ Χουκ παρατηρώντας με το μικροσκόπιό του λεπτές τομές φελλού διέκρινε κάποιους χώρους που του θύμιζαν κελιά και τους ονόμασε cell.
Στη συνέχεια ο Ολλανδός υφασματοπώλης και πρακτικός επιστήμονας ο Anton van Leeuwenhoek (1632-1723), κατάφερε να κατασκευάσει ένα αποτελεσματικότερο μικροσκόπιο και να μελετήσει περισσότερο διάφορα βιολογικά υλικά. Ήταν ο πρώτος που είδε βακτήρια και ερυθρά αιμοσφαίρια.
Από τότε έγιναν πολλά βήματα που οδήγησαν σταδιακά στη διατύπωση της κυτταρικής θεωρίας όπως έχει σήμερα.
Όλοι οι οργανισμοί αποτελούνται από κύτταρα και από κυτταρικά προϊόντα.
Όλα τα κύτταρα είναι φτιαγμένα από τις ίδιες χημικές ενώσεις και εκδηλώνουν παρόμοιες μεταβολικές διεργασίες.
Η λειτουργία των οργανισμών είναι το αποτέλεσμα της συλλογικής δράσης και αλληλεπίδρασης των κυττάρων που τους αποτελούν.
Κάθε κύτταρο προέρχεται από τη διαίρεση προϋπάρχοντος κυττάρου.
Η ανακάλυψη του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου έδωσε σημαντική ώθηση, καθώς βελτίωσε σημαντικά τη μεγέθυνση, και έκανε δυνατή την τρισδιάστατη παρατήρηση του κυττάρου (μικροσκόπιο σαρώσεως).