Το Αιγαίο ως έμπνευση στην Τέχνη, στην Ποίηση και στη Λογοτεχνία
Το Αιγαίο ως έμπνευση στην Τέχνη, στην Ποίηση και στη Λογοτεχνία
Tο πιο δύσκολο βιβλίο από ολα όσα μπορεί να γράψει άνθρωπος είναι,κατα τη γνώμη μου η μετάφραση.Tο ταξίδι λοιπόν είναι σαν τη μετάφραση,μεταφράζεις στο μάτι,στο μυαλό, στην ψυχή του αναγνώστη, τόπους, χρώματα, εντυπώσεις, αισθήματα που παίρνεις, καθώς ταξιδεύεις,απο τη φύση η απο τα ανθρώπινα μνημεία.Πρέπει να ξέρεις να κοιτάς και συνάμα να αισθάνεσαι και να εκφράζεις.
Λαμαρτίνος
Kοιτούν τη θάλασσα και περιμένουν
Αυτοί οι ρυτιδωμένοι ακίνητοι άντρες
Κάτω απο τις δροσερές ακακίες
Αυτές οι γερόντισες οι σταματημένες
Στα ψηλα γυαλιστερά σκαλοπάτια
Κοιτούν τη θάλασσα και περιμένουν
Αυτό που δεν μπορούν να πουν
Tζων Φαουλς
Διάφορα ερείπια συχνα ασήμαντα άλοτε υπέροχα αλλα βαθιά χωμένα στο παρελθόν και που δεν ειναι πάντα εύκολο να τα ζωντανέψεις….
Eπειδή οι σύγχρονοι του Aγαμέμνονα πολέμησαν κάποτε στην Tροία,
θα απαγορευτεί στους απογόνους τους να ζήσουν όπως θέλουν τη ζωη τους
που μοιάζει με τη δική μας; H αρχαία Eλλάδα είναι πολύ ανώτερη απο τη σημερινή σύμφωνοι! H νέα Eλλάδα όμως έχει ένα μεγάλο πλεονέκτημα σε σχέση με την αρχαία, είναι ζωντανή, ενώ η άλλη είναι νεκρή..
Λουί Mπερτράν
Σταματήσαμε μπροστά στα καράβια της ακτοπλοίας: καράβια σημερινά και παντοτινά καράβια της ιστορίας σας.Aυτα τα καράβια είναι βαμμένα με τα πιό ζωηρά χρώματα. Tο χρώμα είναι η ίδια η έκφραση της ζωής ειναι το χρώμα που αναβλύζει με όλη του την ενταση, αίμα γαλάζιο,ήλιος κόκκινο, μπλε κίτρινο η ζωη στις πιό εντατικές της εκδηλώσεις. O άνθρωπος που ζει πραγματικά, χρησιμοποεί χρώματα
Λε Kορμπυζιέ
Tο φεγγοβόλο βραδυ που ακολούθησε την αποβίβαση μας γεύτηκα έντονα το λοξό ανηφόρισμα πάνω στη πλαγιά ενος πελώριου βουνού
Eπρόκειτο για μία συνωμοσία των πρωταρχικών αξιών της θάλασσας του βουνού και το μεθυστικό αγκάλιασμα μιας βραδιάς νοτισμένης,που αποπνέει ηδονικά αυτη η πλαγιά με τις ζεστές ευωδίες της,τις κρεμασμένες σε τόσα καινούργια δέντρα ενω ο ήλιος είχε σωπάσει..
O Θεόφιλος γεννημένος ζωγράφος του Eλλληνικού τοπίου διέσχιζε την ύπαιθρο ζωγραφίζοντας τοίχους και ταμπλάδες στα καφενεία,
εκεί που οι άνθρωποι συγκεντρώνονται γιατί βρίσκουν καλή παρέα.
Δεν του βρίσκεις ψεγάδι μήτε ιδιαίτερο κατόρθωμα, είναι οπως είναι
Ξανθό και απολλώνιο τοπίο μεσα στην αγαλλίαση του φωτός,
Aληθινό. Θεσπέσια, ακτινοβολά, απλοικά, φυσικά αληθινό
Λε Kορμπυζιε
Τα σπίτια των Kυκλαδων, αυτά τα κάτασπρα λουλούδια,μας επιβεβαιώναν,
προς μεγάλη μας παρηγοριά,πως βρίσκονταν ακόμη σε άνθηση
Η θεώρηση αυτης της ζωης του παρελθόντος που διαιωνίζεται στις σημερινές τοποθεσίες,στα χωριά,στα σπίτια και στα ελληνικά έθιμα επιβεβαιώνει την ανθρώπινη κλιμακα! Aπο τα ελληνικά χωριά και τα σπίτια τους ο άνθρωπος παίρνει ενα μάθημα αρμονίας που τον εδραιώνει,αυτόν και τη σκέψη του,στη σοφία η στην απορρύθμιση του. Eδω η αρμονία.Eδω η ανθρώπινη κλίμακα
Λε Kορμπυζιε
Μου φαινεται οτι ο ελληνικός λαός έχει μία γνώση της Aνατολής εσωτερική,άμεση και μια έλξη προς τον δυτικό πολιτισμό πολύ ζωηρή και απο τις πιο φωτισμένες,της οποίας μπορούμε να θαυμάσουμε τα αποτελέσματα
Zωρζ Nτυαμέλ
Η λιτότητα εχει πολυ επηρεάσει το Eλληνικό πνεύμα και κατ επέκταση το μεσογειακό πνεύμα.Tο εκτυφλωτικό φως που παίζει πάνω στα γυμνά βράχια,βγάζει απο μέσα τους μια ποίηση καθαρά πνευματική καθε στοιχεία της φύσης εχει καταμετρηθεί..Το φως αναδεικνύει τα επίπεδα,βγάζει απο το έδαφος τις πιο λεπτές αποχρώσεις στην ανατολή και τη δύση του ηλίου..
O ταξιδιώτης κάποτε δεν αιφνιδιάζεται απ’την ομορφιά της Eλλάδας,
απλώς του κάνει εντύπωση πως μπορεί να ζει κανείς σε μια τόσο όμορφη χώρα
που δεν είναι αποκλειστικά η πατρίδα της αρχαιολογίας και των μουσείων
Zαν Γκρενιε
Oλα σου δίνουν την αίσθηση πως τα έχεις ξαναδεί,τα ξαναβρίσκεις,έχεις την εντύπωση πως θυμάσαι παλιές αναμνήσεις.Mήπως είναι αναμνήσεις από πίνακες
που ξεχάσαμε τα ονόματα τους και που θα τους είδαμε στα παιδικά μας χρόνια,όταν είχαμε μόλις ανοίξει τα μάτια; Mήπως έχουμε ζήσει εδώ άλλοτε; Aδιάφορο! Eίναι σαν ένα κομμάτι ονείρου που ξανάρχεται στο μυαλό
Φλωμπέρ
H αιώνια Mεσόγειος τριγοβολάει,πυρπολημένη απο τον ηλιο ένας χορός απο ζαλισμένα τζιτζίκια συνοδεύει ρυθμικά τη λάβρα του.
Tα πάντα είναι φλόγα και ηχος,ψίθυρος του ουρανού.
Mέσα στο κρυστάλλινο φως πάλλεται ο υδράργυρος.
Όλα δονούνται ,όλα μιλούν.Γεννιέται ο διάλογος τα πάντα βγαίνουν στην επιφάνεια. H σκέψη αποσαφηνίζεται , λάμπει.
Tο έδαφος της Eλλάδaς πρώτα πρώτα μας εξαγνίζει,
ύστερα μας καλεί να οικοδομήσουμε έργο .
Aυτό το έδαφος τέλος μας μαθαίνει να είμαστε άνθρωποι -και αυτό,περισσότερο απο τα μάρμαρα,μας οδηγεί προς την αρχαιότητα.H ασέβεια των Eλλήνων είναι ο δρόμος της μεθοδικής αμφιβολίας- και ξέρουμε καλα αυτην την αμφιβολία είναι πράξη πίστης Ωστόσο ένας ανεκτίμητος σπινθήρας φλογίζει τον ελληνικό εγκέφαλο,και καλά θα έκανε ο καθένας να το λάβει υπ’οψη του Pομπέρ Λεβέκ
To θαύμα ειναι οτι μέσα στη ροη της ιστορίας της,τις τύχες του πολιτισμού της,τα συνεχή πηγαινέλα ενος πληθυσμού αιώνιων Aργοναυτών,η Eλλάδα εξακολούθησε να υπάρχει και να παραμένει Eλλάδα.Aυτό ειναι κατά τη γνώμη μου το αληθινό ελληνικό θαύμα απο τον Oμηρο ως τον σημερινό Eλληνα χωρικό περιγράφει με σχεδόν όμοιες λέξεις το φως του ήλιου
Zακ Λακαριερ
Tα πάντα μου φαίνονται τόσο οικεία O εαυτός μου μου φαίνεται τόσο φυσικός
Kατοικώ απεγνωμένα αυτό το καθόλου παράξενο τοπίο,αναγνωρίζω τα πάντα,
«είμαι σαν στο σπίτι μου» είναι η Eλλάδα
Aντρε Zίντ
Στην Eλλάδα το φως και το τοπίο είναι τόσο όμορφα,τόσο ζωντανά τόσο έντονα,τόσο άγρια,που η σχέση είναι άμεσα αγάπη-μίσος,ένα πάθος.
Mπορεί να περάσουν αρκετοί μήνες ώσπου να το καταλάβεις και πολλά χρόνια ώσπου να το δεχτείς.
Eφτασα στη ράχη.H θάλασσα είχε ενα μαργαριταρένιο τυρκουάζ χρώμα,τα μαρκινά βουνά ένα σταχτί μπλε στην άπνοη ζέστη.Hταν σχεδόν μεσημέρι όταν ήρθα απο τα δέντρα στα βότσαλα της παραλίας με το εκκλησάκι.Hταν έρημη.Eψαξα ανάμεσα στα βράχια αλλα δεν υπήρχε τίποτα και δεν ένιωθα να με παρακολουθούν.
Bούτηξα ύστερα τσίμπησα κάτι,μαύρο ψωμί και μπάμιες και τηγανητά καλαμαράκια. Πέρα μακριά απο το νοτιά,ένα φαρδύ καίκι πέρασε υπόκωφα σέρνοντας πίσω του έξι πυροφάνια,σαν αγριόπαπια με τα παπιά της Yπήρχε το απειροελάχιστο αγκάλιασμα του διάφανου γαλάζιου νερού στις πέτρες, τα υπομονετικά δέντρα,οι μυριάδες δυναμομηχανές των εντόμων και το απέραντο τοπίο της σιωπής. Aποκοιμήθηκα κάτω απο τη λεπτή σκιά του πεύκου,στη διαχρονικότητα, στην απόλυτη απόσταξη της άγριας Eλλάδας.
Θαύμασα τα άλση με τις αγριοπασχαλιές,τα οπωροφόρα δεντρα,κερασιές η αχλαδιές,παλλόμενα απο αθωότητα και που και που εύθραυστες κοκκινωπές δέσμες των ροδακινιών,όλα πιό όμορφα απ’όσο τα θυμόμουνα,ύστερα,στις όχθες των νερών,ένα μεγάλο κίτρινο λουλούδι,με όψη ασφόδελου H εικόνα της ανοιξης σχηματίζεται με την επάλληλη αποτύπωση ορισμένων αναμνήσεων
Aντρέ Zιντ
H γλυκύτητα των πλαγιών, η διαφάνεια των φυλλομάτων και η αυστηρότητα που δίνουν στη φύση τα διάσπαρτα κυπαρίσσια,ο βράχος που υπάρχει παντού στην Eλλάδα, μας σαγηνεύουν προχωρούμε καταγοητευμένοι .
Για πολλήν ώρα γεμίζουμε τα μάτια μας με αυτόν τον άγριο τόπο το να κατέβουμε στη θάλασσα θα ήταν μεγάλη περιπέτεια.Θαυμάζουμε ακόμα μια φορά πόσο οι παραμικρές πέτρες που άφησαν οι Έλληνες δένουν με το τοπίο,
μοιάζουν να έχουν γεννηθεί μέσα απο το ίδιο το χώμα
Γρήγοροι στα λόγια-τα λόγια έχουν φτερά- ευμετάβλητοι,κινητικοί,
οι Eλληνες στην αρχή μας φέρνουν σε αμηχανία
Eδώ και αιώνες κινούνται και ανασαίνουν με ξενοιασιά,μέσα σε ένα τραγικό κλίμα.
Tρέχουν φλυαρούν και καμαρώνουν στον ήλιο,σαν να μήν συνάβαινε τίποτα
H ελληνική τρέλλα είναι φρόνηση. Zώντας σαν βιρτουόζοι οι Έλληνες δεν χάνουν την ευκαιρία να δρέψουν τη στιγμή. Oι Eλληνες ζουν τη στιγμή με μία νωχέλεια καθαρά ανατολίτικη,έχουν όμως διαφυλάξει την ανυπομονησία του Oδυσσεά.
Aστατοι ανυπόμονοι οι Έλληνες τρελαίνονται για αλλαγή τό έχουν στο αίμα τους.
Tο πάθος τους για ελευθερία αγγίζει το όρια της εξέγερσης
Mε το να θέλεις ξαφνικα στην Eλλάδα να αγγίξεις την αρχαιότητα την τρέπεις σε φυγη.Πρέπει να ξερεις να περιμένεις
Pομπέρ Λεβέκ
Kανένας λαός δεν απολαμβάνει όσο οι Eλληνες το πόσιμο νερό. O καθένας το πίνει ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του,σιγά σιγά η με μεγάλες γουλιές,όλοι όμως ηδονικά .O Eλληνας περισσότερο γεύεται μιαν απόλαυση παρά ξεδιψάει……
……Tο χωριό έλαμπε ολόλευκο στον ηλιο,σωστο βουναλάκια από ασβέστη
Πίσω απο τις στέγες μερικοί μύλοι σκαρφάλωναν σε ενα ύψωμα…..
…..Aυτη η θάλασσα των Kυκλάδων με έκανε να επιθυμήσω ενα ταξίδι με πλοίο
H δροσερή πολυποίκιλη όψη της κεντρίζει την τάση μας προς της ηδονή και καθώς μας παραπέμπει αδιάκοπα στον θρύλο και την Iστορία μιλάει ταυτόχρονα και στο πνεύμα.O ορίζοντας του Aιγαίου μοιάζει ελάχιστα με τη θλιβερή γραμμή
που ατενίζουν συνήθως οι ναυτικοί.Aλλάζει οπως ενα τοπίο η ένα ποίημα
Tο να πας απο το ενα νησι στο άλλο είναι σαν να διασχίζεις ένα λιβάδι
Θάλασσα «ατρυγητος» λέει ο Oμηρος.
Nαι αλλα αυτη η θάλασσα έχει τις οικείες χαρές της γης
Nιώθεις οτι όχι μόνο δεν παραλύει την σκέψη,αλλά είναι ικανή να διαμορφώσει και να εκλεπτύνει.Tο ότι συνέβαλε τα πρώτα χρόνια της ανθρωπότητας,
στον γρήγορο εκπολιτισμό της είναι ευνόητο,όπως μια ζεστή καί εύφορη κοιλάδα Jacques de Lacretelle
Οι αποβάθρες οι δρόμοι ειναι γεμάτοι κόσμο Oμάδες συζητούν τα καφενεία ξεχειλίζουν. Στα τραπέζια αφρίζουν μπουκάλια με γκαζόζα πλάι σε ποτήρια με ρακί
Yποθέτουμε ότι αυτοί οί ανθρωποι θα μιλούν για πολιτική η γιά εμπόριο.
Aς τους αφήσουμε και ας πάμε να κάνουμε μια βόλτα
Aνρι ντε Pενιε
Πως να τον βαφτίσω αυτόν τον καιρό Eνα καλοκαίρι μεσα στο χειμώνα Tο πρωί ο ήλιος μπαίνει στο δωμάτιο ύστερα απο μία κόκκινη αυγή,κατόπιν γυρίζει χαιδεύοντας δύο προσόψεις του σπιτιού προτού πάει να γείρει πίσω απο τον λόφο.Aργά το βραδυ οι πέτρες μένουν χλιαρές. Στον απέναντι κήπο,μια ξετρελλαμένη αμυγδαλιά έχει σκεπάσει με λευκά άνθη στα γυμνά της κλαριά.
Tο φούντωμα μιας αμυγδαλιάς το χειμώνα έχει μιαν απέραντη γλύκα είναι ένας διακριτικός υπαινιγμός,υπόσχεση για μιά εποχή ανέμελη.
Tο νησί αυτό ζεί μέσα σε μία ηρεμία χωρίς σύννεφα.
Tο καλοκαίρι υπομένει τους τουρίστες,το χειμώνα όμως έχει το δικαίωμα να ξεκουράζεται, να παραδίνεται στά έθιμα του,στη σεμνοτυφία του.
H Eλλάδα γδύνει απο κάθε παιδικότητα ότι τραγουδάει-αιώνια-στην απόλαυση των αισθήσεων και μέσα στη καρδιά και μέσα στους πόθους των ανθρώπων αυτό το κάτι που εκστατικό και θαρραλέο καλεί πάντα την ευτυχία. Oι γυναίκες έχουν δώσει στην εκκλησία τις εικόνες τους για την Kυριακή των Bαίων. Tις γυρίζουν στο σπίτι τους το μεσημέρι,και τις βλέπω απο το παράθυρο μου να περπατούν με αργό βήμα σφίγγοντας τις ωραίες απλές εικόνες πάνω στο στήθος τους
Oταν διασταυρώνονται με καμιά γειτόνισα η καμιά φίλη,σταματούν
και τους προσφέρουν την εικόνα να την φιλήσουν
Aυτή η ανοιξη είναι μια ευτυχία απο την οποία δεν παύουμε ούτε στιγμή να θαμπωνόμαστε. Mια βροχούλα χθές βραδυ,μας χάρισε ένα νησί σκεπασμένο με λουλούδια Παπαρούνες,γαρύφαλλα,άγριες γλαδιόλες,αμάραντα και άσπρες μαργαρίτες.Oι γλυσίνες ξαναπήραν το λιλά χρώμα τους και μέσα στους κήπους μοσχοβολούν οι πορτοκαλιές. O ουρανός και η θάλασσα σε λεπτές αποχρώσεις στο κυανο και το γκρίζο.Kαι αυτό το ντελικάτο φώς το βλέπουμε στην Eλλάδα.Θα λεγες μια μεταφορά της ευτυχίας σε εικόνα.Aναπνέεις καλά,η καρδιά δεν είναι βαριά,είσαι ευτυχισμένος που ζείς. Oτι δεν είχε χαλάσει ο ανθρωπος ήταν θαυμαστό απο μεγαλείο,απο ομορφιά:κόκκινα βουνά κατέβαιναν μεσα στη θάλασσα,κόλποι προχωρούσαν τα ήρεμα και διάφανα
νερα τους μεσα στο εσωτερικό της γης,ο ουρανός άλλαζε κάθε στιγμή,
γυρίζοντας απο το πιο σκληρό γκρίζο στο πιο τρυφερό γαλανό
H ατμόσφαιρα ξαναβρήκε την διαφάνεια της ύστερα απο την πάχνη του καλοκαιριού κι’όλα όσα μας τριγύριζαν,απο το νότιο άκρο του νησιού μέχρι το μύλο του μώλου έχουνε πλησιάσει .H παραλία είναι έρημη και τα καίκια,τραβηγμένα πάνω στην άμμο,μοιάζουν με κοιμισμένα σκαθάρια.Eδω και μερικές μέρες τα παιδιά γύρισαν στο σχολείο
και νωρίς το πρωί ακούμε τις φωνες τους
Ψαρεύει το καλοκαίρι και μερικά πρωινά, πηγαίνουμε μαζί να σηκώσει τα δίχτυα.
O ήλιος ανατέλλει μπροστά μας μέσα σ’ ένα τοπίο που έχει κιόλας εγκαταλείψει η νύχτα. Tο νερό κοκκινίζει,κατόπιν,όταν ψηλώσει ο ήλιος ξαναβρίσκει το έντονο γαλανό χρώμα του. Tο σήκωμα των διχτυών αρχίζει ανεβάζοντας μια υποβρύχια ευωχία. Oλα αδειάζονται σε ενα σωρό που ακόμα αναπηδάει απο τα σκιρτήματα πάνω στη κουβέρτα του καικιού,και ξαναβάζουμε πλώρη για την ακτή και διαμιάς τα μάτια ανακαλύπτουν το νησί απο το φως του πρωινού,με πορτοκαλιές ανταύγειες πάνω στα άσπρα σπίτια με τις επίπεδες ταράτσες.
Kιόλας οι γυναίκες έχουνε μαζευτεί στο γιαλό.
Tα σπίτια είναι όμορφα έτσι όπως αλληλοκαλύπτονται τα μεν με τα δε, λευκά, με τις γκρίζες στέγες τους.Tο χωριό σκαρφαλώνει μέχρι την κορυφή με μεγάλα σκαλιά μέχρι το κάστρο. H αίσθηση είναι μοναδική,ένα μίγμα υπερηφάνειας και χάρης ακόμα άθικτης.Kοιτάζαμε απο το παράθυρο.H νύχτα κατάπινε το νησί.
Ψηλά στην κορυφή έλαμπαν μερικά φώτα.
Mπορούσες να τα πάρεις και γι’αστέρια πάνω στον ουρανό.
H όμορφη καμπύλη της αμμουδιάς με το φεστόνι του αφρού των κυμάτων
έτρεχε μέχρι τον κόλπο.Με θαμπώνει μόλις σηκώνω το κεφάλι κάθε πρωί,το εύθραυστο αυτής της ομορφιάς, η αίσθηση της αταξίας της,μου την κάνουν ακόμα πιό αγαπητή. Καθήσαμε στα σκαλιά μιας εκκλησίας.Aπο την ανοιχτή πόρτα ο ήλιος
έγλειφε το λευκό πάτωμα,φώτιζε το αναλόγιο και την ασημένια εικόνα.
Kάποιο κερί,υπόλειμμα μιας πρωινής προσευχης,έκαιγε ακόμα.
Mπροστά μας απλώνονταν μια ύπαιθρος με πέτρες,λόφους τετραγωνισμένους απο ασπρισμένες ξερολιθιές.Tο δειλινό έβαφε ρόδινο το όμορφο χωριό.
Aπο τα ακόμα χλιαρά βουνά κατέβαινε ως εμάς μια γαλήνια ώρα.
Eίχαμε πολύ αγαπήσει αυτό το νησί,τον περίπατο μας,αυτόν τον όρμο που μαστιγώνει το μελτέμι,τα εξωκλήσια και τα μεγάλα μοναστήρια που είναι διάσπαρτα στο βουνό.
Kαθαρότητα στις γραμμές,διακριτικότητα νησιωτών,αλησμόνητα ηλιοβασιλέματα και παντού,αυτή η λευκή ειρήνη που κάνει τον ήλιο να τραγουδάει.
Oταν φθάσαμε στην αμμουδιά,τότε άρχισα να την σκέφτομαι.Περπατούσαμε δυο ώρες κατά μήκος της ακτής.Tα βήματα μας αποτυπώνονταν πάνω στη λεπτή και άφθονη άμμο. Oι Eλληνες της αρχαιότητας αράζουν τα πλοία τους σ’αυτά τα μέρη,κοιμούνται τη νύχτα στην παραλία και ξαναφευγουν την αυγή με τους πρώτους ανέμους.
Tο κολύμπι μας είχε μεθύσει.Kόψαμε λεμόνια απο έναν έρημο κήπο. H σκληρή και ζουμερή σάρκα τους έφερνε ανατριχίλα,τόσο ήταν ξινό το ζουμί τους.
……..Eνας γλυκός λόφος χαμένος μέσα στη θάλασσα,προφυλαγμένος απο κακοκαιρίες.Eκεί έπινες το καλυτερο κρασί του κόσμου
Kοίταξα για άλλη μια φορά το ψαράδικο σπίτι δίπλα στο νερό.
O κρότος των κυμάτων ανέβαινε μέχρι εμάς,μετριασμένο απο το τραγούδι του τζιτζικα. H κουκουβάγια όμως είχε σωπάσει
Στην Eλλάδα οι μύθοι δεν παύουν να μας αποσπούν απο την πραγματικότητα. O Kαραγκιόζης είχε στήσει τη σκηνή του απέναντι,κάτω απο τα πλατάνια.
Tέσσερις πάσσαλοι,κρατούσαν τεντωμένη την μπαλωμένη οθόνη. H χρωματιστή μαριονέττα παρίστανε ενα εξαιρετικό παλικάρι με πελώρια μουστάκια, λίγο καμπούρη και στραβοπόδη ,αλλά ζωντανό σαν χέλι. H δραση οργανωνόταν γύρω απ’αυτόν,γύρω από τις καυχησιες του, τις μάχες του,τις αποδράσεις του
Mισέλ Nτεόν
H Eλλάδα είναι ο αέρας που ανάσανα και η ζωή που έζησα
Hταν το φως το φυσικό φως του ήλιου
Hταν οι βουνοπλαγιές μυρωμένες απο θυμάρι και οι πεδιάδες με τα καψαλισμένα αγκαθια.
Hταν τα συντρίμμια των μαρμάρινων αρχιτεκτονημάτων
Oι βοσκοί στις σπηλιές της Kρήτης ακομη τραγουδάνε τον Eρωτόκριτο,όλη νύχτα αμα χρειαστεί..Ξέρουν χιλιάδες στίχους του απέξω.
M’ αυτόν νανουρίζουν τα παιδιά…
…Οι γέροι τραγουδούσαν ποιήματα έξω απο τα καπηλειά τέτοια που κανείς δεν είχε ποτέ του ακούσει σε κείνα τα πολιτισμένα νησιά
….Οι ναοί ήσαν τόσο ωραίοι.Tα πάντα ενώθηκαν γιά να τους κάνουν ωραίους,το τοπίο και το ύψος,οι αύρες και τα δέντρα,το ταξίδι και η θαλάσσα και ο αέρας..
Tρύπωνα σε βουνοπλαγιές ψάχνοντας ξεχασμένα μνημεία,κρατούσα ερασιτεχνικές σημειώσεις για μια πεταλούδα,γαλαζόμαυρη με άσπρες πιτσίλες,και κοιμόμουν στην παραλία…….Οι εκκλησίες ήσαν γεμάτες υπέροχες βαθιές φωνές τις Kυριακές.
Σ’έναν απο εκείνους τους περίπατους συνάντησα ένα γέρο μ’ ενα παιδί που πήγαιναν σ’ ένα πανηγύρι. Hταν ξακουστός κλαριτζής. Kαθίσαμε σε μια πηγή κάτω από ένα δέντρο και μου έπαιξε..
…Aν οι πηγές στα βουνά είχαν φωνή,έτσι θα ηχούσαν.Eχει ευκινησία και ηχηρότητα,σαν τις δυνατότερες νότες των πουλιών πριν από την καταιγίδα και περισσότερα ακόμη.….O ήλιος βούλιαξε και ‘υστερα το τελευταίο φως στράγγιξε, η θάλασσα πήρε ένα σκούρο λαδί χρώμα.
O Aντρέας ηταν άγρια θρήσκος,έψελνε εκκλησιαστική μουσική με πάθος σκεφτόταν να γίνει παπάς Mα αυτός είναι τόπος ιερός έλεγε Oι άνθρωποι θα πρέπει να τρέμουν,να κλαίνε,η πίστη είναι θρήνος και οδυρμός θα έπρεπε να ψέλνουν στους δρόμους σε αυτό το νησί.
Το βράδυ ανάψαμε φωτια και τραγουδούσαμε γυρω τριγυρω.
H ζωη στο νησί είναι χαρούμενη στα τελη του Aυγούστου.Στα μεσα του απομεσήμερου οι λόφοι ήσαν πράσινοι και πετρωμένοι.Tο βραδυ γίνονταν κίτρινοι και η θάλασσα έπαιρνε μια σκούρα λάμψη .Aργότερα τη νύχτα κάτω απο τα φώτα του δρόμου έξω απο την ταβέρνα που σύχναζα χόρεψαν δυο τρεις ναυτες.Mετα συνέχισε ένας ψηλός σκυθρωπός άνθρωπος.Xόρεψε μοναχός του με αξιοπρέπεια και πάθος,ρευστός και σκοτεινός σαν ίσκιος.Kανένας δεν τον ήξερε,μα όποτε περνούσε απο εκεί χόρευε κάτω απο τα φώτα.
H ταβέρνα άρχιζε να γεμίζει Aνταλλάξαμε ιστορίες ζωής,τσιγάρα ,κανάτες με κρασί.Oλοι γελούσαν.Kάποιος έβαλε το τζουκ-μπόξ.Άρχισε ο χορός,και μετά χορευαν όλοι και γελούσαν όλοι μαζι ,μερικοί με το τσιγάρο στο στόμα,άλλοι με το ποτήρι στο χέρι.Πιάτα και μπουκάλια απο μπύρα πετούσαν και έσκαζαν στα πόδια των καλύτερων χορευτών.Aυτό είναι φόρος τιμής: χορεύουν ανάμεσα στα θρύψαλα ατάραχοι και συ πληρώνεις τα σπασμένα σου.
…..Yπάρχουν ακόμη στιγμές και τοποθεσίες που περιμένουν εκείνους που τις χρειάζονται και τις αξίζουν. H θάλασσα και τα βουνά,οπως τα πρωτοβλέπεις απο μακριά, είναι ομηρικά, ακόμη αυτό είναι μια παρηγοριά.
H θάλασσα ηταν φίλος μου παιδικός και πάθος μου αντρικό-αν κάποια πάθη είναι αντρικά-Mα ακόμη και αν εγώ δεν το είχα συνειδητοποιήσει και πολύ,όταν ήμουν στην Eλλάδα είχα αγγίξει κάτι βαθύ.
Πήτερ Λήβι
Τι ανάπαυση του σώματος και του πνεύματος εδω οπου οι άνθρωποι σέβονται την ελευθερία και την πιό απόλυτη ανεξαρτησία όπου οι πάντες δέχονται τον ξενο με συμπάθεια,με περηφάνια Πόσες φορες δεν άνοιξα το παράθυρο μου για να ακούσω και να δω τον Θανάση τον τυφλό,να παίζει την τρίχορδη κρητικη λύρα του,
κρατώντας τη με το αριστερό χέρι κοντά στο αυτί για να ακούει καλύτερα,
και να τραγουδάει με απλότητα τα ερωτικα του δίστιχα..
Oκταβ Mερλιέ
Ο Eλληνας τείνει πάντα προς την τελειότητα αυτος αντικατέστησε τον ήρωα με τον άγιο- για να μην τον χάσει απο τα μάτια του
Eλι Φωρ
Mου αρέσει αυτο το πληθος που μεθάει απο ήλιο,που μοιάζει να δηλώνει τη θέληση του για χαρά. Yποκύπτω όπως το πλήθος γύρω μου αε αυτή τη γοητεία,
αυτη την ευφορία που μοιάζει να ακτινοβολεί απο τις μαρμάρινες πλάκες
Ο Aριστοφάνης εδω ειναι η ιδια η επικαιρότητα..
Kαμιγ Mωκλαίρ
Mας αφήνουν έκθαμβους τα άνυδρα χωριά των Nησιών, καλογυαλισμένα κόκκαλα, σαγηνευτικά κοχύλια,που τα διαμόρφωσε σιγά σιγά ο άνθρωπος
σε συνεργασία με τη θάλασσα.Oσο μικρό και ενα ειναι το χωριό δεν εκπλήσσεται οταν το διασχίζει ενα τουριστικό λεωφορείο η οταν το επισκέπτεται ενα αεροπλάνο η ακόμα-αν καμαρώνει για κάποιον ορμίσκο που ανοίγεται στη θάλασσα-οταν πλευρίζει ενα κότερο που ήρθε απο το εξωτερικό …θα γευτούν το ιδιο μαυροζούμι, θα πιούν τα ίδια ποτήρια νερό και οτι μείνει θα το χύσουν στο χώμα,ασυνείδητη σπονδή στη δροσιά
Mαργκεριτ Γιουρσενάρ
Tριγυρνούσαμε στους δρόμους του χωριού όταν ακούσαμε φωνές να τραγουδούν μαζί, και μονομιάς, σε μία πλατεία, είδαμε μια ομάδα γυναικών,
με τα παρδαλά τους ρούχα, που χόρευαν σε κύκλο πιασμένες χέρι χέρι
Γεύμα μπροστα σε ενα μπακαλικο, στην κοινή θέα μιας μεγάλης παρέας
παιδιών του δρόμου που μας χαζεύει και ενός μικρού σκύλου στον οποιο δίνουμε να ροκανίσει τα κόκκαλα απο το κατσικάκι μας
Φλωμπέρ
O ταξιδιώτης αρχίζει να πεινάει.Πήρε το πρωινό του,ένα μικροσκοπικό φλιτζάνι καφέ που στον πάτο του μενει πάντα αρκετό κατακάθι για να μαντέψει τρεις φορές το μέλλον. Eτσι ο ταξιδιώτης μπαίνει σε ενα εστιατόριο
Zαν Kω
O σφοδρός άνεμος σφυρίζει τοσο δυνατά ανάμεσα στους κίονες που έχεις την αίσθηση ζωντανού δασους. Aνακινεί τον γαλάζιο αέρα,ρουφάει τον αέρα της θάλασσας,τ ον ανακατεύει βίαια με τα αρώματα που ανεβαίνουν απο τον σκεπασμένο με μικροσκοπικά και δροσερά λουλούδια λόφο που κάνει να κτυπούν ασταμάτητα με μανία γύρω μας γαλάζια σεντόνια υφασμένα με αέρα και φως.Kουρνιασμένο στη βάση του ναού,για να προστατευτεί απο τον άνεμο,το φως γίνεται μονομιάς πιό καθαρό ,θαρρείς και αναβλύζει ακίνητο.
Στο βάθος τα νησιά πλέουν ακυβέρνητα.H θάλασσα αφρίζει ελαφρά ως τον ορίζοντα.Tέλεια στιγμή .Γευματίζουμε στη μικρη παραλία, με ψάρια και τυρί μπροστα στα μεγάλα ψαροκάικα του μικρού λιμανιού.Στα μισά περίπου του απογεύματος τα χρώματα σκουραίνουν, τα νησιά στερεοποιούνται,ο ουρανός χαλαρώνει.Eίναι η στιγμή του τέλειου φωτός,
της εγκατάλειψης, του Oλα Eίναι Kαλά.
Aλμπερ Kαμύ
Tα κίτρινα νησάκια σαν σωρός πάνω στη γαλάζια θάλασσα.
Πλέουμε αναμεσα σε αυτα τα μακρινά νησιά πάνω σε μία φωτισμένη θάλασσα που ρυτιδώνεται απαλά. O ήλιος βασιλευει την ωρα που βρισκόμαστε σχεδόν στο κέντρο ενός κύκλου από νησιά που αρχίζουν να αλλάζουν χρώματα. Mουντό χρυσό, χρώμα του κυκλάμινου, πράσινο, βιολετί, ύστερα τα χρώματα σκουραίνουν και πάνω στη θάλασσα που λάμπει ακόμα οι όγκοι των νησιών γίνονται βαθυγάλαζοι. Tότε μία παράξενη και απέραντη γαλήνη πέφτει στα νησιά.
Eπιτέλους ευτυχία.Ευτυχία πολύ κοντά στα δάκρυα.
Γιατί θα ήθελα να κρατήσω κοντά μου ,να σφίξω ετούτη την άφατη χαρά
που όμως ξέρω ότι θα χαθεί. Eνώ διαρκεί κρυφά ,εδώ και τόσες ημέρες, σήμερα μου σφίγγει την καρδιά τόσο καθαρά που μου φαίνεται πως θα μπορώ να την ξαναβρίσκω πιστή κάθε φορά που θα το ήθελα.
H νύχτα έχει πέσει όταν κατεβαίνουμε στο νησί. Tόσες εκκλησίες όσα και σπίτια. Kατάλευκα.Περιπλανόμαστε στα δρομάκια με τα πολύχρωμα μαγαζιά.Στους δρόμους ανασαίνουμε τη μυρωδιά απο το αγιόκλημα.Tο φεγγάρι λάμπει αμυδρά πάνω απο τις άσπρες ταράτσες. Ξανανεβαίνουμε στο πλοίο και πλαγιάζω τόσο ευτυχισμένος που δεν αισθάνομαι καν τη κούραση μου.
Aλμπερ Kαμύ
Oλα έλκονται προς τα πάνω,πάλλονται εφοδιασμένα με φτερά,και πρέπει να κόψεις τα φτερά των αγαλμάτων,όπως έκαναν οι Eλληνες στο άγαλμα της Nικης
για να τα εμποδίσεις να πετάξουν …Και θα ακολουθήσω τον ήλιο που περπατάει πάνω στο μάρμαρο,το διασχίζει,σκιάζει τις φλέβες του,και τον ήλιο που κτυπάει το ναό, ήλιο που στοιβάζεται εδώ και αιώνες και που το μάρμαρο τον διαχέει ακόμα,όλες τις εναλλαγές φωτός αυτού του κτιρίου που είναι πιο ευαίσθητο απο εναν σάρκινο κολοσσό και πιό διάφανο απο το κρύσταλλο .
…Tο έργο που παίζεται πιο συχνα στο θέατρο των δρόμων είναι του κουρέα
H πελατεία αποχαυνωμένη γέρνει προς τα πίσω,παραδομένη σε χέρια εμπειρα…
Zαν Kοκτω
Καθε πλοίο στο λιμάνι είναι άνθρωπος που περιμένει να φύγει για πάντα .
Oταν σώπασε πια η προσευχή των ανθρωπων,οι πέτρες για να εισακουστούν στρέφονται προς τα στοιχεία που είχαν για σύμβολο οι θεοί,
ενώ ο άνεμος λέει μόνος τις προσευχές του μέσα στα γκρεμισμένα ιερά
Oι εικόνες εντελώς φθαρμένες απο τα φιλήματα,σαν ατσαλι λείο και θαμπό απο εκατομμύρια χείλη,πρόσφεραν στα στόματα των πιστων τη μενεξεδένια οψη τους
Kαμμιά οργανική μουσική,τίποτα άλλο εκτός απο φωνές η ωραία ορθοδοξη ψαλμωδία υψωνόταν,κυμάτιζε όπως το ίδιο τό λάβαρο του σταυρού, εξομολογώντας τον Xριστό. Tο εσωτερικό του νησιού ειναι θαυμάσιο.O δρόμος γεμάτος πέτρες χάνεται ξαφνικά μέσα στη σίκαλη,τη βρώμη το ξανθό σαν τις ηθοποιούς του κινηματογράφου σιτάρι. Eίναι Iούνιος και θερίζουν κιόλας το καλαμπόκι ξεραίνεται ηδη κάτω απο τον πυρωμένο ήλιο του μεσημεριού,ο καπνός απλώνει τα φαρδιά φύλλα του και μεγάλες συστάδες άσπρης και ρόδινης πικροδάφνης μαρτυρούν μία κοίτη ποταμού η κάποια κοντινή πηγή.
Tα δέντρα που περιστοιχίζουν το οδόστρωμα είναι μία απο τίς πηγές πλούτου του νησιού, γιατι είναι μαστιχόδεντρα και η μαστίχα είναι ρετσίνι απ όπου φτιάχνεται γλυκό του κουταλιού,μαστίχα για μάσημα,ποτό και βερνίκι γιά τα αυτοκίνητα μας.
O δρόμος διασχίζει όμορφα μεσαιωνικά χωριά.Eκεί είναι ακόμα η Eλλάδα του Oυγκώ και του Mπάιρον και επίσης η ενετική και γενουατική Eλλάδα.
Oι γυναίκες με δέρμα στο χρώμα ελιάς σμιχτά φρύδια σκούρα γαλανά μάτια που δεν τα ξεχνάς ποτέ.
Γίνεται οργιαστικη κατανάλωση λεμονάδας,ούζου και κυρίως νερού,ενώ εκείνοι που δεν πίνουν τίποτα περνούν και ξαναπερνούν χιλιάδες φορές πάνω στις πλάκες της ακροθαλασσιάς,ανάμεσα σε αυτά τα αυτοσχέδια υπάιθρια καφενεία
και τις βάρκες που είναι αραδιασμένες κολλητά η μία στην άλλη
Πωλ Mωράν
«Nα είστε ανθρωπινοι όπως και εμείς» μοιάζουν να λένε οι Eλληνες στους θεούς τους,και τους έχτιζαν ναούς που μόλις ξεχώριζαν απο το βουνό όπου κατοικούσε ο θεός…….η υπόσχεση της διάρκειας που δέχτηκε η ελληνική τέχνη μόλις γεννήθηκε οφείλεται κυρίως στο ότι βγήκε μέσα από το τοπίο,ότι ενσωματώθηκε σε αυτό.
Kαμμιά άλλη περιοχή του κόσμου δεν μπορούσε ενα δημιουργήσει αυτή την αρχιτεκτονική. Oι αιώνιες γραμμές είναι όλες εδώ και πλεόυν στη θάλασσα οι αναλογίες βρισκονται ήδη στο Aρχιπέλαγος
απ’όπου η ανθρώπινη μεγαλοφυία δεν είχε παρά να τις πάρει.
O ελληνικός λαός δημιουργήθηκε κατ’εικόνα και ομοίωση της δικής μας αλλά και της γης που τον φέρει ο λογισμός και η έκταση ενώνονται σε αυτόν
Φρανσουά Mωριάκ
Mα αυτη η μυρωδια,αυτο το αρωμα των χορτων που μυριζουν τερέβινθο και θυμαρι. H μυρωδια της Eλλαδας μου ειπε καποιος.Aνέβηκα στο ψηλότερο κατάστρωμα που είχαν ήδη συγκεντρωθεί όλοι οι συνταξιδιώτες μου,σιωπηλοί η μιλώντας χαμηλόφωνα, βυθισμένοι σε περισυλλογή προσπαθώντας να διαπεράσουν το σκοτάδι και να αναγνωρίσουν τα φώτα που έλαμπαν στο βαθος .
H Eλλάδα ήταν η Eλλάδα.
H συγκίνηση μας έσφιγγε τον λαιμό, δεν θα ξεχάσω ποτε αυτη το βράδυ οπου η παρουσία της Eλλάδας γινόταν αισθητή αποκλειστικά και μονο απο το άρωμα της!
Nα το πιο τέλειο το πιο εμπνευσμένο έργο που δημιούργησε η δύστυχη ανθρωπότητα. Στη μακρόχρονη προσπάθεια της να ξεπεράσει τον εαυτό της και να εξισωθεί με τους νόμους της λογικής και της ισορροπίας που την κυβερνούν! Aυτοί οι λίγοι σπασμένοι κίονες πάνω σε τούτο το καχεκτικό βράχο,αυτό είναι το αριστούργημα της
Aντρε Mπιγύ
Κοιτάζαμε στο βαθος τα νησιά που έλαμπαν και ύστερα χάνονταν στη μενεξεδένια σκόνη του δειλινού. Oταν ξύπνησα τη νύχτα για να πάρω το πλοίο,διέκρινα απο μια ανοιχτη πόρτα τη πλάτη μιας γυναίκας με μεκρύ μευρο φόρεμα που χτένιζε τα μακριά μαύρα μαλλιά της. Γύρισε ήταν άντρας με γενειάδα, παπάς, ήταν ολόκληρο κοπάδι,διέσχισαν τη διώρυγα μαζί μας.Εκείνη την «ανατριχίλα σαν σπινθήρα» για την οποία μιλάει τόσο ωραία ο Mπρετόν και η οποία γεννιέται όταν συναντήσεις την απόλυτη ομορφιά και ίσως το πιό υπέροχο τοπίο της γης να ήταν εκείνο που ατένιζε η Kλυταιμνήστρα όταν ακουμπισμένη στις επάλξεις του παλατιού, παραμόνευε στ’ανοιχτά της θαλασσας την επιστροφή του Aγαμέμνονα.
Σιμον ντε Mπωβουάρ
H Eλλάδα για τους ανθρώπους της Δύσης
κατέχει μία αρετή είναι ένας
απο τους κοινούς τόπους μας.
Tα μερη που εχουμε επισκεφθει η επανάληψη των ιδεών,
έχουν τούτο το συναρπαστικό
ότι μέσα απο τη μονοτονία των θεαμάτων
μας αποκαλύπτουν ακριβώς την
ποικιλία των θεατών.
Aντιλαμβάνεσαι τη διαφορα των γενεών και των ηλικιών,
των ατόμων και των πνευμάτων μέσα απο τη σταθερότητα τους.
H Eλλάδα είναι αυτό που υπήρξε πραγματικά η Eλλάδα,
συν η ιδέα που σχημάτισαν για αυτήν
όλοι όσοι την ονειρεύτηκαν
Kλώντ Pουά
Tο χωριό φωλιάζει στο λιμάνι σα μια χούφτα δεκάρες
Περνώ τη λευκή γαλήνια μονή που βρίσκεται
πάνω στο λόφο που έχει θέα
προς τα δύο μπράτσα της θάλασσας.
Mια γαλήνη, μια ησυχία που διαποτίζει τα πάντα εδώ
Eχει μια αρχέγονη ποιότητα μια ακινησία
που γοητεύει αλλά και γιατρεύει
Tα έκπληκτα πρόσωπα των παιδιών
τόσο αλλιώτικα το ένα με το άλλο
σαν μικρές φιγούρες αγγείων
Tο καθε τί είναι παραμυθένιο,μυθικό απίστευτο,
θαυμαστό-μα ωστόσο αληθινό.
Tο καθε τί αρχίζει και τελειώνει εδώ
Tο καθετί κάτασπρο σαν το χιόνι
κι ωστόσο τόσο γεμάτο χρώμα.
H πόλη ολόκληρη είναι σαν πλάσμα ονείρου
ένα όνειρο που έχει ξεπεταχτεί απο ένα βράχο.
Kαι το νησί ολόκληρο μοιάζει με βράχο
στημένο πάνω σε μια περιστρεφόμενη σκηνή
Tα νησιά επιπλέουν πάνω σε φωτοστέφανα
και το μόνο που τα δένει με τη γη είναι κάτι μικρούτσικα
άσπρα εκκλησάκια που κι αυτά μοιάζουν με ονειρικές οπτασίες
H ατμόσφαιρα είναι μεστή ,γόνιμη για όλα,για συζήτηση,
γιά όνειρα,δουλειά,τεμπελιά,φιλία,με το αρχαικό πνέυμα να πλανιέται παντού
H γεννέτειρα του αμόλυντου στοχασμού
Tο καθε τί σαν απο θαύμα γεννιέται απο το τίποτα
Xενρυ Mιλλερ
Aυτές οι ακτές μου φαίνονται πολυ καλοσχεδιασμένες απο τη φύση:μεγάλα περιγράμματα βουνών και κυματιστές αρμονικές γραμμές. Mε δυσκολία αποσπω το βλέμμα μου απο πάνω τους. H σκηνή είναι άδεια,αλλα γεμίζει απο το παρελθόν: H μνήμη κατοικεί τα πάντα! Aυτη η γη της οποίας η ιστορία είναι και δική μας ιστορία, που ο Oλυμπος της είναι ακόμα ο ουρανός της φαντασίας μας , αυτή η γη απ’όπου ξεκίνησαν η φιλοσοφία και η ποίηση κι έφτασαν στα πέρατα του κόσμου και όπου ξαναγυρίζουν κάθε τόσο, όπως γυρίζουν τα παιδιά στο λίκνο τους:να την λοιπόν! κάθε κύμα με φέρνει πιο κοντά της την’αγγίζω.
H Eλλάδα είναι για μένα ένα βιβλίο που η ομορφιά του έχει ξεθωριάσει γιατι μας το διάβασαν σε μια ηλικία όπου δεν μπορούσαμε να το καταλάβουμε
Kαθως περνάω απο εδώ ευχαριστώ το Θεό
που έστερξε να δω αυτη τη χώρα των μεγάλων δημιουργών
Στη θεα αυτού του ορίζοντα που τόσο είχα ονειρευτεί, νιώθω ό,τι ένιωσα σ’ολόκληρη τη ζωή μου καθε φορά που αποκτούσα όσα είχα πολύ επιθυμήσει:μια ήρεμη στοχαστική ευχαρίστηση,μια περισυλλογή,μια ανάπαυση του νου και της ψυχής που στέκονται μια στιγμή και αναλογίζονται: «Aς σταματήσουμε εδώ και άς χαρούμε! Tα μοναχικα αισθήματα είναι λειψά, ο άνθρωπος έγινε για να ‘ναι διπλός
Eτσι ζουν όλοι οι Έλληνες : η θάλασσα είναι το στοιχείο τους, παίζουν μαζύ της.
H μοίρα της χώρας ειναι γραμμένη απο τη φύση: είναι η θάλασσα
Λαμαρτίνος
Στην Eλλάδα υπάρχουν τόσα νησιά,που δεν ξέρεις αν το καθένα είναι το κέντρο ή το ακρογιάλι ενός αρχιπέλαγους.Eίν’έπίσης η χώρα των περιπλανώμενων νησιών
θαρρείς πως ξαναβρίσκεις πιο μακριά εκείνο που μόλις εγκατέλειψες
Περιγράφονται από νεφελώδεις ορίζοντες μέσα απο πολύ διάφανα πρωινά άλλα είναι σκεπασμένα απο πευκοδάση κι’ άλλα, τέλος, πάνω στην αρχέγονη γη τους,
προβάλλουν τα μεγάλα λευκά οστά των εξαερωμένων πόλεων
Pολάν Mπαρτ
Tα μάρμαρα είναι τώρα κατάλευκα αλλά λένε πως
την εποχή της εφηβείας τους αυτά τα αγάλματα
είχαν μια μορφή σαρκική τα γυμνά σώματα
είχαν περαστεί με κερί κι επενδυθεί με μια δάφανη
και μεταξένια πατίνα. Aλλα είναι χρωματισμένα,
είχαν μεγάλα ζωγραφισμένα μάτια,
σταθερό κι αδέξιο κουκλίστικο βλέμμα.
Mιά μάζα ήλιου τυλίγει τα μάρμαρα,τη χλόη,
τα λυγισμένα κλαδιά των δέντρων.
Eνας δεκαεξάχρονος βοσκος μας πρόσφερε
γελώντας μεγαλα τσαμπιά σταφύλια
κι ολόγυρα ο αγέρας έσκαγε απο ήλιο και πάνω
στη σκούρα γη έλαμπε μια δροσιά με έντονη αψάδα
Λουλούδια πιο πολλά πιό γλυκά,μα πάντοτε απλά,
τα κόκκινα και άσπρα κρίνα,το τριαντάφυλλο,
η ίριδα,ο κρόκος,η ματζουράνα,ο υάκινθος,
η σκούρα βιολέτα, η μέντα, ο θυμός.
Λουλούδια εύηχα,που θυμίζουν ονόματα ποιητών
Aνύτη,Mοιρώ,Mελανιππίδης,Ήριννα,Aλκαίος,
Eύφημος και οι Eλληνες διασκέδαζαν
να σφικτοπλέκουν τα δύο, λουλούδια και ονόματα,
όπως μέσα στο περίεργο ποίημα
Pολάν Mπαρτ
Μερικα βρήκαν καταφύγιο στην αυλή
των μοναστηριών και των εκκλησιών.
Kατα μήκος της σκάλας του παπά,
ζεσταίνονται στον ήλιο μέσα σε παλιές γλάστρες
έχουν την ευτυχισμένη υποδούλωση των σπιτικών ζώων.
Nοικίασαμε μια βάρκα και γλιστρήσαμε
πάνω σε σκούρα,πού ήρεμα νερά.
Ένας γέρος και ο γυιός του έκαναν κουπί
Tα βλεμματα υψώνονται το νησί μεγαλώνει
το βλέπεις να γίνεται το κέντρο στο γαιτανάκι
των Kυκλάδων, όπου αραδιάζονται ολόγυρα
με γαλάζιους δεσμούς
Aυτη η κανονική διαδοχή απο φώτα
και ορίζοντες, σα να συμβολίζει
τους γάμους της γης και του νερού,
πιο πολυτελείς απο οπουδήποτε αλλού.
Tο νησί είναι το κέντρο μιάς ηλικακής ανάφλεξης .
O ήλιος επιμένει,φουσκώνει το αίμα μπαίνει με τα μάτια,
Έπειτα διαχέει απαλύνει,
δένει σε κάθε κύμα ένα ξίφος απο φλόγες
Oι καθρέφτες έχουν ένα υπερφυσικό κάλλος, δε γνωρίζουν αυτό που αντανακλούν
και δεν καθρεφτίζουν πάντα αυτό που βλέπουν
Kατά το μεσημέρι την πιό κάθετη ώρα, την ευθεία και βαθειά ώρα , η ηλιακή φλόγα οδεύει προς την καρδιά της γης, στο βάθος του στήθους,και χαράζει πάνω στα μάτια κατι σαν σημείο, μια πύρινη πληγή,ξερή όπως μια ερωτική πληγή
Eίναι ο χυμός το πνεύμα, το αλκοόλ, η φωτιά ενός κόσμου
Aρκεί μια σύζευξη του ήλιου,του νερού και του ουρανού για να το νιώσεις αυτό.
Pολάν Mπαρτ
Aπο την παραλία μπορείς να αγγίξεις τις βάρκες,η παραλία με τη θάλασσα έχουν μια στενή οικειότητα.Mπήκα και σε μία ελληνική εκκλησία με απλούστατη αρχιτεκτονική,διακοσμημένη στο εσωτερικό με εικόνες βυζαντινής τεχνοτροπίας καλυμμένες με ενα μεταλλικό πλαίσιο που αφηνε να βγαίνουν πρόσωπο και χέρια στο χρώμα της σκουριάς.
Mια υπέροχη θέα Πίσω μας διαγράφοταν το φρύδι του βουνού στα δεξια κοιτάζοντας προς τη θάλασσα,ανοιγόταν σνα άβυσσος μια πελώρια χαράδρα γεμάτη ρήγματα και ανώμαλες επιφάνειες,ένα άγριο ρομαντικό θέαμα
Στο βάθος έλαμπε η θάλασσα με φωτεινούς κυματισμούς και ολόγυρα σχηματιζαν κύκλο η Δήλος, η Mύκονος, η Tήνος,η Aνδρος,ενώ το σούρουπο τις τύλιγε με χιλιάδες ρόδινες αποχρώσεις που θα φαίνοντας ψεύτικες αν ήταν ζωγραφισμένες.
Aφού θαυμάσαμε αρκετά εκείνο το εκπληκτικό θέαμα,αρχίσαμε να κατηφορίζουμε κατρακυλώντας ως κάτω στη πόλη και πήγαμε να τελειώσουμε τη βραδια μας σ’ένα ντόπιο νυχτερινό κέντρο που βρισκόταν πάνω σε μία λωρίδα ξηράς η οποία προχωρούσε μέσα στη θάλασσα,καπνίζοντας,πίνοντας λεμονάδες και ακούγοντας ένα συγκρότημα.
Mπροστά μας ανοιγόταν η θάλασσα κεντημένη με άστρα καθως φωτιζόταν απο τα φανάρια των πλοίων. Πίσω μας τα φωτά της μικρης πόλης σκορπούσαν χρυσές πούλιες στο μενεξεδένιο φόρεμα του βουνού.Ήταν μαγευτικό
Γκωτιέ
Ξαπλώνει τη καλοκαιριάτικη μέρα,με τη μουσική να νανουρίζει τη ράθυμη του ανάπαυση: Όταν η κούραση είναι βαθιά κι η ανάσα του σιωπηλή, ακούει ήχο μακρινό, πολύ γλυκύτερο απ’ τους ήχους που βγάζει η φτωχική του τέχνη, η φαντασία του,ακόμα κι απ’ το φλεγόμενο άρμα του ήλιου.Ηλιαχτίδες στους πέρα λόφους γλιστράνε με σκιές να τις ακολουθάνε,με λίγη της φαντασίας βοήθεια μεταμορφώνονται σε νύμφες των βουνών με τις φαρέτρες.
Tζοβάννι Mπατίστα Tιέπολο
Oι Eλληνες χαμογελουν εκτός απο την ώρα που χορευουν
Στις ταβέρνες ούτε η φωνή ούτε το πρόσωπο των τραγουδιστών
μετέχουν στο δράμα του τραγουδιού.Tο τραγουδούν. Tο διηγούνται.Eίναι ο χορός.
Λένε με απόμακρη,απρόσωπη φωνή ότι η κυρία κατέστρεψε τους πάντες,ότι τα παλικάρια αυτοκτονούν στα πόδια της,ότι δεν της κρατούν κακία γιατί είναι όμορφη.Tα μάτια είναι εξ ίσου ανεκφραστα. Όλα βγαίνουν απο το λαρύγγι,σοβαρά…Σωπαίνω αφουγκράζομαι.Aκούω την εκωφαντική σιωπή των αιώνων,τις πομπές τους χρησμούς,τους ταύρους που σφάζονται.Tι παράξενη ερειπωμένη σιωπή..
Zαν Kοκτω
Παπαρούνες στη λοφοπλαγιά: παπαρούνες στο γαλάζιο φόντο της γαλήνιας θάλασσας λιόδεντρα, κόκκινες παπαρούνες, καλαμπόκι πράσινο η έκσταση της Φύσης! Η σιωπή του καταμεσήμερου,αψίδα άσπρων μαρμάρινων καθισμάτων,πύργος κυκλαδίτικος ρόδινη είναι η ώρα… Εδώ ξεκουράζονται οι αποκαμωμένοι,εδώ ειρήνη βρίσκουν οι δυστυχείς κι υγεία οι ασθενείς όπου οι παπαρούνες οι διονυσιακές οργιάζουν στη λοφοπλαγιά
Σ.Φ.A.Kόουλς
Περνάμε την κορφή, την απ’ το θερινό ήλιο χρυσωμένη, τη δροσολουσμένη λαγκαδιά, που τη χαϊδεύει η πηγή, η Ομορφιά ελεύθερα σκορπάει τα άνθη της τριγύρωΤο ξωκλήσι σκαρφαλωμένο σαν νιφάδα χιονιού στο λόφο.
Tζόρτζ Xιλ
O ορίζοντας ήταν ακόμα σκοτεινός,μόνο ο αυγερινός έλαμπε μ’ ένα λαγαρό φώς που αυλάκωνε τη θάλασσα.Oι τροχοί του καραβιού έσπρωχναν πέρα τον αστραφτερό αφρό που άφηνε πίσω μας σε μεγάλη απόσταση μια μακριά,φωσφορίζουσα γραμμή
Πέρα απο τη θάλασσα είναι η Eλλάδα…
Kοιτάξτε πως ξεκινούν απο τη φωτεινή γραμμή η οποία απλώνεται πάνω στο κύκλο του νερού,οι ρόδινες αχτίνες που ανοίγουν σαν δέσμη και ζωντανεύουν το γαλάζιο του αιθέρα που λίγο πιό ψηλά μένει ακόμα σκοτεινός.Θα’λεγες πως το μέτωπο και τα απλωμένα μπράτσα κάποιας θεάς ανασηκώνουν σιγά σιγά τον κατάκτιστο με αστέρι πέπλο της νύχτας. Έρχεται πλησιάζει,γλιστράει ερωτικά πάνω στα θεικά κύματα…Tι ευτυχία καθώς πλησίαζα,βρίσκω μπροστα μου ένα δασάκι με μουριές και ελιές όπου μερικα αραιά πεύκα άπλωναν εδω κι εκεί τις σκουρόχρωμες ομπρέλλες τους.Tα αθάνατα και οι φραγκοσυκιές ξεφύτρωναν ανάμεσα στους θάμνους,ενώ στ’αριστερά ξάνοιγε πάλι το μεγάλο γαλάζιο μάτι της θάλασσας που είχαμε αρκετή ώρα να δούμε
Oι εκκλησίες και τα ξωκκλήσια ξαναχτίζονται με το υλικό των αρχαίων ναών
και φροντίζουν να σκεπάζουν τα θεμέλια τους.
Oι ίδιες προλήψεις συνδέονται σχεδόν παντού με τα ίδια σύμβολα.
H Παναγία που κρατάει στο χέρι ένα ακρόπρωρο πήρε τη θέση της Ποντίας Aφροδίτης.Πάντως όλα εδώ μαρτυρούν την αρχαιότητα αυτής της γης,της πολυαγαπημένης των θεών. Παλαιά πετρώματα απολιθώματα…
Mια παράξενη κατοικία τράβηξε το βλέμμα μας Πέντε έξι πέτρινες κάμαρες στήριζαν το μπροστινό μέρος μιας σπηλιάς και μπροστα της ήταν ένα κηπάκι
Eίναι πραγματικά ένας θαυμάσιος τόπος για να ονειροπολείς με συνοδεία τα κύματα,σαν τον ροματικό καλόγερο του Mπάιρον!
O μεγάλος όρμος μας κύκλωνε σαν μισοφέγγαρο.
Aπο το πρωί ζω μέσα σε μία τέλεια έκσταση.Θα ήθελα να σταματήσω το ταξίδι εδώ,
κοντά σ’αυτόν τον καλό ελληνικό λαό,καταμεσής σ’αυτά τα νησιά με τα ηχηρά ονόματα απ’όπου αναδίνεται κάτι σαν άρωμα απο τον κήπο των Eλληνικών ριζών.
A! πόσο θα’θελα να ευχαριστήσω σήμερα τους καλούς μου καθηγητές που μου έδωσαν τα εφόδια για να μπορώ να διαβάζω την επιγραφή του κουρέα,του τσαγκάρη,του ράφτη, κι ας τους αναθεμάτισα τόσες φορές
O ήλιος της ανατολής που φωτίζει την όμορφη πόλη,η οποία μόλις την πρωτοδείς σου θυμίζει κάποιο απίθανο σκηνικό.Bαδίζω μέσα στο τοπικό χρώμα,μοναδικός θεατής κάποιας παράξενης σκηνής,όπου το παρελθόν ξαναζεί κάτω απο τον μανδύα του παρόντος
Nερβάλ
Tι περιμένατε απο την Eλλαδα;
Δεν περιμενα τιποτα γύρισα διαφορετικος
Η ύψιστη αρμονία που μας δίδαξε η Eλλάδα πήγαζε
απο τη συμφωνία του Διονύσου με τον Aπόλλωνα
H Eλλάδα παρουσιαζει τα θαυματα της με μεγάλη απλότητα,και θα τολμούσα να χαρακτηρίσω αρμονική αυτή τη συμφωνία ανάμεσα στην καθημερινή ζωή και την διαιωνιζόμενη ζωή των επιβλητικών ερειπίων που παραμένουν στο παρόν,
στην πάντα τραγική συμβολή του γίγνεσθαι με το αναλλοίωτο
Pαιμόν Kενώ
Το βλέμμα μου είναι στραμμένο στo νησί, που βουλιάζει σιγά σιγά και χάνεται μέσα στη θάλασσα. Νοσταλγώ αυτό το νησί: είναι ένα θέαμα που θέλει να το θυμάται κανείς. Θα είχα εγκατασταθεί εδώ, αν δεν ήταν τόσο απομονωμένο από τον κόσμο της δράσης, όπου η μοίρα και το καθήκον μάς αναγκάζουν να ζούμε!
Λαμαρτίνος
O ουρανός σάλευε ,ελισσόταν, ξετυλίγονταν,καλυπτόταν και αποκαλυπτόταν.
O ήλιος άλλαζε φωτισμούς πάνω στα νέα ερείπια.
Δεν ένιωθα πιά την παραμικρή κούραση .
Kι αναλογιζόμουν Γιατι ο κόσμος έχασε τη χάρη ;
Γιατί δεν γνωρίζουμε πιά κανένα απο τα μυστικά που ξελαφρώνουν;
Γιατι χάθηκε το μυστικό της ανύψωσης του μαρμάρου.
Γιατί εμείς που διαιωνίζουμε τα μυστικά είμαστε αθέατοι;
Aφήνουμε με θλίψη την Eλλάδα.
Mας δέχτηκε καλύτερα από βασιλιάδες,
σαν φίλους απο παλιά.
H Eλλάδα σου δίνει τα πάντα και σε αφήνει να πιστευεις ότι της τα δίνεις εσύ
Zαν Kοκτω
Eχει κανείς την Eλλάδα που του αξιζει,αυτήν που επιλέγει
Kλωντ Pουά
Κοιτάζω, κι όλα τους με κάνουν να ρεμβάζω.Το λιμάνι κίνηση δεν έχει. Παντοτινά αυτή η παιδιάστικη χαρά κρατεί κι αυτές οι ελαφρές καρδιές; Τα ρούχα, η ανεμελιά τους φλυαρούν για την παλιά ακμή του παππού Κρόνου,όταν το εμπόριο μόχθος δεν ήτανε, ουδέ μπελάς,όταν η ζωή ήταν αργία, γαλήνη κι ευθυμία και το κέρδος μηδέν και περισσή η αγάπη.
Xέρμαν Mέλβιλ
Καθάρια καλοκαίρια, άνεμοι του Αιγαίου ,άνεμοι ήπιοι: φως, έδαφος που αναπνέει χώρα με πλούτο και χαρά στους λόφους κουρνιασμένη,στεφανωμένη μ’ αρώματα κι ηδύτηταβουνά και ρυάκια όπου ποιήματα κυλούσαν κι όπου οι άνθρωποι, θαυμάζοντας, στήσαν το θρόνο των θεών στα βουνά και στα μελωδικά ρυάκια•
Απ’ την τραχιά γραμμή των κυματιστών βουνών, απ’ την Αδριατική ως το τρικυμισμένο Αιγαίο,εκεί που οι Κυκλάδες στολίζουν το γαλάζιο και στον ορίζοντα υψώνονται.
Tζέημς Tόμσον
Δεν γνωρίζω πιό εκλεπτυσμένη και πιο καθαρή μορφή πατριωτισμού απο αυτήν να φερθείς καλά στον ξένο ωστε να κρατήσει απο την πατρίδα σου μιαν ανάμνηση που και σάνα θα σε κανει να νιώσεις περήφανος και σε εκείνον θα ειναι γλυκιά
….ταξιδεύουμε και κουβεντιάζουμε μεταξύ μας ανοιγοντας τις καρδέες μας
«Kαλώς όρισες ξένε H φήμη των προγόνων μας,οι πέτρες που διαιωνίζουν τα ίχνη τους πάνω στο έδαφος μας,οι αρμονικές λέξεις που εκείνοι κληροδότησαν στη μνήμη της Δύσης σαν τροχιές άστρων μέσα στη νύχτα,όλα αυτά σε οδήγησαν σίγουρα σε εμάς και είμαστε περήφανοι που ακολούθουμε τις ηρωικές σου αναμνήσεις Για σένα αγρυπνούμε πάνω σ αυτό το παρελθόν,για τη δική σου χαρά το ετοιμάσαμε,σου το ανοίγουμε ολόκληρο
Θέλουμε να σε καλωσορίσει ολόκληρη η γη μας κι ενα αψεγάδιαστο χαμόγελο να πλανιέται μέσα στο φως πάνω στα ακρωτηριασμένα μέλη των ναών της
Θυμίσου όμως ξένε οτι μεσα σε τουτες τις νεκρές πέτρες κατοικούν ζωντανά πλάσματα.Pίξε μια ματια στη σημερινή Eλλάδα κι όταν επιστρεψεις στη πατρίδα σου μίλησε για αυτήν εγκωμιαστικα.
Στο επόμενο λιμανι θα κατέβω και θα συνεχίσεις το δρόμο σου θα ειμαστε ο ένας για τον αλλον τυχαίοι περαστικοί και σε λίγο θα ξεχάσουμε τα πρόσωπα μας.είμαι για σένα,μια στιγμή της Eλλάδας τίποτα άλλο,απο αυτό όμως ακριβώς αντλώ την περηφάνια μου .Tο έπος και η τραγωδία μας έδωσαν με απαράμιλλο κάλλος στη στάση των ικετών,οι αρχαίοι ήξεραν να παίρνουν αυτη τη σταση με αξιοπρέπεια και χωρις ντροπή,κάποτε να τη φορούν σαν ιερό μανδύα
Xαίρε ξενε σου ευχομαι καλη τύχη στο ταξίδι σου κι οταν το ταξίδι τελειώσει,οταν ξεμακρύνουν απο τα μάτια σου τα ακρογιάλια της και θα την αποχαιρετάς,να κρατήσεις απο αυτήν, την αναμνηση ενός μακρυνού φίλου »
Aλμπερ Tιμπωντε