W 1970 roku 23-letni student fizyki na Imperial College London stanął przed decyzją, która dla większości byłaby jednorazowa i ostateczna: nauka czy muzyka?

Brian May od kilku lat prowadził badania nad pyłem międzyplanetarnym — tzw. zodiacal dust, słabą poświatą tworzoną przez mikroskopijne cząsteczki unoszące się w płaszczyźnie Układu Słonecznego. To była rzetelna praca naukowa: własny sprzęt, obserwacje, dane, analiza.

Był na dobrej drodze do doktoratu z astrofizyki.

W tym samym czasie zespół, w którym grał na gitarze, zaczynał zdobywać pierwsze poważne kontrakty i planował trasę koncertową.

Zespół nazywał się Queen.

May wybrał scenę. Doktorat trafił na półkę „kiedyś”.

Przerwana droga, która nigdy nie została porzucona

Sukces Queen był błyskawiczny. W połowie lat 70. zespół należał do największych na świecie.

„Bohemian Rhapsody” stała się hymnem epoki, „We Will Rock You” i „We Are the Champions” rozbrzmiewały na stadionach, a charakterystyczne brzmienie Red Special — gitary zbudowanej przez Maya i jego ojca — stało się rozpoznawalne po jednym akordzie.

W tym czasie większość ludzi postawiłaby definitywną kropkę nad pierwotnymi planami naukowymi.

May nie.

Czytał artykuły, jeździł na wykłady, utrzymywał kontakt z naukowcami i obserwował, jak rozwija się dziedzina, którą kochał, choć jej nie ukończył. Jego dawny promotor, prof. Michael Rowan-Robinson, lata wcześniej powiedział krótko:

„Zawsze możesz wrócić.”

To zdanie utkwiło Mayowi w pamięci.

Powrót po 36 latach

W 2006 roku Brian May zadzwonił do promotora i zapytał, czy po tylu latach dokończenie doktoratu jest w ogóle realistyczne.

Dziedzina w międzyczasie zmieniła się radykalnie. Instrumenty, którymi posługiwał się w latach 70., były muzealnym zabytkiem, a dane wymagały aktualizacji i reinterpretacji. Trzeba było wprowadzić nowe pomiary i zestawić je z nową literaturą.

Ale podstawowe pytania jego badań nadal były aktualne — a May był gotowy na ciężką pracę.

Z równą dyscypliną, jaką wkładał w komponowanie, wrócił do astrofizyki. Uzupełnił analizę, odtworzył część pomiarów, dołączył współczesne modele. Tak powstała praca „A Survey of Radial Velocities in the Zodiacal Dust Cloud”, dotycząca ruchu pyłu w płaszczyźnie Układu Słonecznego — badań, które mają znaczenie m.in. dla zrozumienia powstawania planet.

W sierpniu 2007 roku Imperial College London przyznał mu doktorat z astrofizyki.

Nie honorowy, nie symboliczny — prawdziwy, recenzowany, broniony jak każdy inny.

May miał wtedy 60 lat.

Nie trzeba wybierać jednego życia

Po doktoracie nie odłożył nauki na półkę.

Zaczął aktywnie działać popularyzatorsko, współtworzył Asteroid Day, współpracował z NASA przy analizie zdjęć z misji New Horizons do Plutona, publikował książki naukowe i wykładał. Równolegle nadal koncertował.

Historia Briana Maya uderza w stereotypy.

Przyzwyczailiśmy się dzielić ludzi na „umysły ścisłe” i „artystyczne”, na „naukowców” i „twórców”, jakby człowiek musiał mieścić się w jednym pudełku.

May nigdy się w to nie mieścił.

Jego gitara była tak samo owocem ciekawości i inżynierskiej precyzji, jak jego praca naukowa była owocem wrażliwości i intuicji.

Najważniejszy wniosek?

Drogi życiowe nie muszą być liniowe.

Można zacząć, przerwać na trzy dekady, wrócić i dokończyć.

Można być gwiazdą rocka i doktorem astrofizyki.

Można kochać dwa światy i nie rezygnować z żadnego.

May powiedział kiedyś z humorem:

„To chyba najdłużej odkładana praca domowa w historii.”

Ale pod żartem kryło się coś poważniejszego:

Ciekawość nie ma daty ważności.

I czasem warto wrócić — nawet po 36 latach — bo niektóre rzeczy domagają się zakończenia.