Konkurs kuratoryjny

Stopień szkolny

II. Treści kształcenia.

Uczeń

1) określa:

a) tematykę oraz problematykę utworu;

b) nadawcę i odbiorcę (adresata) wypowiedzi.

2) rozpoznaje cechy:

a) epiki oraz liryki;

b) dialogu, opowiadania, opisu;

c) mitu, powieści sensacyjnej i kryminalnej, opowiadania, dziennika, pamiętnika;

3) zna pojecie aktu komunikacji językowej oraz jego składowe (komunikat, nadawca, odbiorca, kod, kontekst, kontakt).

4) analizuje i interpretuje teksty literackie oraz inne teksty kultury, w tym ikoniczne (np.: obraz, plakat, rzeźba, grafika)

5) identyfikuje tekst jako komunikat; rozróżnia typy tekstów: informacyjny, publicystyczny, ikoniczny, reklamowy.

6) wyróżnia elementy świata przedstawionego w utworze, w tym: zdarzenia, sytuacje, wątki (główne, poboczne), postacie (pierwszoplanowe, drugoplanowe, epizodyczne), określa czas i miejsce przedstawionych zdarzeń, wskazuje zależności między zdarzeniami.

7) odróżnia informacje o faktach od opinii.

8) porównuje utwory literackie lub ich fragmenty pod względem treści i formy.

9) wyodrębnia obrazy poetyckie w utworach lirycznych.

10) charakteryzuje osobę mówiącą w wierszu (podmiot liryczny), narratora, bohaterów.

11) rozpoznaje metaforę, ożywienie, uosobienie, porównanie, epitet, wyraz dźwiękonaśladowczy, powtórzenie, anaforę, pytanie retoryczne oraz określa ich funkcje.

12) rozpoznaje fikcję literacką; rozróżnia elementy realistyczne i fantastyczne w utworach.

13) określa funkcje elementów konstrukcyjnych utworu literackiego, w tym: tytułu, podtytułu, motta, puenty.

14) wskazuje w utworach literackich elementy budowy akcji: ekspozycję, zawiązanie akcji, rozwój akcji, punkt kulminacyjny, rozwiązanie akcji.

15) wskazuje elementy rytmizujące wypowiedź, w tym: wers, rym, strofę, refren.

16) rozróżnia wiersz biały od rymowanego.

17) rozróżnia synonimy, antonimy, rozumie ich funkcje w tekście i stosuje je we własnych wypowiedziach.

18) rozpoznaje w tekście literackim symbol, alegorię i określa ich funkcje.

19) zna i stosuje związki frazeologiczne związane z wybranymi mitami.

20) rozumie, na czym polega etykieta językowa i stosuje jej zasady.

21) wykorzystuje wiedzę o języku :

a) rozpoznaje wypowiedzenia oznajmujące, pytające, rozkazujące;

b) rozpoznaje zdania pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte, zdania złożone, równoważniki zdania, zdania bezpodmiotowe;

c) buduje wskazane w punktach 21a) oraz 21b) wypowiedzenia i je przekształca;

d) wskazuje i tworzy różne typy podmiotu i orzeczenia, przydawki, dopełnienia i okolicznika;

e) rozróżnia odmienne i nieodmienne części mowy;

f) rozpoznaje formy przypadków, liczby, osoby, czasu, trybu, strony i rodzaju gramatycznego odmiennych części mowy i określa ich funkcje w wypowiedzi;

g) stopniuje przymiotniki i przysłówki;

h) oddziela temat fleksyjny od końcówki;

i) wskazuje oboczności oraz tematy oboczne w odmianie rzeczownika;

j) stosuje poprawne formy gramatyczne wyrazów odmiennych;

k) odróżnia czasowniki dokonane od niedokonanych, rozpoznaje nieosobowe formy czasownika (zakończone na -no, -to, bezokoliczniki, konstrukcje z „się”);

l) rozumie znaczenie oraz funkcje czasowników osobowych i nieosobowych;

ł) rozpoznaje imiesłowy przymiotnikowe czynne i bierne, tworzy je oraz określa ich funkcje w tekście;

m) poprawnie używa czasowników w trybach: orzekającym, przypuszczającym oraz rozkazującym;

n) stosuje konstrukcję stron czynnej oraz biernej czasownika, przekształca czasowniki

ze strony czynnej na bierną i odwrotnie odpowiednio do celu oraz intencji wypowiedzi;

o) wskazuje w wyrazie głoski, litery i sylaby;

p) rozpoznaje rodzinę wyrazów, tworzy wyrazy pochodne;

q) rozpoznaje rodzaje skrótowców i skrótów wyrazowych oraz stosuje je w praktyce.

22) tworzy wypowiedź pisemną w następujących formach gatunkowych:

a) opowiadanie;

b) opis;

c) list prywatny i oficjalny;

d) ogłoszenie;

e) podziękowania;

f) gratulacje;

g) zaproszenie,

h) przemówienie;

i) sprawozdanie;

j) pamiętnik, dziennik;

k) charakterystyka postaci;

l) notatka w różnej formie (np. notatka encyklopedyczna, plan).

23) formułuje tezę, dobiera argumenty, układa kontrargumenty, uzasadnia swoje stanowisko.

24) sporządza odtwórcze i twórcze plany ramowy oraz szczegółowy.

25) zna zasady budowania akapitów i stosuje je, tworząc wypowiedź pisemną.

26) stosuje środki językowe wzbogacające styl wypowiedzi, rozpoznaje je i nazywa, np.: porównania, funkcjonalne powtórzenia, wyolbrzymienia.

27) zna i stosuje reguły ortografii oraz interpunkcji.

28) korzysta ze słowników: ortograficznego, języka polskiego, wyrazów obcych, synonimów, frazeologicznego, encyklopedii oraz wyszukuje informacje w Internecie.

III. Literatura i inne teksty kultury.

1. Podręczniki do języka polskiego ustalone na II etap edukacyjny i inne dostępne źródła.

2. A. Christie, Dwanaście prac Herkulesa, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2009.

ISBN 978-83-245-8871-8

3. W. Markowska, Mity Greków i Rzymian, Iskry-Warszawa, Warszawa 1968.

Herakles, s. 130 –164, Herkules, s. 334–335. ISBN 83-207-1359-5

Uwaga! Miejsce i rok wydania podanych wyżej pozycji literackich mogą być inne.