ลอยกระทงสายไหลประทีปพันดวง

เว็บไซต์นี้สร้างขึ้นมาใหันักศึกษาออกแบบพัฒนาแหล่งเรียนรู้ออนไลน์ ประเด็นที่นำประเพณีวัฒนธรรม มาจัดกิจรรมส่งเสริมการเรียนรู้บูรณาการในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เพื่อนำไปบูรณาการสอนนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6

ประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีปพันดวง จังหวัดตาก

ประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีปพันดวง จ.ตาก เป็นวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว สืบทอดมายาวนานนับร้อยปี โดยการนำ "กะลามะพร้าว" ซึ่งเป็นวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นมาขัดทำความสะอาด ใส่เทียนขี้ผึ้งแล้วลอยต่อเนื่องกันเป็นสายในแม่น้ำปิง แสงไฟจากกะลาไหลระยิบระยับเป็นแนวยาวไปตามร่องน้ำธรรมชาติ ซึ่งจัดขึ้นที่บริเวณริมสายธารลานกระทงสาย เชิงสะพานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี อำเภอเมืองตาก ในช่วงวันเพ็ญเดือนสิบสอง

ประวัติและความเป็นมา

ประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีปพันดวงถือเป็นประเพณีของชาวเมืองตากที่นำวิถีชีวิตของบรรพชนมาผสมผสานเข้ากับความเชื่อ และหลักศาสนา ซึ่งเป็นสิ่งที่บรรพบุรุษได้ปลูกฝังและถ่ายทอดมาสู่จิตสำนึกของลูกหลานไทยมา แต่บรรพกาล ก่อให้เกิดประเพณีที่ร้อยรักรวมใจของคนเมืองตากให้เป็นหนึ่งเดียว

ในอดีต ชาวเมืองตากจะมีถิ่นอาศัยอยู่บริเวณริมฝั่งแม่น้ำปิง วิถีชีวิตของชาวตากจึงมีความผูกพันกับสายน้ำที่เปรียบเสมือนสายโลหิตที่หล่อ เลี้ยงชาวเมืองตากมานานหลายชั่วอายุคน จากความกตัญญูรู้คุณต่อสายน้ำ ก่อให้เกิดประเพณีที่แสดงออกถึงความกตัญญู ในคืนวันเพ็ญเดือนสิบสองชาวเมืองตากได้จัดให้มีการขึ้น ประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีปพันดวง เกิดจากการร่วมมือร่วมใจของชาวบ้านในหมู่บ้านในการดำเนินกิจกรรม อันเป็นความเชื่อในการจัดทำกระทงนำไปลอย เพื่อบูชารอยพระพุทธบาทของพระพุทธเจ้า อีกทั้งยังเป็นการลอยทุกข์โศกโรคภัยให้พ้นไปจากตนเอง และขอขมาที่ได้อาศัยแม่น้ำและทิ้งของเสีย ถ่ายเทสิ่งปฏิกูลลงแม่น้ำปิง โดยใช้โอกาสนี้ในการพบปะพูดคุย จัดกิจกรรมรื่นเริงภายในหมู่บ้านอีกด้วย

เมื่อถึงวันเพ็ญเดือนสิบสอง ชาวเมืองตากทุกครัวเรือนจะนำด้ายดิบ (ด้ายที่ปั่นมาจากฝ้าย) มาฟั้น ด้วยแต่ละเส้น จะประกอบด้วยด้ายเส้นเล็กๆ จำนวน 9 เส้น จากนั้นจะนำด้ายที่ฝั้นเสร็จแล้วมาวัดตามความยาวของแขนที่กางออกทั้งสองข้าง ของสมาชิกภายในบ้านทุกคน เรียกว่า วัดวา แล้วเด็ดออก ด้ายแต่ละเส้นจึงมีความยาวไม่เท่ากันแล้วแต่ว่าผู้วัดจะมีความยาวของแขน เท่าไร จากนั้น นำด้ายที่วัดวาแล้วมาวัดที่ศีรษะของผู้เป็นเจ้าของ

ส่วนประกอบของงานลอยกระทงสาย

1. กระทงนำ: เป็นกระทงขนาดใหญ่ที่จัดทำอย่างวิจิตรบรรจง มีการประดับธงสีต่างๆ ตัดเป็นลวดลายสวยงาม ภายในบรรจุเครื่องสักการะ

2.กระทงตาม (กระทงกะลา): กระทงกะลาจำนวน 1,000 ใบ หรือมากกว่า ซึ่งถูกลอยตามกันมาเป็นสายในแม่น้ำปิง

3.กระทงปิดท้าย: เป็นกระทงขนาดเล็กกว่ากระทงนำ เพื่อแสดงถึงการสิ้นสุดของสายกระทง งานนี้จัดขึ้นในช่วงเดือนพฤศจิกายนของทุกปี ซึ่งไม่เพียงแต่สืบสานประเพณีอันดีงาม แต่ยังเป็นงานที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวและสร้างความสามัคคีในชุมชนจังหวัดตาก

การย่อยสลายของกระทงกะลามะพร้าว เป็นวัสดุธรรมชาติที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ย่อยสลายได้ตามธรรมชาติโดยใช้เวลาประมาณ 15 วัน แม้จะย่อยสลายช้ากว่ากระทงขนมปังหรือใบตองเล็กน้อย แต่จุดเด่นคือการลดขยะพลาสติกและสามารถเก็บนำกลับมาใช้ซ้ำได้ ซึ่งช่วยลดมลพิษทางน้ำได้ดี

การปล่อยกระทงกะลา ปล่อยเป็นสายไหลตามแม่น้ำ และประเพณีพื้นบ้านที่สะท้อนภูมิปัญญาและความเชื่อ โดยเฉพาะในจังหวัดตาก (ลอยกระทงสาย) และ (ลอยกระทงกะลาลอยเคราะห์) โดยนำกะลามะพร้าวมาขัดทำความสะอาด ใส่เทียนและไส้ฝ้าย ลอยเป็นสายในแม่น้ำเพื่อบูชาพระแม่คงคา บูชาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และสะเดาะเคราะห์

ลอยกระทงสายไหลประทีป 1000 ดวง (ภาพสมัยก่อน )

Page updated

Google Sites

Report abuse