Tegenwoordig kan iedereen iets op internet plaatsen waardoor het niet altijd even duidelijk is of alles wel klopt wat er op internet staat.
Er wordt veel nepnieuws op het internet gezet en er zijn veel nep accounts op social media.
De twee belangrijkste kenmerken van nepnieuws:
Het is niet waar.
Het heeft de vorm van een serieus nieuwsbericht (en staat vaak op een site die een exacte namaak is van een bekende nieuwssite).
Economisch belang
Bijvoorbeeld aandelenkoersen, als je schrijft dat een bedrijf veel verlies maakt gaan de koersen naar beneden en kan je goedkoop aandelen in dat bedrijf kopen, als de koers dan later weer stijgt kan je de aandelen met veel winst verkopen.
Let op! dit is strafbaar !
Veel nepnieuwsberichten worden verspreid om reclame inkomsten te genereren, dit noem je clickbait.
Pesten
Bijvoorbeeld als je ruzie hebt met iemand kan je iets vervelends over die persoon schrijven dat eigenlijk niet waar is. Dit gebeurt vooral veel via sociale media, het is niet zo moeilijk om even een nep account te maken met daarop wat nepnieuws.
Eigen belang
Je kan net doen alsof je heel belangrijk en slim bent en interessante onderzoeken hebt gedaan om een goede baan te krijgen. Of misschien wil je gewoon stoer doen of interessant lijken voor je vrienden.
Beïnvloeding
Bijvoorbeeld bij verkiezingen, je kan nepberichten plaatsen zodat de mensen voor jouw (politieke) partij kiezen. De herkomst van de term: het woord ‘nepnieuws’ (fake news) is opgekomen tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016. Dat kwam doordat er toen groepen waren die bewust leugens gingen verspreiden om de verkiezingen te beïnvloeden.
Controleer bij nieuwsberichten:
De inhoud van het bericht
Het web adres
De schrijver
De bron
Check bij social media accounts:
De profielfoto
Of het account nieuw is
Of er al vrienden zijn .. en welke vrienden
Het wordt steeds makkelijker om nepnieuws te maken en lastiger om nepnieuws te herkennen. Technieken om beeld en geluid te manipuleren (deepfake) worden snel beter en goedkoper. Ook wordt het steeds makkelijker om het nepnieuws te verspreiden, bijvoorbeeld met behulp van bots.
Dit kan onrust veroorzaken in de samenleving. Soms proberen nepnieuwsmaker opzettelijk mensen tegen elkaar op te zetten, ze kiezen extremere onderwerpen en spelen in op emoties, zoals bijvoorbeeld de angst voor vreemdelingen en het onbekende. Hierdoor hebben ze invloed op de publieke opinie en hoe er tegen bepaalde mensen in de maatschappij wordt aangekeken.