Q: คุณหมอคะ ร่างกายจากเคยตรวจเจอ คีโตนในปัสสาวะ แบบที่คุณหมอ บอกว่า ร่างกายเราเผาไขมันได้แล้ว อยู่ดีๆ มันก็หายไปดื้อๆ แต่ น้ำหนักก็ยังลง แล้วก็ไม่หิว IF ได้สบายๆ ตอนนี้ มันกลับไปใช้น้ำตาลอย่างเดียว ไม่ใช้ไขมันแล้วหรือคะ น้ำตาลก็ไม่ได้กิน

A: ไม่ต้องตกใจครับ ผ่านมา 2 เดือนแล้วร่างกายน่าเริ่มเกิด "Keto Adaptation" แล้วล่ะครับ ไปต่อได้ไม่ต้องกังวล

ผมเอง ก็เคยเจอปัญหานี้ ครับ ตอนช่วงควบคุมอาหาร ทำ IF ตอนแรกๆ ตรวจเจอคีโตนในปัสสาวะเยอะมาก แบบในภาพ ผ่านไป 1 เดือน ตรวจไมม่เจอ แต่ ร่างกายสดชื่นมาก ไม่หิวบ่อย บางวันหิวกินแค่ 1 มื้อ

ลองไปออกกำลัง ... เฮ้ย มันก็วิ่งได้ปกติ ไม่ได้หิวครับ

ปรากฏการณ์นี้คือ "Keto adaptation" หรือ เซลล์ต่างๆในร่างกายเช่น สมอง กล้ามเนื้อ สามารถใช้ คีโตน ที่เกิดจากการเผาผาญกรดไขมันในร่างกาย เป็นพลังงานได้ดีขึ้น ระดับของคีโตนที่เหลือทิ้งมา ในปัสสาวะ

และ ลมหายใจจึงลดลง

ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น >> ร่างกายของคนเรา ในตอนเล็กๆ จากการศึกษาพบว่า มีความสามารถในการใช้คีโตนได้ดีมากๆ แต่ด้วยหลายปัจจัย ทำให้เราใช้พลังงานจากคีโตนลดลง (คงไม่พ้นจากการกินนี่แหละ) ทำให้ ร่างกายลดการสร้าง เอนไซม์ (2-3ตัว) ในขบวนการลดลง

แน่นอน เมื่อเรากลับมาใช้อีกครั้ง ในช่วงแรกเซลล์ต่างๆ ก็จะต้องเรียนรู้ในการที่จะสร้าง เอนไซม์เหล่านั้นกลับขึ้นมา ซึ่งต้องใช้เวลาราว 1-2 เดือน

โดยในช่วงนี้ เราต้องพยายามคงสภาวะ คีโตซิส (ketosis) นี้ไว้ เพื่อให้ร่างกายมีการปรับตัว (adaptation) ได้

โดยสรุป เมื่อคุณเริ่มคุมคาร์บลงมา และ มีช่วงท้องว่างให้นาน 12 ชม.ขึ้น

ถ้าคุณไม่ได้มีภาวะดื้ออินซูลิน ร่างกายก็จะใช้ไขมันเป็นพลังงานช่วงที่คุณงดอาหาร (fat adaptation) เกิดคีโตนขึ้น

เมื่อถึงจุดหนึ่งร่างกายปรับตัวได้ ก็จะสามารถใช้พลังงานจากคีโตนนั้นได้เต็มที่ (keto adaptation)

Keto-adaptation เมื่อเกิดขึ้นแล้ว สักระยะเช่น 2-3 เดือน คุณก็สามารถที่จะ ให้ร่างกายสลับไปใช้ พลังงานจากกินคาร์โบไฮเดรตได้

แต่ต้องเป็นคาร์บตามธรรมชาติ เช่น ข้าว ผลไม้สด แต่ "น้ำตาล" มากๆ ก็ยังควรเลี่ยง เช่น

ชานมไข่มุก ทองหยอดทองหยิบ อาหารเชื่อมๆ ทั้งหลาย

ทุกวันนี้ ผมเองก็ "กินคาร์บ" เช่น ใน 2 มื้อ จะมี 1 มื้อที่มีข้าวสวย

หรือ สุดสัปดาห์ ก็กินข้าวตามปกติ 2-3 มื้อกับครอบครัว...

แล้วตอนนี้ หมอไม่กินน้ำตาลหรือครับ...

ตอบเลยว่า ไม่เติมน้ำตาล อะไรหวานๆ ก็ไม่เอาครับ

ไม่ได้รังเกียจน้ำตาล อะไรนะครับ

แต่ตอนนี้ อะไรหวานๆ มันกลายเป็นเลี่ยน กินไม่ไหว ไปโดยปริยายไปแล้ว...

#หมอจิรรุจน์