Mật ong Bạc Hà Cao nguyên Đá

Liên hệ/ mua hàng

Zalo: 035 2027 888

MẬT ONG HÌNH THÀNH NHƯ THẾ NÀO ?

Mật ong quen thuộc với cuộc sống con người, nhưng không phải ai cũng biết quá trình loài ong tạo ra những giọt mật đặc sánh, thơm ngon.

Một đàn ong hoặc tổ ong gồm: một ong chúa có nhiệm vụ sinh sản, hàng trăm con đực và hàng nghìn ong thợ (vốn là những con cái vô sinh). Nhiệm vụ của ong thợ là lấy mật từ hoa, tạo sáp, xây tổ và làm mật để nuôi sống những cá thể khác trong đàn.

Ong sẽ hút mật hoa để tạo ra mật ong. Chúng có thể bay xa đến 5 km bán kính từ tổ ong để tìm mật hoa. Mỗi con ong thợ có thể ghé thăm 100 đến 1.000 bông hoa trong mỗi chuyến đi để làm đầy dạ dày của chúng. Dạ dày ong có thể chứa đến 70 mg mật hoa và khi đầy, nó có thể nặng gần bằng trọng lượng của chúng.

Khi tìm được nguồn mật, các ong thợ sẽ dùng vòi dài để hút mật từ tuyến mật của hoa vào dạ dày. Tiếp đó, dạ dày ong sẽ phân tích các loại đường phức hợp từ mật hoa thành nhiều loại đường đơn giản hơn và ít có xu hướng tinh thể hóa (còn gọi là kết tinh).

Ong thợ trở về đàn rồi chuyển số mật này cho con ong thợ khác gọi là ong nhai. Các ong nhai sẽ nhai trong 30 phút, khi đó các enzyme trong tuyến nước bọt của chúng sẽ biến mật hoa thành chất chứa mật ong cùng với nước trong lúc nhai. Chu trình này nhằm hạn chế khả năng xâm nhập của các loại vi khuẩn khi cất giữ.

Sau đó, ong nhai sẽ đem mật hoa phân phối vào những lỗ sáp hình lục giác. Tiếp theo, chúng dùng cánh của mình quạt ra luồng khí nhằm đẩy nhanh sự bốc hơi nước cho đến khi mật ong đạt đến độ bão hòa (tỷ lệ nước khoảng 17%). Khi mật đủ đặc, chúng sẽ đóng những lỗ chứa mật bằng một lớp sáp tươi, giúp lỗ sáp trở thành một lọ mật nhỏ xíu.

ONG NỘI VÀ ONG NGOẠI

Nuôi ong là 1 nghề có từ 700 trước công nguyên. Người nuôi ong sẽ thu được mật ong và các sản phẩm khác như phấn hoa, keo ong, sáp ong, sữa ong chúa; ngoài ra mục đích của việc nuôi ong còn là để thụ phấn cho cây trồng hoặc tạo ra đàn ong mới để bán cho người nuôi ong khác.

Ong mật ở Việt Nam có hai giống chính là ong nội và ong ngoại. Ong mật nội là giống ong bản địa (ong ta), con ong nhỏ, có màu nâu sẫm hoặc vàng, phù hợp với điều kiện tự nhiên nên được người dân nuôi và phát triển có tính chất truyền thống từ lâu đời. Giống ong ta có nguồn gen và đặc điểm sinh trưởng sẽ khác với ong ngoại, yếu hơn, khó nuôi hơn, cho năng xuất mật thấp nhưng đổi lại chất lượng và dinh dưỡng trong mật ong sẽ rất cao, Ong ta là loại chịu khó, chịu khổ, bền bỉ, khi hết mùa hoa, ong ta vẫn sống và tái đàn được bằng những nguồn mật của những loài hoa trái mùa và lượng mật thừa do người nuôi ong để lại ở tổ mà không cần ăn đường. Người nuôi ong ta thường ở quy mô hộ gia đình, không đủ điều kiện để mua đường nuôi ong và đem ong đi khắp nơi để lấy mật vì chi phí cao. Do vậy mật ong ta có giá trị cao và ngày càng quý hiếm.

Giống ong ngoại là loài ong nhập từ nước ngoài về (chủ yếu là giống ong Ý), con ong ngoại có thân hình to khỏe, vì thế nó lấy được nhiều mật hơn con ong ta (năng xuất thường gấp 3- 4 lần). Ong ngoại sẽ có nhu cầu mật rất lớn, nếu lượng hoa không đủ mật, nó sẽ xâm nhập vào tổ ong khác để hút mật, thậm chí cắn chết ong trong tổ để lấy mật. Chính vì vậy mà người nuôi ong ngoại sẽ phải luân chuyển đàn ong đi khắp các vùng khắp cả nước theo từng mùa hoa để đáp ứng nhu cầu mật của chúng. Những khoảng thời gian luân chuyển, chờ mùa hoa thì phải cho ong ăn đường để sống và tái đàn. Những người nuôi ong ngoại bắt buộc mang tính chất công nghiệp, luôn phải tối ưu việc đưa đàn ong đi lấy mật, nên khi có nguồn hoa sẽ tận dụng để quay nhiều vòng mật nhất có thể, nếu không việc cho ăn đường sẽ rất tốn kém và không có lãi. Việc quay nhiều vòng lấy mật sẽ dẫn đến mật quay non, phải dùng máy móc lọc và hạ thủy phần, mật ong không còn nguyên chất, mất đi những thành phần dinh dưỡng quý. Hiện nay số những nhà chuyên nuôi ong ngoại ngày càng nhiều, mật thường được thu mua đễ xuất khẩu dùng vào các nghành công nghiệp thực phẩm, chế biến.

NUÔI ONG Ở CAO NGUYÊN ĐÁ

Trước đây khi nghề nuôi ong ngoại chưa phát triển thì ở Cao nguyên đá chỉ có người dân địa phương nuôi giống ong bản địa. Những năm gần đây. những người nuôi ong ngoại đã đưa ong Ý lên lấy mật hoa bạc hà, dù vậy thì do đường xá đi lại khó khăn, điều kiện núi đá địa hình nên nuôi ong ngoại cũng sẽ có giá thành cao. Nhưng việc ong ngoại xuất hiện đã làm xung đột lợi ích của người dân, chính quyền các huyện vùng cao Hà giang và các nhà nuôi ong ngoại.

Chính vì vậy, 1 số huyện đã khoanh vùng và lập dự án chỉ nuôi giống ong nội nhắm bảo vệ thương hiệu mật ong bạc hà của cao nguyên đá. Số lượng đàn ong ta ngày càng suy giảm nên mật ong bạc hà xịn từ ong ta vẫn là hàng hiếm và có giá thành cao. Việc thu mua từ từng hộ dân sẽ đảm bảo rằng nguồn gốc của mật ong bạc hà chúng tôi là từ ong ta.

Tỉnh Hà giang đã ban hành nhiều quyết định nhằm bảo tồn cách nuôi ong ta truyền thống nhưng vẫn còn nhiều khó khăn trong thực hiện vì nhiều lý do.

Một số bài báo tham khảo:

"Cuộc chiến" ong nội - ong ngoại: Chuyện lạ ở cao nguyên đá Đồng Văn (danviet.vn)

“Cuộc chiến” ong nội - ong ngoại: Cấm phải có cơ sở rõ ràng! (danviet.vn)

Hiểu đúng về mật ong nguyên chất - Báo Người lao động (nld.com.vn)

Page updated

Google Sites

Report abuse