TRIVIA ARTICLES

ALAM MO BA? INACTIVE NA BULKAN ANG BUNDOK NG LOBO!

𝗣𝗮𝘂𝗻𝗮𝘄𝗮: 𝗡𝗮𝗴𝗹𝗮𝗹𝗮𝗺𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝗦𝗲𝗻𝘀𝗶𝘁𝗶𝗯𝗼𝗻𝗴 𝗜𝗺𝗽𝗼𝗿𝗺𝗮𝘀𝘆𝗼𝗻

Hinihikayat ang lahat na basahin ito nang may pag-unawa upang maiwasan ang anumang kalituhan o negatibong reaksyon. Ang layunin ng impormasyong ito ay magbigay-kaalaman sa publiko, at hindi upang manakot o magpalaganap ng maling balita.

Ang Mt. Lobo sa Batangas ay inuri ng PHIVOLCS bilang isang eroded, inactive volcano na nabuo pa noong Late Cenozoic age. Ibig sabihin, wala na itong panganib ng pagsabog. Pero ang paligid nito ay seismically active pa rin. Madalas dito ang mga maliliit na tectonic earthquake na nagmumula sa mga lokal na fault lines, at ito mismo ang binabantayan ng PHIVOLCS Seismological Observation and Earthquake Prediction Division. Karamihan ng mga lindol dito ay nasa ilalim ng magnitude 3.0.

𝗞𝗔𝗥𝗔𝗚𝗗𝗔𝗚𝗔𝗡𝗚 𝗜𝗠𝗣𝗢𝗥𝗠𝗔𝗦𝗬𝗢𝗡

Ang 𝗲𝗿𝗼𝗱𝗲𝗱 𝘃𝗼𝗹𝗰𝗮𝗻𝗼 ay isang bulkan na matagal nang hindi sumabog kaya naagnas na ang dating hugis nito dahil sa ulan, hangin, at panahon. Dahil dito, nawawala na ang malinaw na crater at nagiging mukhang ordinaryong bundok na lang na may puno at lupa, tulad ng nakikita sa Mt. Lobo sa Batangas.

Ang 𝗶𝗻𝗮𝗰𝘁𝗶𝘃𝗲 𝘃𝗼𝗹𝗰𝗮𝗻𝗼 naman ay isang bulkan na walang naitalang pagputok sa loob ng maraming libong taon at wala ring kasalukuyang senyales ng volcanic activity. Wala itong mga pahiwatig tulad ng usok, pagtaas ng temperatura, o volcanic earthquakes na karaniwang binabantayan ng PHIVOLCS. Sa kaso ng Mt. Lobo, inuri siya ng PHIVOLCS bilang eroded at inactive volcano mula pa sa Late Cenozoic age, ibig sabihin ay milyon-milyong taon na ang nakalipas mula nang huli siyang aktibo.

May 𝗺𝗮𝗹𝗶𝗶𝘁 𝗻𝗮 𝘁𝘆𝗮𝗻𝘀𝗮 𝗽𝗮 𝗿𝗶𝗻 𝗻𝗮 𝗺𝗮𝗴𝗶𝗻𝗴 𝗮𝗰𝘁𝗶𝘃𝗲 𝘂𝗹𝗶𝘁 𝗮𝗻𝗴 𝗶𝘀𝗮𝗻𝗴 𝗶𝗻𝗮𝗰𝘁𝗶𝘃𝗲 𝗻𝗮 𝗯𝘂𝗹𝗸𝗮𝗻, pero napakababa at hindi ito mangyayari sa loob ng lifetime ng tao. Ang mga bulkan ay hindi talaga itinuturing na “patay” maliban kung wala nang natitirang magma sa ilalim, at ang tawag doon ay extinct volcano. Sa ngayon, ang binabantayan ng PHIVOLCS sa paligid ng Mt. Lobo ay ang tectonic earthquakes na nagmumula sa mga fault lines, hindi ang volcanic unrest. Ibig sabihin, wala silang nakikitang paggalaw ng magma o iba pang senyales na magpapahiwatig ng posibleng pagsabog.

Kaya sa praktikal na usapan, safe na sabihing napakaliit ng panganib na sumabog muli ang Mt. Lobo. Sa geology, milyon-milyong taon ang ginagamit na sukatan, kaya kung magbabago man ang tectonic setting ng Pilipinas sa napakalayong hinaharap, doon lang magkakaroon ng posibilidad na muling magkaroon ng aktibidad sa ilalim nito.

Sa aspeto ng hiking, sikat ang Mt. Lobo sa forested trail nito na umaabot sa Lobo at San Juan, Batangas, na may mga access point sa Nagtoctoc at Nagtaluntong. Ang mga prominenteng peak na Lobo Nagpatong at Bangkalan ay kilala sa makakapal na canopy at mayamang wildlife. May kabuuang 2,217 ft ang elevation gain at karaniwang 4.5 hanggang 5 oras ang aabutin para sa round-trip hike, kaya sikat ito sa mga hiker na naghahanap ng nature trail na may geological significance.

Sa ilalim naman ng Lobo matatagpuan ang Kay Tanda epithermal Au deposit, isa sa mga gold deposit sa Batangas Mineral District sa timog Luzon. Ayon sa pag-aaral na inilathala sa Wiley Online Library, ang Kay Tanda ay binubuo ng limang pangunahing geological unit: ang Middle Miocene na Talahib Volcanic Sequence na nagsilbing host rock; ang Balibago Diorite Complex na intrusive complex; ang Late Miocene hanggang Early Pliocene na Calatagan Formation; ang Dacite Porphyry Intrusives; at ang Pliocene na Balibago Andesite na nabuo matapos ang mineralization. Base sa K-Ar dating ng illite, nasa 5.9 ± 0.2 hanggang 5.5 ± 0.2 Ma o Late Miocene ang edad ng mineralization.

Dalawang pangunahing istilo ng mineralization ang natukoy sa Kay Tanda. Ang una ay early-stage epithermal mineralization na may Au-Ag-bearing quartz stockworks sa mababaw na bahagi ng Talahib Volcanic Sequence. Ang pangalawa ay late-stage base metal mineralization na may Zn, Pb, Cu, at lokal na bonanza-grade Au sa veins at hydrothermal breccias sa mas malalim na bahagi at sa Balibago Intrusive Complex. Tinukoy ang anim na stages ng mineralization: nagsimula sa acidic quartz-pyrophyllite-dickite alteration, nagpatuloy sa Au-Ag quartz stockworks, at nagtapos sa anhydrite-gypsum veins na may minor base metal. Nagbago rin ang kondisyon mula high sulfidation patungo sa intermediate sulfidation habang umuunlad ang sistema.

Ayon sa fluid inclusion studies, umabot sa 220–290°C ang temperatura ng hydrothermal system, at ang boiling ang pangunahing mekanismo ng ore deposition. Sa kabuuan, ang Kay Tanda ay isang kumplikadong gold system na nabuo sa loob ng ilang milyong taon dahil sa interaksyon ng volcanic rocks, intrusive bodies, at hydrothermal fluids.

Kaya kung pupunta ka sa Mt. Lobo, hindi lang magandang tanawin at forested trail ang makikita mo—nakatuntong ka rin sa isang lugar na may mahalagang geological at mineralization history na kinikilala sa international research.

𝗥𝗲𝗳𝗲𝗿𝗲𝗻𝗰𝗲: Wiley Online Library (Geology, Alteration, and Mineralization of the Kay Tanda Epithermal Gold Deposit, Lobo, Batangas, Philippines); Philippine Institute of Volcanology and Seismology; Ser Mountaineer (Image); AllTrails (Mt. Lobo, Batangas, Philippines - Map Guide)

𝗟𝗼𝗯𝗼 𝗡𝗼𝘄 | 𝗣𝘂𝗯𝗹𝗶𝗰 𝗡𝗲𝘄𝘀 𝗮𝗻𝗱 𝗜𝗻𝗳𝗼𝗿𝗺𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻 

𝗧𝗵𝗲 𝗦𝗰𝗶𝗲𝗻𝗰𝗲 𝗼𝗳 𝗮 𝗧𝗵𝘂𝗻𝗱𝗲𝗿𝘀𝘁𝗼𝗿𝗺.

Lobo Now | Weather Information

Tuwing umuulan nang malakas at kumikidlat, madalas tayong magtago sa loob ng bahay. Pero alam mo ba kung ano talaga ang nangyayari sa likod ng isang thunderstorm? Ayon sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), ang 𝘁𝗵𝘂𝗻𝗱𝗲𝗿𝘀𝘁𝗼𝗿𝗺 ay isang lokal at panandaliang kaguluhan sa panahon na may kasamang kidlat, kulog, malakas na pag-ulan, malalakas na bugso ng hangin, at minsan, yelo o hail.

𝗔𝗻𝗼 𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗴𝗮 𝗣𝗮𝗻𝗴𝗮𝗻𝗶𝗯 𝗻𝗮 𝗗𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗻𝗴 𝗧𝗵𝘂𝗻𝗱𝗲𝗿𝘀𝘁𝗼𝗿𝗺?

Hindi lang basta ulan ang dala ng thunderstorm. Narito ang mga pangunahing panganib na dapat iwasan:

𝗞𝗶𝗱𝗹𝗮𝘁 – Ito ay biglaang paglabas ng kuryente sa loob ng ulap o mula sa ulap patungo sa lupa. Mapanganib ito dahil maaaring makakuryente at makapatay.

𝗠𝗮𝗹𝗮𝗸𝗮𝘀 𝗻𝗮 𝗣𝗮𝗴-𝘂𝗹𝗮𝗻 – Sa maikling panahon, maaaring bumuhos ang napakalakas na ulan na nagdudulot ng biglaang pagbaha at pagguho ng lupa sa mga lugar na madaling maapektuhan.

𝗠𝗮𝗹𝗮𝗸𝗮𝘀 𝗻𝗮 𝗛𝗮𝗻𝗴𝗶𝗻 – Ang biglaang malalakas na bugso ay kayang patumbahin ang mga puno at sirain ang mga magaan na istruktura.

𝗕𝘂𝗵𝗮𝘄𝗶 𝗼 𝗧𝗼𝗿𝗻𝗮𝗱𝗼 – Bagamat bihira, may pagkakataong nabubuo ang maliliit ngunit malakas na buhawi sa loob ng matinding thunderstorm.

𝗔𝗻𝗴 𝗡𝗮𝗸𝗮𝗸𝗮𝗺𝗮𝗻𝗴𝗵𝗮𝗻𝗴 𝗞𝗮𝗽𝗮𝗻𝗴𝘆𝗮𝗿𝗶𝗵𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝗞𝗶𝗱𝗹𝗮𝘁

Ayon sa National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), ang isang kidlat ay 𝗹𝗶𝗺𝗮𝗻𝗴 𝗯𝗲𝘀𝗲𝘀 𝗻𝗮 𝗺𝗮𝘀 𝗺𝗮𝗶𝗻𝗶𝘁 𝗸𝗮𝘆𝘀𝗮 𝘀𝗮 𝗶𝗯𝗮𝗯𝗮𝘄 𝗻𝗴 𝗮𝗿𝗮𝘄. Umabot ito sa 30,000 Kelvin o 54,000°F. Dahil sa sobrang init, biglang lumalawak ang hangin sa paligid nito at nagdudulot ng malakas na shockwave na naririnig natin bilang kulog.

Hindi lang iyon, mas marami pang namamatay at nasusugatan sa kidlat kada taon kumpara sa bagyo at buhawi. Maaari rin itong tumama 15-20 kilometro ang layo mula sa mismong ulap.

Gusto mo bang malaman kung gaano kalayo ang thunderstorm sa iyo? Bilangin mo ang segundo mula sa pagkidlat hanggang sa marinig ang kulog, tapos hatiin sa 5. Ang sagot ay ang tinatayang layo sa kilometro. Ginagamit ito para malaman kung papalapit o palayo na ang bagyo.

𝗕𝗮𝗸𝗶𝘁 𝗚𝘂𝗺𝘂𝗴𝘂𝗹𝗼𝗻𝗴 𝗮𝘁 𝗨𝗺𝗮𝗮𝗹𝗶𝗻𝗴𝗮𝘄𝗻𝗴𝗮𝘄 𝗮𝗻𝗴 𝗞𝘂𝗹𝗼𝗴?

Ang kulog ay hindi basta isang malakas na tunog. Ito ay resulta ng mabilis na paglawak ng hangin dahil sa init ng kidlat na umabot sa 30,000°C. Dahil napakahaba ng isang kidlat—maaaring ilang kilometro—mas naunang naririnig ang tunog mula sa malapit na bahagi, at susunod ang mula sa malayo. Ito ang dahilan kung bakit parang gumugulong at umaalingawngaw ang kulog.

Tinatawag na “𝗰𝗹𝗮𝗽” ang maikli at matalas na tunog, habang “𝗽𝗲𝗮𝗹” naman ang mas mahaba at malalim na ugong.

𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗟𝗮𝗻𝗴 𝘀𝗮 𝗠𝘂𝗻𝗱𝗼 𝗠𝗮𝘆 𝗧𝗵𝘂𝗻𝗱𝗲𝗿𝘀𝘁𝗼𝗿𝗺

Akala natin, ang kidlat at thunderstorm ay para lang sa Earth. Pero ayon sa NASA at NOAA, may ganito rin sa ibang planeta! Sa 𝗝𝘂𝗽𝗶𝘁𝗲𝗿 𝗮𝘁 𝗦𝗮𝘁𝘂𝗿𝗻, napakalakas ng mga bagyo na ang kidlat dito ay hanggang 100 beses na mas malakas kaysa sa Earth.

Sa Mars naman, may nakitang maliliwanag na kidlat sa gitna ng mga dust storm, na pinaniniwalaang senyales din ng electrical discharge. Pinag-aaralan ito ng mga siyentipiko para mas maunawaan ang chemistry ng ibang planeta at ang pinagmulan ng buhay sa uniberso.

𝗣𝗮𝗮𝗹𝗮𝗹𝗮 𝘀𝗮 𝗣𝘂𝗯𝗹𝗶𝗸𝗼

Kapag may thunderstorm advisory, mag-ingat sa posibleng pagbaha, pagguho, at pagtama ng kidlat. Iwasan ang bukas na lugar, puno, at metal na bagay habang kumikidlat. Manatiling nakatutok sa mga opisyal na anunsyo mula sa PAGASA at lokal na awtoridad.

Ang thunderstorm ay isang paalala ng kapangyarihan ng kalikasan—maganda pagmasdan, pero dapat igalang at paghandaan.

ALAM MO BA? MAY FAULT SYSTEM SA LOBO, BATANGAS!

𝗣𝗮𝘂𝗻𝗮𝘄𝗮: 𝗡𝗮𝗴𝗹𝗮𝗹𝗮𝗺𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝗦𝗲𝗻𝘀𝗶𝘁𝗶𝗯𝗼𝗻𝗴 𝗜𝗺𝗽𝗼𝗿𝗺𝗮𝘀𝘆𝗼𝗻

Hinihikayat ang lahat na basahin ito nang may pag-unawa upang maiwasan ang anumang kalituhan o negatibong reaksyon. Ang layunin ng impormasyong ito ay magbigay-kaalaman sa publiko, at hindi upang manakot o magpalaganap ng maling balita.

Ang Lobo Fault System ay isang sistema ng fault na nahahati sa dalawa; una, ang Pinaghawanan segment na may habang 9.51 kilometro; pangalawa, ang Jaybanga segment na may habang 8.64 kilometro na nasa ilalim ng Lobo Fault System. Parehong binabagtas nito ang dalawang barangay sa hilagang bahagi ng bayan ng Lobo.

Ayon sa pagtataya mula sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology o PHIVOLCS ang Lobo Fault System ay parehong “potentially active fault” na ibig sabihin ikinukonsidera ito bilang aktibo dahil patuloy itong kumikilos o nagkakaroon ng aktibidad sa nakalipas na 10,000 taon at may posibilidad na lumikha muli ng pagyanig.

Sinasabi at ayon sa mga impormasyon, ang Pinaghawanan Segment ay posibleng makapaglabas o makagawa ng isang pagyanig na may lakas na umabot hanggang magnitude 6.3, samantalang ang Jaybanga Segment naman ay posibleng lumikha ng pagyanig na umabot sa magnitude 6.2.

Sa kabuoan, ang Lobo Fault System ay isang sistema na nahahati sa dalawang segment, ang Pinaghawanan Segment at ang Jaybanga Segment. Kinikilala itong potentially active dahil sa mga posibleng aktibidad ng fault na ito sa nakalipas na 10,000 taon. Ipinapakita rin ang posibilidad na mga inerhiya o lakas ng maaring pagyanig na mabuo sakaling gumalaw ito.

𝗥𝗲𝗳𝗲𝗿𝗲𝗻𝗰𝗲: Batangas History, Culture and Folklore (Fault Lines Affecting Batangas including Newly Discovered Ones); Philippine Institute of Volcanology and Seismology; Philippine Statistics Authority (List of Active and Potential Active Faults in the Philippines as of 2024); UNDRR PreventionWeb (www.preventionweb.net)

𝗟𝗼𝗯𝗼 𝗡𝗼𝘄 | 𝗣𝘂𝗯𝗹𝗶𝗰 𝗡𝗲𝘄𝘀 𝗮𝗻𝗱 𝗜𝗻𝗳𝗼𝗿𝗺𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻 

ANO ANG PHILIPPINE AREA OF RESPONSIBILITY O PAR?

Ang Philippine Area of Responsibility o PAR ay tumutukoy sa itinalagang lugar kung saan malapit na minomonitor ng PAGASA ang anumang mga paggalaw ng panahon (weather) tulad ng mga tropical cyclone o bagyo na maaaring makaapekto sa ating bansa.

Tuwing may bagyo na pumasok o nabuo sa loob ng PAR, binibigyan ito ng lokal na pangalan upang madaling makilala at makapagbigay ng babala sa publiko tungkol sa anumang mga update at impormasyon.

𝗕𝗮𝗸𝗶𝘁 𝗺𝗮𝗵𝗮𝗹𝗮𝗴𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗮𝗹𝗮𝗺𝗮𝗻 𝗮𝗻𝗴 𝘁𝘂𝗻𝗴𝗸𝗼𝗹 𝘀𝗮 𝗣𝗔𝗥?

• Mabilis na mga update sa impormasyon ng panahon.

• Maagang babala para sa mga hakbang pangkaligtasan.

• Gabay sa paghahanda laban sa posibleng epekto ng bagyo.

Dagdag pa dito, mas malapit ang kanlurang bahagi nito sa Pilipinas kaysa silangang bahagi. Sakop nito ang buong East Philippine Sea. Kapag may bagyo sa loob ng PAR, naglalabas ang PAGASA ng Severe Weather Bulletin — ito ang pinakamataas na antas ng babala.

Ang kaalaman tungkol sa PAR ay mahalaga sa paghahanda natin sa panahon ng mga sakuna.

Maging alerto, laging maging updated, at unahin ang kaligtasan.

Information via: PAGASA 

ALAM MO BA? ANG BUWAN NG MAYO AY THUNDERSTORM MONTH

Ang buwan ng Mayo ay 𝗸𝗮𝗿𝗮𝗻𝗶𝘄𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗻𝗮𝗵𝗼𝗻 𝗸𝘂𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗶𝗹𝗮𝗻 𝗺𝗮𝘀 𝗺𝗮𝗱𝗮𝗹𝗮𝘀 𝗺𝗮𝗯𝘂𝗼 𝗮𝗻𝗴 𝘁𝗵𝘂𝗻𝗱𝗲𝗿𝘀𝘁𝗼𝗿𝗺𝘀 sa Pilipinas.

Ito ay dahil sa matinding init na nararanasan sa tag-init. Kapag uminit nang husto ang lupa, mabilis na umaakyat ang mainit na hangin at humahalo sa malamig na hangin sa itaas ng atmosphere. Dahil dito, 𝗻𝗮𝗯𝘂𝗯𝘂𝗼 𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗮𝗸𝗮𝗸𝗮𝗽𝗮𝗹 𝗻𝗮 𝗰𝘂𝗺𝘂𝗹𝗼𝗻𝗶𝗺𝗯𝘂𝘀 𝗰𝗹𝗼𝘂𝗱𝘀 𝗻𝗮 𝗻𝗮𝗴𝗱𝘂𝗱𝘂𝗹𝗼𝘁 𝗻𝗴 𝗯𝗶𝗴𝗹𝗮𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗴-𝘂𝗹𝗮𝗻, 𝗽𝗮𝗴𝗸𝘂𝗹𝗼𝗴, 𝗽𝗮𝗴𝗸𝗶𝗱𝗹𝗮𝘁, 𝗮𝘁 𝗸𝘂𝗻𝗴 𝗺𝗶𝗻𝘀𝗮𝗻 𝗮𝘆 𝗺𝗮𝗹𝗮𝗹𝗮𝗸𝗮𝘀 𝗻𝗮 𝗯𝘂𝗴𝘀𝗼 𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗻𝗴𝗶𝗻.

Karaniwang 𝗻𝗮𝗻𝗴𝘆𝗮𝘆𝗮𝗿𝗶 𝗶𝘁𝗼 𝘁𝘂𝘄𝗶𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗽𝗼𝗻 𝗵𝗮𝗻𝗴𝗴𝗮𝗻𝗴 𝗴𝗮𝗯𝗶, lalo na pagkatapos ng mainit at maalinsangang panahon sa maghapon.

𝗣𝗮𝗮𝗹𝗮𝗹𝗮: Kapag makapal at maitim na ang mga ulap, at may naririnig nang pagkulog, mainam na umiwas muna sa mga bukas na lugar at patuloy na mag-monitor ng weather updates.

Manatiling alerto at laging handa, kababayan!

𝗟𝗼𝗯𝗼 𝗡𝗼𝘄 | 𝗣𝘂𝗯𝗹𝗶𝗰 𝗡𝗲𝘄𝘀 𝗮𝗻𝗱 𝗜𝗻𝗳𝗼𝗿𝗺𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻 

ANO ANG AIR QUALITY INDEX O AQI? ALAMIN ANG IBIG SABIHIN NITO

Ang Air Quality Index (AQI) ay isang color-coded at numerical tool na may sukat mula 0 hanggang 500, na 𝗴𝗶𝗻𝗮𝗴𝗮𝗺𝗶𝘁 𝘂𝗽𝗮𝗻𝗴 𝗶𝘂𝗹𝗮𝘁 𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗻𝗴-𝗮𝗿𝗮𝘄-𝗮𝗿𝗮𝘄 𝗻𝗮 𝗸𝗮𝗹𝗶𝗱𝗮𝗱 𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗻𝗴𝗶𝗻. Ito ay nagsasabi kung 𝗴𝗮𝗮𝗻𝗼 𝗸𝗮𝗹𝗶𝗻𝗶𝘀 𝗼 𝗸𝗮𝗱𝘂𝗺𝗶 𝗮𝗻𝗴 𝗵𝗮𝗻𝗴𝗶𝗻 𝗻𝗮 𝗮𝘁𝗶𝗻𝗴 𝗻𝗶𝗹𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴𝗵𝗮𝗽, at nagpapahiwatig din ng kaugnay na panganib o epekto nito sa ating kalusugan.

Narito ang iba't ibang antas ng AQI at ang ibig sabihin nito:

 𝗚𝗼𝗼𝗱 (𝟬-𝟱𝟬) – Mahusay at malinis ang kalidad ng hangin. Wala itong anumang panganib sa kalusugan.

 𝗠𝗼𝗱𝗲𝗿𝗮𝘁𝗲 (𝟱𝟭-𝟭𝟬𝟬) – Katamtaman ang kalidad. Ligtas ito para sa nakararami, maliban na lamang sa ilang may napakasensitibong kalusugan.

 𝗨𝗻𝗵𝗲𝗮𝗹𝘁𝗵𝘆 𝗶𝗳 𝗦𝗲𝗻𝘀𝗶𝘁𝗶𝘃𝗲 (𝟭𝟬𝟭-𝟭𝟱𝟬) – Hindi maganda ang hangin para sa mga taong may problema sa baga, hika, o mga may sensitibong kalusugan.

 𝗨𝗻𝗵𝗲𝗮𝗹𝘁𝗵𝘆 (𝟭𝟱𝟭-𝟮𝟬𝟬) – Hindi malusog ang hangin para sa lahat. Maaari nang makaranas ng iritasyon at hirap sa paghinga ang sinuman.

 𝗩𝗲𝗿𝘆 𝗨𝗻𝗵𝗲𝗮𝗹𝘁𝗵𝘆 (𝟮𝟬𝟭-𝟯𝟬𝟬) – Lubhang hindi maganda at may malaking panganib sa kalusugan ng lahat.

 𝗛𝗮𝘇𝗮𝗿𝗱𝗼𝘂𝘀 (𝟯𝟬𝟭-𝟱𝟬𝟬) – Lubhang mapanganib. Maaari itong magdulot ng seryosong epekto sa kalusugan kahit pa sa mga taong malakas at malusog.

Mga Sanggunian: National Weather Services (NWS), National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), Weather Underground

𝗟𝗼𝗯𝗼 𝗡𝗼𝘄 | 𝗣𝘂𝗯𝗹𝗶𝗰 𝗡𝗲𝘄𝘀 𝗮𝗻𝗱 𝗜𝗻𝗳𝗼𝗿𝗺𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻 

HEAT INDEX: ALAMIN!

1. ANO ANG HEAT INDEX?

Ang Heat Index, na kilala rin bilang "damang init", ay tumutukoy sa aktwal na nararamdaman ng katawan na init, na resulta ng kombinasyon ng temperatura ng hangin at relative humidity (alinsangan). Ang halagang ito ay kadalasang mas mataas kaysa sa temperatura na sinusukat gamit ang karaniwang thermometer, dahil isinasaalang-alang nito ang kakayahan ng katawan na sumingaw ng pawis.

Binatay sa DOST-PAGASA, ang heat index ay inuuri batay sa antas ng panganib na maaaring dulot nito sa kalusugan ng mga tao:

• 27–32°C – Caution (Pagod)

• 33–41°C – Extreme Caution (Mataas na tsansa ng pagkapagod)

• 42–51°C – Danger (Delikado – posibleng heat stroke)

• 42–51°C+ – Extreme Danger (Napakadelikado)

2. PAANO NALALAMAN ANG HEAT INDEX?

Ang Heat Index ay hindi lamang sinusukat gamit ang karaniwang thermometer. Upang makuha ang eksaktong halaga nito, ginagamit ang psychrometer – isang gamit na may dry bulb at wet bulb thermometer na nagsusukat ng aktwal na temperatura ng hangin at relatibong halumigmig.

Pagkatapos ng pagsukat, ang mga datos ay ipinapasok sa isang matematikong formula o psychrometric table upang makuha ang pinakakatotohanang halaga ng heat index. Ito ang pamamaraan na sinusunod ng mga weather observer at eksperto ng DOST-PAGASA para tumpak na matukoy ang damang init ng katawan.

3. MGA PAALALA TUNGKOL SA HEAT INDEX

Kapag mataas ang heat index, lalo na kapag umabot sa 42°C pataas, maaari itong magdulot ng seryosong problema sa kalusugan tulad ng heat stroke, pagkapagod, at pagkahilo.

Dapat sundin ang mga sumusunod na hakbang para mapangalagaan ang kalusugan:

• Uminom ng sapat na tubig bago pa mauhaw, at patuloy na uminom kahit hindi mauhaw.

• Iwasan ang labas ng bahay o mga aktibidad sa labas tuwing pinakamataas ang init ng araw (karaniwang 10 AM hanggang 4 PM).

• Magsuot ng mga damit na magaan, payat, at madaling huminga ng hangin.

• Gumamit ng sunblock, sumbrero, at payong para protektahan ang balat mula sa direktang sikat ng araw.

• Limitahan ang pag-inom ng kape at alak dahil nagdudulot ito ng pagkauhaw.

• Kung nararamdaman ang pagkahilo, panghihina, o pananakit ng ulo, agad na humingi ng tulong at manatili sa malamig na lugar.

Mahalagang Paalala: Ang 42°C pataas na heat index ay napakadelikado at nangangailangan ng agarang pag-iingat, dahil maaari itong humantong sa malubhang kondisyon tulad ng heat stroke o pagkakasugat sa katawan.

4. HEAT INDEX UPDATE SA LOBO, BATANGAS

(Ang mga impormasyon ay mahimay na nakasaad sa larawan.)

Saan Kukuha ng Datos ang Lobo Now?

Ang mga datos ay kinukuha mula sa Weather Underground at Wunderground, pagkatapos ay ipapasok sa NOAA Heat Index Calculator para makuha ang eksaktong halaga ng heat index ng bayan ng Lobo.

MGA SANGGUNIAN

• Vera Files Fact Sheet about Heat Index

• DOST-PAGASA Heat Index

Ang mga datos na inilalabas ng Lobo Now para sa Heat Index ay para lamang sa kamalayan at impormasyon ng publiko. Hindi ito opisyal na pahayag mula sa DOST-PAGASA. Ang opisyal na heat index at weather updates ay makukuha lamang sa DOST-PAGASA website o sa kanilang mga opisyal na pahayagan.

Lobo Now | Public News and Information