# De beklimming

De Passo di Gavia is met 2621 meter de op twee na hoogste pas van Italië. Alleen de Passo dello Stelvio en de Coll d’Agnello zijn hoger. De Gavia is van twee zijden te beklimmen. De noordzijde vanuit Bormio is tevens de voet van de Stelvio. Deze kant is aanmerkelijk langer dan de zuidelijke beklimming vanuit Ponte di Legno. Deze zuidzijde is tevens de klassieke zijde en wordt in de Giro meestal vanaf deze kant beklommen.

De zuidzijde van de passo begint wonderlijk genoeg met een korte afdaling na de afslag links van de weg naar de Passo Tonale. Tot aan Sant’Appolonia loopt de weg met zes á zeven procent aangenaam omhoog. Na dit dorp is het over met de relatieve rust. Tal van haarspeldbochten en een gemiddelde stijging rond de tien procent liggen hier voor de wielen. Als de weg plots versmalt en het bosrijke deel aanbreekt, begint het zwaarste deel met uitschieters tot vijftien procent aan toe. Eenmaal het bos achtergelaten is het moment aangebroken om even op adem te komen en te genieten van het fantastische uitzicht op de bergkammen van de Adamellogroep. De laatste kilometers met de beroemde onverlichte tunnel (lampje mee!) zijn daarentegen zwaar. De lengte van de klim en de ijle lucht gaan hun tol eisen. Gelukkig zijn de laatste hectometers relatief eenvoudig. De top is bereikt. Na een kilometer afdalen passeer je het Lago Bianco. De resterende afdaling naar Bormio is spectaculair en loopt grotendeels door een machtig dennenwoud. 

We hebben al enkele klimdagen achter de rug met onder meer de Passo di Pennes, Passo Bernina en gisteren de Mortirolo. Na een goede nachtrust en dito ontbijt in het hotel op de Passo Tonale suizen we naar beneden in de richting van Ponte di Legno. Een scherpe afslag naar rechts en het beklimmen van de legendarische Gavia is aan snee. Ondanks de vermoeienissen van de afgelopen dagen voel ik me relatief goed en uitgerust. Het steile bosrijke stuk verteer ik redelijk goed en ik kan op het gemakkelijkere stuk tot aan de tunnel een goed tempo hanteren. Ik weet enkele reisgenoten van Cycletours zelfs in te halen. Eenmaal in de onverlichte tunnel breekt het. Met het lampje van mijn mobiel in mijn ene hand en het stuur in de andere, baan ik me een weg door het duister. Ik heb werkelijk geen idee hoe ver de rotswanden bij mij verwijderd zijn. Autolampen om te helpen zijn er helaas niet. Gelukkig is er - zoals meestal het geval is - licht aan het einde van de tunnel. Eenmaal buiten is mijn ritme totaal weg. Het is nu worstelen door de laatste vele haarspeldbochten naar de top. De afdaling vergoedt echter veel en is spectaculair. Eerst stop ik bij het Lago Bianco, maak foto’s van het overweldigende landschap en het monument ter nagedachtenis aan de gevallenen van de Eerste Wereldoorlog. Vlak voordat we het bosrijke deel ingaan, word ik tijdens het dalen afgesneden door een medewielrenner. Ik besluit er achteraan te duiken. We suizen naar beneden. Hij weet een krappe voorsprong te behouden, wat mijn woede alleen maar groter maakt. Ik weet hem uiteindelijk bij te halen en uit mijn frustratie over zijn gevaarlijk manoeuvre naar hem. Hij biedt zijn verontschuldigingen aan en we vervolgen ieder onze weg naar Bormio om vervolgens de Stelvio op en af te rijden.

Een jaar later beklim ik de Gavia opnieuw. Ditmaal in een ronde met wederom de Stelvio en de Mortirolo. Een ware martelgang. Zie het verslag bij de Mortirolo.

# Omgeving

Als de Passo dello Stelvio de koning is dan is de Passo di Gavia onvermijdelijk de koningin. De Passo di Gavia - vernoemd naar de 3223 hoge Monte Gavia - is ten tijde van de Eerste Wereldoorlog aangelegd om de Italiaanse legers in hun strijd tegen de Oostenrijkers te bevoorraden. De Gavia ligt ten noorden van de Adamellogroep - een berggebied dat deel uitmaakt van het Ortlermassief. Het gebied rond de Gavia behoort tot het nationaal park van de Stelvio. Vlak bij de pasovergang ligt een stuk Arctische toendra - uniek voor Italië - met een veelzijdige begroeiing van allerlei mossoorten. 

In de ochtend van de 20ste juli 1954 voltrekt zich een ramp op de zuidelijke flank van de Gavia. Een militair voertuig met 21 jonge soldaten stort door het wegschuiven van de aarde 150 meter het ravijn in. Zeventien soldaten komen om het leven.