Trong kỷ nguyên số hóa, hóa đơn điện tử (HĐĐT) đã trở thành công cụ quản lý chủ chốt. Tuy nhiên, việc nhận được một file hóa đơn không đồng nghĩa với việc hóa đơn đó hợp lệ, hợp pháp và được chấp nhận là chi phí trừ khi tính thuế. Việc sơ suất trong khâu kiểm tra có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế TNDN và loại khấu trừ thuế GTGT rất lớn.
Bài viết này, chuyên gia từ Pháp Lý Trí Nguyên sẽ hướng dẫn bạn quy trình 5 bước kiểm tra hóa đơn điện tử chuẩn xác nhất, giúp doanh nghiệp hoàn toàn yên tâm trước mỗi kỳ báo cáo thuế.
Trước khi đi vào kỹ thuật kiểm tra, chúng ta cần thống nhất các tiêu chuẩn cốt lõi của một hóa đơn "sạch" theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC:
Tính hợp pháp: Hóa đơn phải được khởi tạo từ phần mềm của nhà cung cấp dịch vụ HĐĐT được cơ quan thuế công nhận và phải có Mã của cơ quan thuế (đối với doanh nghiệp thuộc đối tượng dùng mã).
Tính hợp lệ: Phải đầy đủ các nội dung bắt buộc: Tên hóa đơn, ký hiệu mẫu số, số hóa đơn, thông tin người mua/người bán (Tên, địa chỉ, MST), danh mục hàng hóa, thuế suất, tổng tiền và chữ ký số.
Tính hợp lý: Nội dung hàng hóa, dịch vụ trên hóa đơn phải phù hợp với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và có thực tế phát sinh.
Kế toán nên thiết lập quy trình kiểm tra tự động hoặc thủ công theo các bước sau đây để đảm bảo không bỏ sót sai sót nào.
Nhiều doanh nghiệp bị phạt oan vì lấy hóa đơn của các "công ty ma" hoặc doanh nghiệp đã ngừng hoạt động.
Truy cập trang web: tracuunng.gdt.gov.vn (Tra cứu thông tin người nộp thuế).
Nhập Mã số thuế của người bán trên hóa đơn.
Kiểm tra trạng thái: Nếu hiển thị "Người nộp thuế đang hoạt động" thì mới yên tâm. Nếu hiển thị "NNT ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục đóng MST" hoặc "NNT không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký", bạn cần liên hệ ngay với người bán để xác minh.
Đây là bước xác thực hóa đơn đó có thực sự được gửi lên cơ quan thuế hay chưa.
Truy cập Cổng thông tin HĐĐT: hoadondientu.gdt.gov.vn.
Nhập các thông tin: MST người bán, Loại hóa đơn, Ký hiệu hóa đơn, Số hóa đơn, Tổng tiền thanh toán và Mã số thuế người mua.
Kết quả: Hệ thống báo "Hóa đơn tồn tại" và "Đã được cơ quan thuế chấp nhận" thì hóa đơn đó mới đủ điều kiện kê khai.
Nhiều kế toán có thói quen chỉ lưu file PDF hoặc ảnh chụp hóa đơn. Điều này là một sai lầm chết người.
File PDF: Chỉ là bản hiển thị để đọc, không có giá trị pháp lý để quyết toán.
File XML: Là dữ liệu gốc của hóa đơn điện tử, chứa đựng chữ ký số và các thuật toán xác thực.
Lời khuyên chuyên gia: Luôn yêu cầu người bán gửi kèm file XML và bạn phải lưu trữ file này cẩn thận. Để kiểm tra tính toàn vẹn của file XML, bạn có thể tải file lên các công cụ kiểm tra của Tổng cục Thuế hoặc phần mềm kế toán chuyên dụng.
Chữ ký số: Phải còn hiệu lực tại thời điểm ký hóa đơn.
Ngày lập vs Ngày ký: Theo quy định, hóa đơn hợp lệ là hóa đơn có ngày lập và ngày ký trùng nhau. Nếu ngày ký sau ngày lập, thời điểm kê khai thuế GTGT là thời điểm ký hóa đơn, nhưng thời điểm tính doanh thu/chi phí có thể khác (tùy trường hợp cụ thể theo quy định năm 2026).
Đơn giá và Thuế suất: Kiểm tra xem mặt hàng đó có thuộc đối tượng được giảm thuế GTGT (ví dụ từ 10% xuống 8%) hay không.
Thanh toán: Đối với hóa đơn có tổng giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế), bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (Ủy nhiệm chi). Nếu thanh toán tiền mặt, hóa đơn đó sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN.
Dưới đây là các tình huống "dở khóc dở cười" mà các chuyên gia tại Pháp Lý Trí Nguyên thường xuyên phải xử lý cho khách hàng:
Hóa đơn bị người bán hủy/thay thế nhưng không báo: Kế toán vẫn kê khai hóa đơn cũ, dẫn đến sai lệch dữ liệu với cơ quan thuế.
Sai địa chỉ hoặc tên công ty: Mặc dù Nghị định 123 cho phép giải trình bằng thông báo mẫu 04/SS-HĐĐT nếu chỉ sai địa chỉ/tên nhưng đúng MST, nhưng việc này gây mất thời gian khi quyết toán.
Quên không kiểm tra mã của cơ quan thuế: Đối với doanh nghiệp bắt buộc dùng hóa đơn có mã, nếu hóa đơn không có mã thì hoàn toàn không có giá trị.
Với số lượng hóa đơn lên đến hàng ngàn tờ mỗi tháng, việc kiểm tra thủ công là bất khả thi và dễ nhầm lẫn. Hiện nay, các doanh nghiệp nên áp dụng:
Phần mềm quản lý hóa đơn đầu vào: Tự động đồng bộ từ email, tự động kiểm tra trạng thái MST người bán và tính hợp lệ của chữ ký số.
Tính năng đối soát trên trang Thuế điện tử: Giúp kế toán so sánh danh sách hóa đơn mình đã kê khai với dữ liệu mà cơ quan thuế đang nắm giữ.
Hiểu được rằng "Hóa đơn là linh hồn của kế toán", Pháp Lý Trí Nguyên mang đến giải pháp bảo vệ doanh nghiệp tối đa thông qua dịch vụ kế toán thuế chuyên nghiệp:
Rà soát định kỳ: Chúng tôi thực hiện kiểm tra 100% hóa đơn đầu vào/đầu ra hàng tháng trên hệ thống Tổng cục Thuế.
Cảnh báo rủi ro: Thông báo ngay cho chủ doanh nghiệp khi phát hiện hóa đơn từ các đơn vị có dấu hiệu rủi ro cao về thuế.
Xử lý sai sót: Hỗ trợ lập mẫu 04/SS-HĐĐT, biên bản điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn đúng quy trình pháp luật.
Lưu trữ an toàn: Hệ thống lưu trữ file XML khoa học, sẵn sàng cung cấp cho đoàn thanh tra bất cứ lúc nào.
Kiểm tra hóa đơn điện tử không chỉ là công việc kỹ thuật mà là một khâu kiểm soát nội bộ trọng yếu. Một quy trình kiểm tra chặt chẽ sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng trăm triệu đồng tiền phạt và truy thu thuế.
Bạn có đang lo lắng về tính hợp lệ của kho hóa đơn năm vừa qua? Đừng để đến khi thanh tra thuế vào cuộc mới bắt đầu kiểm tra. Hãy liên hệ với chuyên gia của Pháp Lý Trí Nguyên ngay hôm nay để được rà soát và tư vấn giải pháp quản lý hóa đơn tối ưu nhất.
Xem thêm:
https://ktbinhduong.wixsite.com/ktbinhduong/post/ke-khai-thue-ho-kinh-doanh-tren-etax-mobile
https://ktbinhduong.wixsite.com/ktbinhduong/post/cach-lap-bao-cao-thue