Struktur teks cerita wayang ing basa Jawa lumrahé kagolong dadi sawetara bagean sing nduwèni peran penting kanggo mbangun alur cerita. Struktur iki biasané kaya mangkéné:
1. Pendahuluan (Purwaka)
Bagean iki isiné pambuka saka dalang, sing nerangaké latar cerita, suasana, lan ngenalaké tokoh-tokoh utama sing bakal mèlu ing cerita. Kadhangkala dalang uga nyebutake wewatakane para tokoh utawa ancaman sing bakal kedadeyan.
2. Isi (Adegan Utama)
Ing bagean iki, crita utama dimainake. Ana konflik utawa masalah sing tuwuh antarané para tokoh. Adegan iki biasané ngandhut unsur lakon (protagonis) lan musuh (antagonis), lan nampilaké aksi utawa pertempuran. Dalang nganggo basa Jawa kang rinci kanggo nggambarake swasana lan dialog antarane tokoh.
3. Klimaks (Puncak Adegan)
Iki bagean paling tegang utawa penting ing teks cerita wayang. Umumé, puncak cerita ana ing adegan perang gedhé utawa perdebatan kang njalari pamutus akhir, kaya kemenangan utawa kekalahan salah siji pihak.
4. Penyelesaian (Pamungkas)
Ing akhir cerita, masalah utawa konflik kang dumadi ing adegan sadurunge diselesaikan. Tokoh utama biasane menang lan njaluk pangapura utawa ana piwulang kang diugemi. Dalang uga bisa menehi pitutur luhur marang penonton liwat pamungkas iki.
5. Piwulang (Ajaran Moral)
Wayang ora mung dadi hiburan, nanging uga ngemot piwulang-piwulang moral kang diwulangake marang penonton. Bagean iki bisa dadi nasihat, pepeling, utawa piwulang babagan kaadilan, budi pekerti, lan tanggung jawab sosial.
Struktur iki njaga runtutan cerita supaya bisa diterusake kanthi apik lan dimangerteni dening penonton.