Stanisław Żemiński = Stanisław Żemis

Dziennik świadka Holokaustu w Łukowie ukazał się po raz pierwszy w „Biuletynie Żydowskiego Instytutu Historycznego” w 1958 r. (nr 27). Podano tam, że jego autorem był Stanisław Żemiński. W tej wersji i pod tym nazwiskiem był cytowany przez kilkadziesiąt lat w różnych publikacjach oraz został wykorzystany w książce dr. Krzysztofa Czubaszka Żydzi Łukowa i okolic (Warszawa 2008). 

W 2017 r. w roczniku Zagłada Żydów. Studia i Materiały (2017) zamieszczona została nowa wersja dziennika, okazuje się bowiem, że ta z 1958 r. była poważnie zmieniona i miejscami skrócona w stosunku do maszynopisu przechowywanego w Archiwum ŻIH (sygn. 302/30). Nadal jednak autorstwo przypisane było Stanisławowi Żemińskiemu. Alina Skibińska, autorka poświęconego mu artykułu, która bezskutecznie próbowała ustalić jego tożsamość, zastanawiała się, czy jego nazwisko nie miało czasami formy Rzemiński, czemu dała wyraz, oznaczając autora dziennika w następujący sposób: Ż(Rz)emiński.

Prawdziwą tożsamość i biografię autora dziennika udało się ustalić dopiero Krzysztofowi Czubaszkowi. Zaprezentował ją w artykule pt. Stanisław Żemis – świadek zagłady Żydów w Łukowie opublikowanym w 2018 r. w roczniku Zagłada Żydów. Studia i Materiały (2018). Rok później Krzysztof Czubaszek wydał samodzielną publikację pt. Stanisław Żemis – świadek zagłady Żydów w Łukowie, w której oprócz wspomnianego wyżej artykułu prezentującego biografię Stanisława Żemisa zamieścił również pełny tekst jego dziennika, oparty na maszynopisie zdeponowanym w Archiwum ŻIH, poprawiony w stosunku do wersji zaprezentowanej przez Alinę Skibińską. W dwujęzycznej publikacji autor umieścił też angielskie tłumaczenie dziennika Stanisława Żemisa oraz przetłumaczoną na angielski krótszą wersję artykułu, który ukazał się też w jeszcze krótszej formie w „Tygodniku Siedleckim” (nr 21 z 22 maja 2019 r.).