Michal Laist

26 marca 2026 r. zmarła w Izraelu Michal Laist. Jej przodkowie mieszkali w Łukowie. Była bardzo zaangażowana na rzecz pamięci o Żydach łukowskich. Mieszkała i została pochowana w Bnei Atarot niedaleko Tel Awiwu.

Pradziadkami Michal Laist byli Pesach Huberman i Estera z domu Zysman. Należeli do ortodoksyjnego nurtu życia żydowskiego i prowadzili w Łukowie małą piekarnię przy ulicy Międzyrzeckiej. Mieli dwie córki – Szyfrę i Małkę, oraz dwóch synów – Moszego i Chila Ichiela.

Estera Huberman zmarła na tyfus w getcie łukowskim 29 listopada 1942 r., a jej mąż Pesach został zastrzelony na ulicy na początku 1943 r.

Ich najmłodszy syn Chil Ichiel, urodzony w 1900 r., ożenił się ze swoją rówieśniczką Szajndlą Dwasz, córką Jakowa i Chai Staryfurman. Wywodzili się oni z Żydów sefardyjskich, wygnanych przed wiekami z katolickiej Hiszpanii, i także należeli do środowiska religijnego. Oboje zmarli przed wojną. W Łukowie rodzina Dwaszów zajmowała się ciesielstwem i budową drewnianych domów.

Chil Ichiel i Szajndla Hubermanowie z córeczką Helą mieszkali w Łukowie w domu przy Alejach Kościuszki. Stoi on do dziś przy tej ulicy, pod numerem 44. Prowadzili w nim sklep spożywczy. Nie byli Żydami ortodoksyjnymi – należeli do Bundu. Uwielbiali podróże i naturę. Często wyjeżdżali za miasto i spędzali czas w otoczeniu zieleni. Bardzo lubili wypady do lasu.

Gdy wybuchła wojna, uciekli do Związku Radzieckiego. Trafili do Republiki Komi, a później do Uzbekistanu. Żyli tam w bardzo trudnych warunkach, więc by ratować córeczkę od chłodu i głodu, w 1942 r. wysłali Helę, przez Persję, do Palestyny, gdzie sześć lat spędziła w sierocińcu. Sami dotarli do Ziemi Izraela dopiero w 1948 r. Wszyscy członkowie obu ich rodzin, Hubermanów i Dwaszów, którzy pozostali w Łukowie, zostali zamordowani podczas Zagłady.

Hela Huberman wyszła za mąż za Josefa Laista i miała z nim córkę Michal, urodzoną 4 grudnia 1953 r. 

Niech dusza jej zostanie wpleciona w węzeł życia wiecznego...

Historia rodziny Hubermanów i Dwaszów