अमृतसरमधील श्री राम तीर्थ मंदिर जेथे वाल्मिकींनी रामायण लिहिले.

अमृतसरपासून 12 किमी पश्चिमेला चोगवान रस्त्यावर स्थित, ऋषी वाल्मिकींचा आश्रम, रामायण काळापासूनच आहे.

भगवान वाल्मिकी तीरथ स्थान हे मंदिर पॅनोरमा कॉम्प्लेक्स आहे आणि अमृतसर शहरातील भगवान वाल्मिकी तीरथ रोड येथे वाल्मिकींचे एक महत्त्वाचे ऐतिहासिक वास्तू आहे. मुख्य विभागात ऋषी वाल्मिकींची 8-फूट-उंची 800-किलो सोन्याचा मुलामा असलेली मूर्ती बसवण्यात आली आहे.

रावणावर रामाच्या युद्धाच्या विजयाचा सण दसरा देशभरात करतात. या युद्धाचे वर्णन वाल्मिकींच्या रामायणात आढळते. असे मानले जाते की ज्या ठिकाणी वाल्मिकींनी 24 हजार श्लोकांचे रामायण लिहिले, तेच ठिकाण अमृतसरमध्ये आहे, जिथे सध्या श्री राम तीर्थ मंदिर बांधले आहे.

 वाल्मिकींची 8 फूट उंच सोन्याचा मुलामा असलेली मूर्ती बसवण्यात आली आहे श्री राम तीर्थ मंदिर भगवान रामाला समर्पित आहे. महर्षी वाल्मिकी यांचा येथे आश्रम आणि झोपडी होती, असे मानले जाते, म्हणून याला वाल्मिकी तीर्थ मंदिर असेही म्हणतात. येथे वाल्मिकींची आठ फूट उंचीची सोन्याचा मुलामा असलेली मूर्ती बसवण्यात आली आहे. 

असे मानले जाते की भगवान रामाने माता सीतेचा त्याग केल्यानंतर, वाल्मिकींनी सीतेला या ठिकाणी आपल्या आश्रमात आश्रय दिला होता. येथेच लव आणि कुश यांचा जन्म झाला. महर्षी वाल्मिकींनीही येथे रामायण रचले. या आश्रमात त्यांनी लव आणि कुश यांना शस्त्रे वापरण्यासही शिकवले. रामजींनी अश्वमेध यज्ञासाठी घोडा सोडला तेव्हा याच ठिकाणी लव-कुशने तो घोडा पकडला आणि रामजीशी युद्धही केले. 

या मंदिराजवळ एक तलाव आहे, जो अत्यंत पवित्र मानला जातो. असे मानले जाते की हा तलाव हनुमानजींनी खोदला होता. या सरोवराचा घेर ३ किमी आहे. तलावात स्नान केल्यानंतर भाविक या तलावाची प्रदक्षिणा करतात. येथे एक प्राचीन पायरी विहीर देखील आहे, असे मानले जाते की येथे सीता माता स्नान करीत असे. या विहिरीत आंघोळ केल्यानंतर स्त्रिया संतती प्राप्तीसाठी प्रार्थना करतात. 

मंदिराशेजारी प्राचीन श्री रामचंद्र मंदिर, जगन्नाथपुरी मंदिर, राधा-कृष्ण मंदिर, राम, लक्ष्मण, सीता मंदिर, महर्षी वाल्मिकीजींची धुना, सीताजींची कुटीया, श्री लक्ष्मी नारायण मंदिर, सीता राम-मिलाप मंदिर, रेशीम मंदिर अशी प्रमुख धार्मिक स्थळे आहेत. रामायण च्या. लोक या मंदिरात येऊन विटांची छोटी घरे बनवतात आणि आम्हाला आमचे स्वतःचे घर मिळावे म्हणून नवस मागतात. कार्तिक महिन्यातील पौर्णिमेच्या दिवशी श्री राम तीर्थ मंदिरात चार दिवसीय वार्षिक जत्रेचे आयोजन केले जाते.