Veb-sajt

Sadržaj

Veb-sajt je kolekcija povezanih veb strana koje sadrže multimedijalne sadržaje i pripadaju istom domenskom imenu. Veb-sajtu se pristupa preko javnog internet protokola ili lokalne mreže, referenciranjem jedinstvene adrese veb lokacije (URL adresa); URL (Uniform Resource Locator).

Veb-sajtovi sadrže raznovrsne sadržaje, imaju različite funkcije i koriste se na više načina. Veb-sajt može biti personalni, institucioni, obrazovni, komercijalni, informativni i drugi. Veb-sajtovi su obično posvećeni određenoj temi ili svrsi, počev od zabave i društvenih mreža do informativnih i obrazovnih. Svi javno dostupni veb-sajtovi čine Svetsku globalnu mrežu (WWW), dok su privatni veb-sajtovi obično deo intraneta.

Veb strane koje čine veb-sajt su dokumenti sačinjeni od teksta, multimedijalnih sadržaja, instrukcija jezika za označavanje hiperteksta (Hypertext Markup Language (HTML, XHTML)), kaskadnih lista stilova (CSS) i JavaScript програма za понашања веб-sajta.

Veb strane mogu sadržati elemente drugih veb-sajtova koji su ugnježdeni ili im se pristupa upotrebom oznake, sidra koje vodi do sadržaja drugog sajta.

Veb-stranama se pristupa i transportuju se protokolom za prenos hiperteksta (Hypertext Transfer Protocol (HTTP)) koji može da koristi enkripciju bezbednog protokola (HTTP Secure, HTTPS) da bi bila obezbeđena sigurnost i privatnost. Brauzerom se veb-sajt prikazuje na monitoru ili ekranu.

Hiperlinkovi između veb strana uređuju strukturu sajta i upravljaju navigacijom preko sajta. Uobičajeno je da sajt ima početnu stranu sa informacijama o kreatoru sajta, sadržaju sajta, vezama ka određenim stranama, kao i ključne reči i kategoriju kojoj pripada sajt. Ključne reči i oznaka kategorije sajta obezbeđuje lakši pristup, a sajt može pripadati i većem broju kategorija. Hiperlinkovi vode ka stranama ili objektima strana i obično sve strane imaju vezu ka početnoj strani. Neki sajtovi imaju uslov registrovanja ili pretplate da bi se pristupilo opširnijim podacima, na primer časopisi imaju kratak sadržaj i opis sadržaja dostupan javno dok su članci dostupni samo uz posebne uslove. Većina sajtova ima opciju interakcije, postavljanje komentra ili sadržaja sa različitim ovlašćenjima i kontrolama.

Sajtovima se pristupa sa računarske radne površine (desktopa), laptop računara, tableta, pametnih telefona i pametnih televizijskih ekrana preko javnog internet protokola ili lokalne mreže.

Optimizacija pretraživača

Postoje različite metode za poboljšavanje posećenosti sajta, primer je

SEO (search engine optimization) proces unapređenja kvaliteta i količine saobraćaja od pretraživača ka veb-sajtu preko rezultata pretrage.

Statički veb-sajt

Statički veb-sajt sadrži veb strane sačuvane na servreu u formatu koji se šalje klijent veb pretraživaču (brouser). Primarno je kodiran u jeziku označavanja (HTML) dok se za izgled koristi kaskadni stil (CSS). Audio i video sadržaji se smatraju statičkim ako se automatski prikazuju ili ne omogućavaju interakciju. Statički sajtovi obično prikazuju konzistentne, standardne informacije u dužem periodu i povremeno se ažuriraju. Primer su brošure, prikazi proizvoda i usluga.

Dinamički veb-sajt

Dinamički veb-sajt se menja i prilagođava često i automatski. Dinamičke strane dinamičkog sajta se generišu na inicijativu, događaj računarskim kodom koji proizvodi HTML i CSS zapise. Kaskadni zapisi određuju izgled pa su uglavnom statički i jedinstveni za sve strane sajta pa su organizovani u statičkim stranama koje se primenjuju na dinamičke strane.

Postoji širok spektar softverskih sistema za generisanje dinamičkih veb-sistema i veb-sajtova. Primeri softverskih aplikacija: CGI, Java Servlets, Java Server Pages (JSP), Active Server Pages, ColdFusion (CFML) Različite veb aplikacije i šabloni su dostupni za opštu upotrebu i olakšavaju kreiranje kompleksnih dinamičkih veb-sajtova.

Dinamički sajt prikazuje tekuće stanje dijaloga između korisnika, prati promene ili pruža informacije na određen način personalizovane potrebama pojedinačnih korisnika. Primer je prikazivanje najnovijih vesti neprekidnim tokom na određenom prostoru početne strane povlačenjem informacija sa baze podataka informativnih servisa. Dinamički sajtovi mogu biti interaktivni upotrebom HTML formi za čuvanje i prikazivanje povratnih informacija takozvanih kolačića pretraživača (browser cookies). Inicijalizaciju promene veb strane može izazvati korisnik unošenjem ključnih reči u odgovarajuća polja. Dinamički HTML koristi JavaScript kod da bi preneo instrukcije pretraživaču kako da interaktivno modifikuje sadržaj strane. Dinamički sajtovi mogu čuvati podatke o korisnicima i njihovim aktivnostima i automatski prilagođavati način prikaza sajta korisniku. Dinamički sajtovi sadrže i statičke strane koje se povremeno ažuriraju.

Kategorije veb-sajtova

Neke od kategorija veb-sajtova su: blog, viki, portfolio, društvene mreže, društveno označavanje (bookmarking- deljenje sadrćajasa interneta), školski sajtovi, komercijalni sajtovi, forumi, personalni sajtovi, informacioni sajtovi, galerije, biblioteke, arhive i mnogi drugi. Mnogi sajtovi se mogu svrstati u više kategorija a postoje i podkategorije. Veliki sajtovi se mogu nalaziti na više servera na različitim lokacijama i postavke korisnika se distribuiraju balansirano prema zadatim pravilima.

Struktura veb-sajta

Pored osnovnog šablona veb-sajta, strane veb-sajta sa različitim funkcijama mogu imati različite šablone. Strane se povezuju hiperlinkovima preko njihovih jedinstvenih adresa resursa (URL Uniform Resource Locator) predefinisanih šemom.

Većina sajtova sadrže HTML elemente kao tabela, meni, dugme, slika, polje za unos podatka i druge. Postavka strane opisuje koje elemente sadrži i kako su vizuelno raspoređeni i naziva se modelom dokumenta ( DOM -Document Object Model).

Strane sajta se grupišu u fascikle (Folder) prema funkciji, formatu ili sadržaju.

Sadržaj Povratak na početak



Veb-sajt 1

Optimizacija pretraživača 2

Statički veb-sajt 2

Dinamički veb-sajt 2

Kategorije veb-sajtova 3

Struktura veb-sajta 3

Sadržaj Povratak na početak 4